"tx" (Contén)

PERSOEIRO

Escritora. Da súa produción destaca Amor, curiosidad, prozac y dudas (1997), Beatriz y los cuerpos celestes (Premio Nadal 1998), Nosotras que no somos como las demás (1999), La Eva futura. La letra futura (2000), Estación de infierno (2001) e De todo lo visible y lo invisible (V Premio Primavera 2001). Foi nomeada doutora honoris causa pola Universidade de Aberdeen.

PERSOEIRO

Escritor. Da súa produción destaca Escuararen hatsapenac e un dicionario en catro linguas (eúscaro, latín, francés e castelán).

PERSOEIRO

Escritor. Colaborador en diversas publicacións, escribiu Buruchkak (1910) e Beribilez (1931). Foi membro da Euskaltzaindia.

MUNICIPIOS

Municipio de Mallorca, Illes Balears, ao SL da illa, nos contrafortes occidentais das serras de Levante (14.123 h[1996]). A agricultura ocupa a maior parte do termo municipal, e dela destacan os cereais, as forraxes e a viña. Tamén conta cunha importante industria conserveira, vinícola e de embutidos. Recibiu a carta de poboamento de Xaime I de Mallorca en 1300 e en 1886 o título de cidade. Do seu patrimonio cultural destacan o convento de Saint Agustí (s XVII) e a igrexa parroquial de Saint Miquel (s XIV-XVI).

PERSOEIRO

Compositor, sobriño de Mateu Fletxa o Vello. Formouse na corte castelá e residiu en Italia durante un tempo. As súas obras principais editáronse en Venecia e en Praga. Publicou IL 1. libro de madrigali a 4 et 5 (1568), recompilación de 31 madrigais, e en 1581 os libros de música polifónica Libro de música de punto, perdido, Divinarum completarum psalmi, incompleto, e Las ensaladas, dedicadas a Xoán de Borja e de Aragón. Manuscritas, consérvanse as obras Harmonia a 5, para cinco instrumentos de corda, e un Miserere, a 4 voces.

PERSOEIRO

Político. Partidario das reformas democráticas na URSS, creou un grupo en defensa dos dereitos humanos en 1974. Despois de declararse a independencia de Xeorxia (9.4.1991), foi elixido (26 de maio) presidente da nova República nunhas eleccións directas. Acusado de ditador, a oposición instigou un golpe de estado en xaneiro de 1992. Refuxiouse en Chechenia e iniciou un conflito armado, reducido en poucas semanas coa axuda do exército ruso. Morreu en estrañas circunstancias.

PERSOEIRO

Político. En 1977 foi elixido presidente do PNV e, nas eleccións de 1980, lehendakari do goberno vasco. Reelexido en 1984, enfrontouse á dirección do partido por diferencias sobre a estruturación interna da comunidade autónoma, e foi substituído no cargo. En 1986 abandonou o partido e fundou Eusko Alkartasuna (EA), que presidiu ata 1999.

MUNICIPIOS

Municipio de Bizkaia, Euskadi, situado na beira dereita da ría de Nerbión (82.196 h [1996]). A capital municipal é Algorta. Está moi influenciado pola proximidade de Bilbao e constitúeno diversos núcleos de poboación, que actualmente forman unha conurbación. Antiga zona residencial de Bilbao, industrializouse durante o s XX. Do seu patrimonio cultural destacan os palacios dos barrios de Neguri e Las Arenas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de València, Comunitat Valenciana, situado no val do río Vernissa que o atravesa de N a S (2.455 h [2001]). Case as dúas terceiras partes do territorio non son cultivables, aínda así a agricultura é a base económica do termo, destacan os cultivos de froiteiras, vide e oliveiras. As actividades gandeira e industrial teñen pouca importancia.

MUNICIPIOS

Municipio de Mallorca, situado en Illes Balears (23.410 h [2001]). A industria continuou a tradición das vaixelas de barro e tamén dos talleres de pirotecnia; estas industrias compleméntanse coas de vidro, de cerámica, de cemento e a construción.

CABOS

Cabo de Bizkaia, Euskadi. Situado ao NL de Bilbao, é unha prolongación da montaña de Sollube. É o máis setentrional da Península Ibérica e posúe un faro inaugurado en 1904.

PERSOEIRO

Lingüista. Asinou as súas obras en castelán como Luis Michelena. Foi catedrático de Lingüística Indoeuropea na Universidad de Salamanca e de   Lengua e Literatura Vasca e Lingüística Indoeuropea na Universidad del País Vasco. Está considerado un especialista da lingua vasca e baixo a súa dirección levouse a cabo o proceso de normalización do éuscaro que deu como resultado o chamado euskara batua(‘éuscaro unificado’), un modelo de lingua baseado na tradición literaria central (guipuscoano-navarro-labortana). Da súa produción destacan Historia de la literatura vasca (1960), Fonética histórica vasca (1961) e Sobre el pasado de la lengua vasca (1964). Realizou o Dicionario general vasco, a súa grande obra, xunto con Ibon Sarasola, do que se publicou o primeiro volume en 1987. A selección da súa obra en éuscaro foi recollida en Mitxlelenaren idazlan hautatuak (Obras escollidas de Mitxelena, 1972). Foi membro da Euskaltzaindia e membro correspondente...

MUNICIPIOS

Municipio de Nafarroa, situado ao L de La Rioja e regado polo Queiles, afluente do Ebro (3.199 h [2001]). A súa economía baséase na agricultura. Destacan a viticultura e as industrias derivadas dela, como a elaboración de viños e as bodegas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Alacant, Comunitat Valenciana (15.558 h [2001]. Na súa economía destacan os cultivos de amendoeiras, vide, cítricos e hortalizas.

PERSOEIRO

Escritor. Coñecido como Orixe, destaca a obra poética, iniciada na preguerra cos poemas de Barne muinetan (No interior da medula, 1934) e continuada despois na mesma liña de poesía mística, de gran rigor formal. É autor do poema épico “Euskaldunak” (Os vascos, 1950), influído por F. Mistral, ao que traduciu ao éuscaro. Fixo tamén versións dos Salmos (1967) e das Confesións de Santo Agostiño (1956), e escribiu Jainko billa (Na procura de Deus, 1971), un ensaio de apoloxética relixiosa publicado postumamente.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Alacant, Comunitat Valenciana, situado nos contrafortes orientais do sistema prebético valenciano (2.385 h [2001]). A agricultura é un recurso económico básico dedicada sobre todo ao cultivo da vide, en especial para pasas. Os servizos ocupan a boa parte da poboación activa.

PERSOEIRO

Tenista. Profesional desde 1985, foi número un do tenis feminino mundial entre febreiro e xuño de 1995, e mantívose entre as 10 primeiras entre 1989 e 2001. Foi campioa de Roland Garros en 1989, 1994 e 1998, e do US Open en 1994. Membro do equipo español da Copa Federación (1986-1998, 2000-2002), gañou o torneo en 1991, 1992, 1994, 1995 e 1998. Participou nos Xogos Olímpicos de Seúl 1988, en Barcelona 1992 -medalla de bronce individual e a medalla de prata en dobres con C. Martínez-, en Atlanta 1996 - medalla de prata individual e a de bronce en dobres con C. Martínez-, e en Sydney 2000. Recibiu o Premio Príncipe de Asturias de los Deportes (1998) e a Gran Cruz de la Orden del Mérito Deportivo (2001). Retirouse en 2002.