matar

1. v t

   Quitar a vida a unha persoa, animal ou planta.

   Ex: O ladrón matou o empregado do bar cunha navalla.

   Confrontacións: asasinar.
2. v t

   Apagar a luz ou o lume.

   Ex: Matou a fogueira cun caldeiro de auga.

   Antónimos: acender. Confrontacións: extinguir, sufocar.
3. v t

   Facer desaparecer a fame ou a sede.

   Ex: Matou a fame cun anaco de pan.

   Confrontacións: saciar.
4. v t

   Quitar a saúde ou a tranquilidade.

   Ex: A ti o que te mata é traballar tanto.

5. v t

   Provocar cansazo ou esgotamento.

   Ex: O xefe mátaos con traballo. Vou durmir que me mata o sono.

6. v t

   Facer desaparecer a esperanza ou a ilusión.

   Ex: Aquel desengano matoulle a fe que tiña posta nel.

7. v t

   Sorprender a alguén con algo.

   Ex: Esa nena mátanos coas súas ocorrencias.

8. v t

   Ocupar o tempo en algo.

   Ex: Mata as horas paseando e lendo.

9. v t

   Facer diminuír o brillo ou a cor de algo.

   Ex: Frega tanto o piso que xa lle matou o brillo. 

10. v t [CONSTR]

    Apagar o cal ou o xeso con auga.

11. v t [CONSTR]

    Facer redondeada unha esquina, unha punta ou unha aresta.

12. v t

    Botar, nos xogos de cartas, un naipe superior ao do contrario, gañando así a baza.

13. v pron

    Quitarse alguén a vida.

    Ex: Matouse colgándose dunha viga.

    Confrontacións: morrer.
14. v pron

    Perder alguén a vida.

    Ex: Matouse nun accidente laboral.

    Sinónimos: morrer.
15. v pron

    Traballar alguén moito e con afán e interese.

    Ex: Non te mates moito a facer o que che pediron, porque non cho van agradecer nada.

16. v pron

    Facer grandes esforzos por algo ou por alguén. OBS: Emprégase seguido da prep por.

    Ex: Matouse por sacar a familia adiante.

Frases feitas

• Estar/Levarse a matar. Levarse moi mal dúas ou máis persoas. Ex: Lévase a matar con todos os veciños.

• Matarse vivo. Esforzarse moito por conseguir ou facer algo. Ex: Matouse viva por acabar a carreira.

• Nin que o (me, te,...) maten. De ningún xeito. Ex: Non lle pido un favor nin que me maten.

• Un mata e outro esfola. Expresa que dúas persoas teñen gran semellanza, en especial en algo negativo. Ex: Xan e María son mozos, e non che me estraña nada: un mata e o outro esfola.

• Poñerse a matar. Comezar dúas ou máis persoas a levarse mal. Ex: Puxéronse a matar por un problema sen importancia.