"Bartolo" (Contén)

PERSOEIRO

Condottiere italiano. Iniciou a carreira militar no Reino de Nápoles. Ata 1454, cando os venecianos o nomearon capitán xeneral vitalicio, serviu alternativamente a venecianos e milaneses. O monumento ecuestre que lle fixo Verrocchio en Venecia (1479-1488) é unha obra mestra da escultura renacentista.

PERSOEIRO

Navegante e explorador portugués. En 1487, por orde do Rei Xoán II, partiu de Lisboa ao mando de tres navíos co fin de continuar coa exploración das costas africanas atlánticas e localizar un paso cara á India. Nas costas meridionais de África foi sorprendido por unha gran tormenta, de xeito que bautizou a punta extrema dese continente como Cabo das Tempestades, posteriormente chamado Cabo de Boa Esperanza por Xoán II posteriormente. En 1497 acompañou a Vasco da Gama á India. Naufragou no Cabo de Boa Esperanza no 1500.

PERSOEIRO

Compositor. Vinculado ao coro papal de Roma, cando volveu a España estableceuse en Segovia, onde estreou unha misa a seis voces para a coroación de Filipe II de Castela. Compuxo motetes e outras obras relixiosas.

PERSOEIRO

Médico italiano. Tamén coñecido como Eustachio, foi profesor de anatomía en Roma e un dos impulsores da anatomía comparada. Estudiou diferentes partes do corpo humano, sobre todo o oído interno e a farinxe, nos que describiu a estrutura coñecida como trompa de Eustachi.

PERSOEIRO

Arquitecto. Traballou na escaleira do patio no palacio de Granada de Carlos V. En 1626 trasladouse a Santiago de Compostela, onde introduciu o Barroco clasicista, chamado polos monxes de San Martiño Pinario. Na igrexa conventual traballou no cruceiro e erixiu a cúpula, levantada sobre pendentes e dividida en doce nervios. Supliu o tambor por doce ventás que provocan a sensación de que está suspendida no aire e, na parte posterior, levantou un ciborio de forma cadrada con balaustrada e sobre el unha cúpula de media laranxa. A altura do conxunto contrarréstase por medio dun sistema de contrafortes escondidos polo muro do claustro procesional. Na parte conventual realizou o claustro das oficinas, no que empregou pilastras emparelladas de orde toscana, e trazou os planos e iniciou o claustro procesional ou da portería, onde empregou a orde xigante e as columnas dóricas xeminadas erixidas sobre pedestais. Na catedral realizou en 1627 o sepulcro do arcebispo Juan Beltrán de Guevara; situado no...

PERSOEIRO

Navegante. Participou na expedición, liderada por Juan Rodríguez Cabrillo, á costa NO de California e, trala morte do seu comandante, tomou o mando e chegou na primavera de 1543 ata Cabo Branco (Oregon).

PERSOEIRO

Escritor e erudito. Estivo en prisión e viviu no exilio debido á súa actividade política como liberal. Das súas obras, que critican os preceptos neoclásicos e basean a literatura en fundamentos historicistas, destacan Dicionario criticoburlesco (1811), Letras de cambio a los mercachifles literarios (1834) e Ensayo de una biblioteca española de libros raros y curiosos (1863-1869).

PERSOEIRO

Poeta e mercador. Interesado polo lulismo compuxo uns Canti, a imitación de Dante, nos que Ramón Llull acompañaba ao poeta. Dezaoito sonetos seus figuran no Cancionero General de Hernando del Castillo a partir da edición de 1520.

PERSOEIRO

Eclesiástico. Despois de residir como encomendeiro e como misioneiro nas illas de Santo Domingo e de Cuba, en 1514 abandonou o usufruto dos indios e, en 1515, constituíuse no seu defensor. Ingresou na orde dominicana en 1522, e entre 1535 e 1540 promoveu proxectos de colonización pacífica. Entre 1540 e 1544 residiu na Península Ibérica, onde impulsou as Leyes Nuevas de 1542, que tentaban suprimir a encomenda, pero fracasaron despois da sublevación de colonos en Perú. Foi nomeado bispo de Chiapas e combateu o incumprimento das Leyes Nuevas. En 1546 pasou a México, onde difundiu Avisos y reglas para los confesores, que produciu un grande escándalo. Entre 1547 e 1551, regresou á Corte e continuou a loita pola reforma do goberno das Indias e promoveu as discusións con Juan Ginés de Sepúlveda. Impulsou o respecto polas culturas autóctonas e negoulle ao emperador o dereito de destruílas. Escribiu Historia de las Indias (publicada en 1875) e Brevísima historia de la destrución...

PERSOEIRO

Pintor italiano. Inscrito na corrente seguidora de Cara- vaggio, imitou as súas escenas de xénero como Baco ou Bonaventura.

PERSOEIRO

Arquitecto e escultor. Coñecido como Michelozzo, foi discípulo de F. Brunelleschi. Traballou no convento de San Marco (1437-1452) e, protexido por Cosme de Medici o Vello, iniciou (1444) a construción do Palazzo Medici-Ricardi, ambos os dous en Florencia. Decorou as vilas de Careggi (1431) e Cafaggiolo (1451), preto de Florencia e en 1460 chegou a Milán, onde deu a coñecer o estilo florentino combinado con elementos decorativos lombardos, como na capela Portinari da igrexa de San Eustorgio (1460), en Milán. Como escultor foi discípulo e colaborador de L. Ghiberti e Donatello e realizou o Monumento Arangazzi na catedral de Montepulciano.

PERSOEIRO

Militar e político. Exiliado en Chile, Bolivia e Perú, en 1852 regresou a Bos Aires, onde se uniu a Justo José de Urquiza contra a ditadura do gobernador Juan Manuel de Rosas (1829-1832 e 1835-1852). Nomeado ministro de Guerra da provincia de Bos Aires (1853), rexeitou o plano federal de Urquiza, que pretendía unir a provincia á República Arxentina e, enfrontados abertamente, conseguiu derrotalo na Batalla de Pavón (1861). Nomeado presidente da República (1862-1868), baixo o seu mandato entrou na Triple Alianza contra Paraguay (1865). Fundador do xornal bonaerense La Nación (1870), en 1874 protagonizou un alzamento contra Nicolás Avellaneda, pero foi derrotado. Publicou La Historia de Belgrano y de la independencia argentina (1876-1877) e Historia de San Martín y de la emancipación sudamericana (1889-1890).

PERSOEIRO

Eclesiástico. Foi cóengo e xuíz do Fuero (1550) en Mondoñedo. Da súa produción destaca Descripción del Reino de Galicia y de las cosas notables en él (1550), dividido en cinco partes que recollen datos xeográficos, históricos, artísticos, ditos populares, tradicións e lendas.

PERSOEIRO

Pintor italiano. Formouse en Venecia no círculo dos Bellini e estableceuse arredor de 1480 en Vicenza, onde fundou unha escola de pintura. Foi autor dunha Madonna in trono (1483), dunha Sacra conversazione e dunha Pietà (1500), así como de numerosos retablos de altar.

PERSOEIRO

Pintor barroco. Está considerado un dos máis destacados representantes de pintura relixiosa española. Orfo desde os nove anos, iniciou a súa formación cun parente da súa nai, Juan del Castillo. A pegada do seu mestre deixouse sentir especialmente na primeira etapa da súa pintura, caracterizada polo naturalismo (Virgen del Rosario con Santo Domingo, para o pazo arcebispal de Sevilla), pero tamén recibiu influencias de Roelas, Francisco de Herrera el Viejo e de Zurbarán, que se manifestaron no emprego do claroscuro e no modelado das figuras, aínda con certa rixidez (San Diego dando de comer a los pobres, 1646). O seu interese polos tipos populares exemplificouse nas series de galegas (Vieja hilando ou Gallegos en la ventana) e nos cadros de nenos (Niños comiendo melón y uvas (1650) ou Muchachos expulgándose), en que representaba rapaces humildes inmersos nunhas escenas cheas de ledicia e xovialidade, en que comezou a empregar contornos flexibles e volumes brandos. En 1656 pintou Visión de...

PERSOEIRO

Escultor. Coñecido como Rosso, e activo entre 1419 e 1451, traballou na catedral de Florencia, onde realizou as esculturas dos profetas Abdías, Abrahán e Isaac, en colaboración con Donatello. Esculpiu o monumento funerario de Niccoló Maurizzi na igrexa de San Niccoló de Torentino e fixo o Giudizio di Salomone do exterior do Palazzo Ducale de Venecia.

PERSOEIRO

Cronista e xurisconsulto. Foi xuíz da Corte de Messina desde 1273, procurador da Sicilia oriental e avogado do fisco en Palermo. Continuou na Corte ata 1291. Escribiu unha historia de Sicilia, hoxe perdida, en hexámetros, que comprendía desde as Vésperas Sicilianas ata 1293.