"Soutomaior" (Contén)

Conde de Soutomaior (1468-1486), tamén chamado Pedro Madruga xa que, segundo a tradición, acostumaba erguerse cedo. Fillo bastardo de Fernán Yáñez de Soutomaior, a súa nai pertencía á familia Zúñiga da casa de Monterrei. Destinado a ser clérigo, foi excluído de todo dereito sucesorio polo seu pai; grazas ao apoio do seu irmán Alvar Páez de Soutomaior, que era fillo lexítimo, foi nomeado o seu descendente, para acadar o título en 1468, durante a loita Irmandiña. Mentres reinou Enrique IV (1455-1474) beneficiouse do favor e da debilidade da coroa consolidando e incrementando os seus dominios: inicialmente, o castelo de Soutomaior, as casas fortes de Trinidad, Alba, Cotobade e Fornelos, xunto coa posesión en feudo dun total de vinte freguesías en terra do Salnés. Cara ao ano 1467, obtivo de Enrique IV un xuro de herdade de 150.000 maravedís sobre as rendas reais de Pontevedra, Vigo e Redondela, feito que na práctica supuña o control desas vilas. Todas estas circunstancias motivaron...

Liñaxe galega inaugurada por Payo Méndez Sorrez de Soutomaior , asistente de Afonso VIII na Batalla de Las Navas de Tolosa (1212). Despois de varias xeracións pasou a mans de Fernán Yáñez de Soutomaior e, á súa morte (1440), ao seu fillo Alvar Páez de Soutomaior . Morto sen descendencia, a Casa de Soutomaior pasou á súa tía, Mayor de Soutomaior , casada con Rui Sánchez de Moscoso, de quen descenderon os condes de Altamira. Desde 1472, Pedro Alvárez de Soutomaior , Pedro Madruga, herdou todos os bens da casa, que posteriormente pasaron aos seus descendentes ata Fernán Yáñez de Soutomaior e Lima , que desde 1703 inaugurou o ducado de Sotomayor. A liñaxe trae por armas, en campo de prata, tres faixas axadrezadas de ouro e goles, de catro ordes, cargada cada unha dun cinguideiro de sable. Outro trae, en campo de prata, cinco faixas axadrezadas de ouro e goles, de catro ordes.

Construción situada en Soutomaior. Datado no s XI, sufriu diversas ampliacións ata o s XV. Componse de dúas torres unidas por un corpo central que leva ao patio de armas e conta cunha torre de homenaxe e un foso sobre a ponte levadiza. Foi propiedade de Pedro Madruga e sufriu o asedio, en numerosas ocasións, durante as Guerras Irmandiñas. Durante o s XIX foi reconstruído por Antonio Aguilar, marqués de la Vega, e recibiu a visita de Afonso XII en tres ocasións. Foi declarado BIC en 1995.

Construción situada en Xornes (Ponteceso). Presenta planta rectangular, con muros de cantaría e cuberta a dúas augas. Destaca a galería, que sobresae do muro. Ten dúas portas enfrontadas que comunican dúas partes da propiedade. O conxunto está rodeado cunha muralla.

Construción situada en Arcade (Soutomaior). Ergueuse a finais do s XII, en estilo románico, pero reformouse posteriormente. De factura orixinal, consérvase a portada occidental, cun arco apuntado de transición cara ao estilo gótico e ábsida de planta rectangular, en que sobresae o arco de medio punto e a decoración dos capiteis e dos canzorros.