"Nut" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor danés. É autor dun extenso ciclo novelístico de crítica social feita a través da análise psicolóxica dos personaxes. Da súa obra destaca: Verden Venter (O mundo agarda, 1934).

GALICIA

Violinista, compositor e editor. Foi promotor e fundador de orfeóns, do mesmo xeito que fixeron Xoán Montes, Pascual Veiga e Chané nesa época, co fin de defender e divulgar o noso folclore musical. En 1854 fundou o primeiro establecemento musical de Galicia. Foi o primeiro e segundo director do Teatro Principal da Coruña (1861-1862), e a partir de 1863 converteuse en protector dos músicos galegos, dedicándose á edición das súas obras; así, editou os Cantares viejos y nuevos de Marcial del Adalid, e obras de Pedrell e Montes. Na faceta de compositor podemos citar a muiñeira Alfonsina, a zarzuela nun acto La luna de hiel, a canción Un sospiro, inspirada nun texto poético de Manuel Martínez González, a peza O día en que saín da patria miña e numerosas melodías e himnos. Foi alcalde da Coruña, membro correspondente da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando (1879) e presidente da Academia Provincial de Bellas Artes da Coruña.

PERSOEIRO

Pianista, compositor e teórico musical. Da súa produción destacan pezas para piano Elegien (1907) e Segunda sonatina (1912), e as óperas Arlecchino e Turandot (1917) e Doktor Faust (1924). Publicou o ensaio sobre estética musical Entwurf einer neuen Aesthetik der Tonkunst (Esbozo dunha nova estética musical, 1907).

1. Parte dunha cana comprendida entre dous nós.

2. Tubo curto e delgado de madeira, metal ou calquera material que serve de canle.

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1035-1042) e rei de Inglaterra (1040-1042). Fillo de Canuto II e da segunda muller deste monarca, a raíña Emma. Ao morrer o seu pai recibiu o reino de Dinamarca e, axudado pola súa nai, quen desexaba manter a unidade anglodanesa, reinou tamén sobre Inglaterra tralo falecemento de Harold no 1040. Renunciou a calquera aspiración sobre Noruega no 1038, logo dunha entrevista con Magnus o Bo.

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1080-1086) e sucesor de Harold IV. Durante o seu reinado reforzou o poder real, outorgou á Igrexa numerosos privilexios económicos e someteu os señores feudais. Loitou tamén contra os estonios e, aliado con Olavo de Noruega, emprendeu unha malograda expedición naval para conquistar Inglaterra no 1085. Morreu asasinado xunto co seu irmán nunha revolta dos nobres. Recibiu o alcume de o Santo pola difusión que realizou do cristianismo, castigando con dureza os que non respectaban os mandatos da Igrexa e polo esforzo por protexer as igrexas e mosteiros. Canonizado pola Igrexa Católica, foi declarado patrón de Dinamarca no 1101.

PERSOEIRO

Rei de Dinamarca (1182-1202). Continuou con éxito a expansión territorial iniciada polo seu pai Valdemar I o Grande. Venceu os eslavos da Xermania superior apoderándose da Pomerania, Slesvig-Holstein, Hamburgo, Lübeck e case todo o litoral do Báltico, xunto co rei dos sorabos. Enfrontouse ao Emperador Federico I Barbarrubia no 1183, a quen lle negou a homenaxe feudal polos territorios ocupados do Imperio. No 1200 sufocou unha revolta campesiña contra o bispo Absalón e atribuíuse un poder case ilimitado para evitar novas sublevacións.

PERSOEIRO

Crítico e teórico cinematográfico italiano. O seu Manifeste du VIIe Art (Manifesto da VIIª Arte), influído por Marinetti e D’Annunzio, é un dos primeiros tratados sobre materia cinematográfica.

1. Relativo ou pertencente aos carnutos.

2. Individuo do pobo galo dos carnutos.

3. Pobo da Galia situado entre o Cher e o Eure. A súa principal cidade foi Autricum, actual Chartres, principal centro relixioso dos druídas. Malia que nun principio colaboraron con César na campaña das Galias, no ano 54 a C mataron a Targecio, rei imposto por aquel. Dous anos despois subleváronse contra Roma e arrasaron a próspera cidade mercantil de Genabum, e a raíz disto foron castigados e sometidos por César. Ao reorganizar Augusto as provincias, deulles a categoría de pobo federado e incluíunos na provincia imperial Lionesa.

PERSOEIRO

Matemático ruso. Destacou polas súas investigacións sobre a teoría dos números, o cálculo de probabilidades e algúns temas da análise (teoría das integrais, formas cuadráticas, etc). Elaborou a teoría das series de polinomios que leva o seu nome.

PERSOEIRO

Escultor e ourive. Aprendiz de prateiro en Florencia, estableceuse en Roma (1523-1540). Alí participou na defensa da cidade ante as forzas de Carlos V en 1527 e traballou para o Papa Clemente VII Medici. En 1540 trasladouse a París e traballou para Francisco I dentro da escola de Fontainebleau. Regresou a Florencia en 1545 e foi protexido por Cosme I de Medici. Autor de moitas pezas de ourivería, só se lle atribuíu con certeza o Saleiro de Francisco I (1540-1543), de ouro e esmaltes, coas figuras de Neptuno e Anfitrite. Na escultura destacan o Perseo (1545-1554), feito en bronce e que contén no pedestal un relevo de Andrómeda, a Ninfa de Fontainebleau (1543-1544), os bustos de Cosimo I (1548) e de Bindo Altoviti (1550?) e o Crucifixo de El Escorial. Aínda que foi considerado discípulo de Michelangelo Buonarroti, acadou unha personalidade propia plenamente integrada no manierismo. Escribiu numerosas rimas, dous tratados, Sull’oreficeria...

1. Acción de desnutrir ou desnutrirse.

2. Trastorno na nutrición debido ao predominio da desasimilación (catabolismo) sobre a asimilación (anabolismo); isto provoca un depauperamento progresivo do organismo que pode acabar en caquexia. As causas máis frecuentes son o déficit da alimentación global ou dun dos elementos nutritivos necesarios, a perda da fame, as enfermidades infecciosas, tumorais e endocrinas e os trastornos dixestivos que conlevan unha síndrome de mala absorción.