corda

1. 1. s f

      Feixe de fíos, groso e flexible, formado por un conxunto retorcido de dous ou máis cordóns compostos, cada un deles, de tres ou máis fíos tamén torcidos. Os materiais téxtiles que se empregan para a súa elaboración son cánabo, abacá, pita, xute, esparto, algodón, fibra de algodón, nailon e outras fibras sintéticas. As cordas que se empregan a bordo dunha embarcación denomínanse cabos. Na tradición oral recóllense refráns como: “A corda creba sempre polo máis delgado. Alá vai a corda tras do aforcado. Cando vexas a corda, acorda. Corda delgada non fai nó groso. Non sexa tanto o tirar da corda, que se rompa”.

      Ex: Atou o zurrón cunha corda que atopou polo camiño.

      Confrontacións: adival, cordel, cordón, piola, soga.
   2. s f [XOGO]

      Xogo no que dúas persoas collen cada un dos extremos dunha corda, de lonxitude e grosor variables, que moven de forma que esta describa un arco. A partir dese momento, unha ou varias persoas poden saltar no medio da mesma, levantando os pés no instante no que a corda pase por debaixo. Se participan varias persoas, poden formar unha fileira dende a que, unha a unha ou varias á vez, van saltando a medida que lles toque a quenda correspondente. Se algún dos participantes tropeza ou non salta no momento adecuado, tócalle substituír a quen move a corda. O mesmo exercicio, pero realizado de xeito individual, emprégase na preparación física para fortalecer simultaneamente a musculatura abdominal e a dos membros inferiores.

   3. corda de nós

      Corda provista de nós, cunha distancia regular entre eles, que facilitan a ascensión por ela.

      Ex: Unha das probas de ximnasia consistía en subir pola corda de nós.

2. [MÚS]
   1. s f

      Fío cilíndrico de tripa, nailon ou metal que nos instrumentos de corda produce o son cando vibra.

      Ex: Rompéuselle a corda da guitarra e tiveron que parar o concerto.

   2. s f

      Conxunto dos instrumentos de corda dunha orquestra.

      Ex: A corda desafinou durante todo o concerto.

   3. corda ó aire

      Corda que se fai vibrar en toda a súa lonxitude, sen presionala co dedo.

   4. instrumento de corda

      instrumento de corda.

3. s f [BÉL]

   Fío feito de cánabo, crina, tripa ou outro material que, colocada ben tensa entre os dous extremos da bésta ou do arco, serve para montar a arma.

4. s f [TECNOL]

   1. Parte propulsora do mecanismo dun reloxo constituída por unha tira de aceiro enrolada no tambor que cando se distende provoca o movemento do reloxo. Primitivamente, consistía nunha corda pequena ou cadeneta enrodelada nun rolete que se desenrolaba pola acción dun peso.

      Ex: O reloxo que lle regalou era de corda e non de pilas.

   2. Resorte que pon en funcionamento algún mecanismo.

      Ex: Ten varios xoguetes de corda na casa e sabe como funcionan.

5. 1. s f [ANAT]

      Estrutura membranosa alongada e de forma cilíndrica coma os tendóns, os nervios ou os ligamentos.

      Ex: Tivo que ir ó médico para que lle amañase as cordas do nocelo.

   2. corda do embigo [ANAT]

      cordón umbilical.

   3. corda dorsal [ANAT]

      notocorda.

   4. corda vocal / [ANAT/LING]

      Cada un dos catro repregamentos, dous a cada banda, da mucosa da larinxe que, dispostos en sentido antero-posterior, teñen a cartilaxe tiroide como inserción anterior e a cartilaxe aritenoide como inserción posterior. As cordas vocais superiores teñen esqueleto membranoso. As cordas vocais inferiores conteñen un fascículo voluminoso do músculo tiroaritenoidal e son parte esencial da glote como órgano de fonación. Nas cordas vocais están os extremos terminais do nervio recorrente, regulador do movemento vibratorio que caracteriza o ton fundamental da voz dos falantes, e que lle imprime a sonoridade básica á corrente aérea que procede dos pulmóns. Os movementos vibratorios da larinxe orixinan mentres se fala, dunha forma simultánea e rápida, uns efectos auditivos como a fonación que produce unha vibración audible ou sonoridade; está presente en todas as vocais e tamén nalgunhas consoantes como o [m], o [b] e o [g]; o ton, modificable ao alterar a frecuencia da vibración das cordas vocais, crea distintas variacións no propio ton e na intensidade; a oclusión glotal maniféstase cando se produce unha relaxación audible na glote, que se dá en moitas linguas e dialectos, tal e como acontece nos dialectos do inglés británico con influencias da fala de Londres; a fricción glotal aparece cando as cordas vocálicas están separadas e o aire se expulsa enerxicamente; e os distintos timbres de voz orixinados con diferentes movementos das cordas vocais producen efectos sonoros como o murmurio.

6. s f [ARQUIT]

   Liña recta imaxinaria que une os dous extremos dunha curva ou dun arco.

7. s f [MAT]

   Segmento da recta que une dous puntos de calquera curva ou superficie curvada.

8. s f [MAR]

   Peza grosa de madeira que vai de popa a proa por debaixo dos vaos, descansando sobre os puntais, e que serve de reforzo ao barco contra a flexión lonxitudinal. Se a embarcación é metálica fórmase cunha fileira de ferros en ángulo.

9. s f [MÚS]

   1. Cada unha das catro voces ou rexistros fundamentais: soprano, contralto, tenor e baixo.

      Ex: A corda das sopranos desafinou durante o concerto.

   2. Extensión que abrangue unha voz.

10. s [PESCA]

    1. Aparello de pesca que se tende en zonas rochosas ou en fondos limpos, a unha profundidade de entre 20 e 60 brazas, que se emprega na captura de peixes como o congro ou a dourada. Tamén se utiliza nos ríos para pescar angulas; está composta por unha corda de entre 4 e 6 brazas, das que penduran uns cordeis cuns anzois cebados con miñocas.

    2. pl

       Aparello de pesca que consta dun cabo de entre catro e seis brazas, con varios cordeis na punta, nos que están os anzois, e que se emprega para pescar anguías en auga doce.

11. s f

    Termo da xerga das palilleiras que corresponde á voz que designa o cordel utilizado para encher os palillos de fío.

12. corda frouxa [ESPECT]

    Arame pouco tenso polo que os funámbulos fan os seus exercicios.

    Ex: Os trapecistas tiñan un espectáculo no que camiñaban pola corda frouxa sen ningunha medida de seguridade.

Frases feitas

• Coa corda ao pescozo. Estar alguén nunha situación de perigo ou de dificultade.

• (Non) ser da mesma corda/da corda de alguén. (Non) ter as mesmas ideas que outra persoa.

• 1 Darlle tensión á corda ou subir os pesos, segundo o caso, para que ao efectuar a distensión ou baixar os pesos pola acción da gravidade se accione o mecanismo do reloxo.

• 2 Accionar un mecanismo de corda dun xoguete ou doutro aparato para poñelo a funcionar.

• Dar corda.

• Darlle corda a alguén. Animar a unha persoa nas súas inclinacións, incitalo a proseguir para diante ou axudalo a algo.

• Tirar da corda. Aforrar.

• Tirarlle da corda a alguén. Facer falar a alguén.

• Ver alguén por onde rompe a corda. Comprobar quen ten razón nunha disputa.

Refráns

• Alá vai a corda tras do aforcado.