pagar

1. v t

   Entregar unha cantidade de diñeiro determinada ou algunha outra cousa a cambio dun traballo, un servizo recibido ou algunha outra cousa.

   Ex: Pagou a cea de todos. Pagou 120 euros por uns zapatos. OBS: Nalgunhas construcións omítese o complemento e adquire valor absoluto. Ex: Pagou e marchou. Os xubilados non pagan no autobús. Páganlle por non traballar. Na tradición oral recóllense ditos como: “Traballo feito, traballo pagado. Ao comer as morcillas, rin a nai e as fillas; e ao pagar, todas son a chorar. Paga o que debes é saberás do mal que padeces. O que debía e pagou tiña dor e sandou. O que paga criados e non os vai ver, que venda o que ten para podelos manter”. 

   Antónimos: cobrar.
2. v t

   Corresponder a un sentimento, unha actitude, un feito ou calquera outro beneficio que se recibe dunha persoa.

   Ex: Todas as atencións que tiveron con el pagoullas con desprezo. Mirou moito por el, pero tamén llo pagou buscándolle un traballo. OBS: Nesta acepción omítese o complemento e adquire valor absoluto. Ex: Así é como lle pagas a teu pai? Na tradición oral recóllense ditos como: “Con amor págase amor. Unha obra págase con outra. Moitas veces págase unha obra boa con outra mala”. 

   Confrontacións: agradecer, premiar, recompensar.
3. v t

   1. Sufrir a pena ou o castigo imposto por algún erro, falta ou delito.

      Ex: Pagará o seu crime con dez anos de cárcere. OBS: Nalgunhas construcións omítese o complemento e adquire valor absoluto. Ex: Pagará polo que fixo coa expulsión do centro.

   2. Sufrir as consecuencias de algo.

      Ex: O seu corpo pagou os esforzos de cando era novo. OBS: Nalgunhas construcións omítese o complemento e adquire valor absoluto. Ex: Non é xusto que pagues ti por todos. Na tradición oral recóllense ditos como: “Ninguén as faga, que tarde ou cedo se pagan. Quen o fai que o pague. Non hai quen faga mal, que despois non o veña pagar”. 

4. v t

   Cubrir os gastos de algo que se ofrece a alguén.

   Ex: Vaite á viaxe que cha pago eu. 

   Sinónimos: custear, sufragar.
5. v pron

   Ter en moi alta consideración o mérito propio, os eloxios recibidos ou calquera outra cousa facendo ostentación deles.

   Ex: Non fai máis que pagarse dos coches que ten.

Frases feitas

• Deus cho pague. Expresión de agradecemento.

• Pagala(s). Expresión coa que se manifesta a alguén o desexo de vinganza. Ex: Vas pagalas todas xuntas.

• Pagar a escote. Dividir o custo dunha cousa a partes iguais entre varias persoas.

• Pagar a pena. Compensar algo o esforzo e o traballo que require.

• Pagar a visita. Corresponder co mesmo.

• Pagar na man/sen delonga/ao/ó/ de contado. Pagar algo no momento.

• Pagar na/coa mesma moeda. Responder a algo co mesmo.

• Pagar por si. Recibir castigo polas propias culpas. Ex Cada un paga por si.

• Pagar caro (algo). Conseguir algo con moito traballo e sufrimento.

• Pagar feito e por facer. Recibir as culpas do que se fai e tamén do que non fan outros.

• Pagar xustos por pecadores/Pagar polos demais. Cargar coas culpas de algo unha persoa inocente.