acción

Movemento do corpo que manifesta un estado de ánimo, unha intención.

As actitudes e os xestos que acompañan a palabra dun orador ou actor cando está desenvolvendo o seu rol.

Facultade para esixir aos órganos xudiciais do estado, normalmente chamados Tribunais de Xustiza, que diten resolución sobre un conflito ou sobre unha petición mediante proceso. Para exercer unha lei cómpre ter, en principio, un dereito ou un interese lexítimo afectado, exceptuando o caso da acción pública. Segundo a lei que o tribunal teña que aplicar para xulgar, fálase dunha acción penal, civil, laboral, etc.

Acción civil ou penal incoada polo xuíz ou tribunal por ministerio da lei, a iniciativa do Ministerio Fiscal ou a iniciativa propia.

Acción que pode ser exercida por calquera persoa aínda que non resulte afectada pola cuestión que promove a acción e inclusive polos mesmos tribunais. Aplícase en dereito penal, no que calquera pode promover a persecución xudicial dos delitos, agás dos chamados delitos privados (rapto, inxuria, etc). No dereito administrativo chámase acción popular.

Cada unha das partes nas que debe estar representado obrigatoriamente o capital das sociedades anónimas e das comanditarias por acción. Cómpre distinguir nunha acción o seu valor nominal, expresado en unidades monetarias, e o seu valor real, polo cal se merca e se vende no mercado mobiliario (resultado de dividir o patrimonio da sociedade polo número de accións sociais).

Documento que materializa a participación do socio no capital, chamada a miúdo título-valor, necesario para o exercicio dos dereitos políticos e económicos do accionista.

Acción preferente con dereitos políticos non proporcionais ao valor nominal, admitida en Suíza, Gran Bretaña, nos EE UU e, con limitacións, en Francia e Alemaña.

Acción retida pola sociedade sen ser aínda adquirida ou subscrita por ninguén.

Acción que se adquiriu e que o seu valor se aboou totalmente á sociedade.

Acción na cal consta o nome da persoa propietaria, para figurar así mencionada no libro de accionistas da sociedade.

Acción na cal non consta o nome do seu titular, propiedade da persoa que posúe o documento.

Acción que atribúe ao seu titular o réxime normal de dereitos e obrigas propio da condición de socio.

Acción que outorga uns dereitos especiais ao seu propietario, que poden consistir nunha diferenza nos dereitos económicos, pero, segundo a lei española, non nos dereitos políticos.

Acción na que a súa adquisición é unha obriga asumida diante da sociedade, pero cun prezo, total ou parcial, que aínda non foi satisfeito.

Manifestación dunha capacidade activa, contraposta á paixón (no sentido de pasividade), ou dunha función ou capacidade física do home, por oposición á idea ou pensamento. Aristóteles definiu a acción como un proceso e o seu resultado como consecuencia dunha elección deliberada. A relación entre o ser e a acción foi moi discutida ao longo da historia; na actualidade pódense dividir entre teorías causalistas, que atenden só a causas na explicación da acción, e finalistas, que acoden a razóns últimas para explicar a acción. Aínda que moitas veces se presenta como un debate entre deterministas (causalistas) e indeterministas (finalistas) non sempre son equivalentes.

Nun amplo sentido, filosofía que sostén a primacía da acción sobre o coñecemento, como o pragmatismo ou o instrumentalismo. Nun sentido estricto, a filosofía de Maurice Blondel. Así, na súa obra L’action (A acción, 1893) procura reconciliar intelectualismo e pragmatismo, ciencia e relixión, vitalismo e tomismo, promovendo un acordo entre o querer, o coñecer e o ser, o que tamén se definiu como panloxismo.

Principio análogo ao do mínimo esforzo, de economía do pensamento, que se refire aos procesos da Natureza. Segundo este principio a Natureza opera sempre empregando o menor esforzo ou enerxía posibles para acadar unha fin determinada. Esta definición foi interpretada de xeitos oposto polas escolas mecanicistas, que está na base do principio mecánico da mínima acción, e teleolóxicas, que oscilan entre recoñecer ese principio como real á Natureza ou ben como unha regra pragmática.

Principio de mecánica enunciado por Euler e Lagrange, sobre un enunciado máis vago de Maupertuis, que establece que o movemento dun sistema mecánico se efectúa sempre de xeito que a acción respecto da traxectoria sexa mínima.

Efecto que se producen os corpos ou axentes físicos entre eles.

Magnitude física con dimensións de enerxía por tempo.

Termo que ordinariamente se opón ao de estado.

verbo.

Conxunto artellado de acontecementos que forman o argumento ou tema dunha obra literaria ou dunha película.

Encadeamento dos feitos (vividos ou narrados) polos personaxes na escea; sucesión cronolóxica de episodios en narratoloxía (intriga ou historia) ou na escena (discurso). Nas obras clásicas, a acción repártese en tres momentos: exposición dos acontecementos, nó e desenlace do relato.

Conxunto de ritos, cerimonias, funcións, etc.

Expresión, manifestación de agradecemento, especialmente á divindade ou a un intercesor diante desta.

Celebración ou culto que realiza unha comunidade eclesiástica, segundo un rito determinado.