"Az" (Contén)

PERSOEIRO

Cabaleiro castelán. Coñecido como o Cid ou o Cid Campeador, criouse na casa do infante Sancho que o fixo alférez real ao converterse en rei de Castela (Sancho II) en 1065. Cara a 1066 enfrontouse e derrotou a Ximeno Garcés de Navarra, representando a Castela durante un duelo xudicial, vitoria que lle valeu o sobrenome de Campeador. Participou nas loitas de Sancho II contra o seu irmán Afonso VI. Convertido Afonso VI en rei de Castela, o Cid casou coa prima daquel, Ximena Díaz (1074), e entrou ao seu servizo encargado do cobro das parias da Taifa de Sevilla, labor que exerceu enfrontándose ao conde de Nájera, García Ordóñez. O prestixio militar que adquiriu nesta campaña causou o seu primeiro desterro de Castela, polo que entrou ao servizo de Yūsuf al-Mu’tamin, rei de Zaragoza, na loita contra o seu irmán al-Mun ḏ ir, rei de Lleida, Tortosa e Dénia e o seu aliado o conde de Barcelona. Despois dunha sucesión de conquistas e...

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como Velázquez, iniciouse no mundo artístico nos obradoiros sevillanos de Francisco de Herrera o Vello e Francisco Pacheco, sogro seu desde 1618. Na súa etapa sevillana (1617-1623) achegouse ao tenebrismo, influído por Caravaggio, e abordou a temática do bodegón (La vieja friendo huevos, 1619; El aguador de Sevilla, 1620), o retrato (Góngora, 1622) e as escenas relixiosas (Cristo en casa de Marta e María, 1618; La Adoración de los Magos, 1619), que se caracterizaron ademais de pola tendencia á representación obxectiva, pola modelaxe rotunda e o uso dunha gama cromática limitada. Tamén foi frecuente a representación de modelos extraídos da rúa ou da súa familia como protagonistas dos seus cadros. Desde 1623, coa axuda do seu sogro, trasladouse a Madrid, onde pasou a ocupar importantes cargos artísticos e administrativos na corte de Filipe IV. Foi nomeado pintor do rei, pero ademais dos retratos cortesáns (Filipe...

PERSOEIRO

Avogado e político. Militante do Partido Conservador, foi deputado polo distrito de Lugo (1915-1916), e durante catro lexislaturas polo de Chantada (1916-1923). Nomeado director xeral de Comercio, Industria e Traballo e ministro de Abastecementos (1919), participou na Primeira Guerra Mundial como cronista para El Mundo. Colaborou en diversos xornais, dirixiu o xornal Fígaro, fundou a Revista Económica y finaciera e publicou Entre campos de batalla. Tomo I. Al margen de la guerra. Crónicas retrospectivas (1915).

PERSOEIRO

Xornalista e escritor. Formado no seminario de Astorga e bolseiro na Universidade Gregoriana de Roma, emigrou a Arxentina, onde exerceu como mestre. Colaborador en diversas publicacións e director de Galicia, escribiu os libros de poemas Horas de morriñas (1916) e Pingas d’orballo (1921), ademais da comedia De volta prá Terra, a obra máis difundida Cartas abertas e contos enxebres (1928) e o drama A Virxe de Cristal, adautación teatral (1948). Gran coñecedor das agrupacións de emigrantes, escribiu Historia do Centro Gallego de Buenos Aires (1940).

GALICIA

Relixioso franciscano. Colaborou nas publicacións Archivo ibero-americano e El Eco Franciscano, da que foi director. Publicou La Santa Misa, Glorificación de la Santísima Trinidad (1943) e El Episcopado gallego a la luz de los documentos romanos (1946). Foi académico correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Xurista e político. Alcalde de Santiago de Compostela (1834), foi líder do progresismo en Compostela (1840-1847) e fundou o xornal La situación de Galicia (1842-1843). Foi presidente da Xunta Superior Provisional de Goberno de Galicia durante o Levantamento de 1846 e formou comisións encargadas de abordar plans para a administración de Galicia. Despois da derrota dos sublevados exiliouse a Portugal e regresou en 1847 para dedicarse aos negocios familiares.

PERSOEIRO

Político e dramaturgo. Foi ministro de Ultramar antes da Revolución de 1868, comisario de Facenda despois da Restauración e representou a Galicia como deputado polo distrito de Mondoñedo (1864-1865). Escribiu La flor de la maravilla (1851) e Fiarse del porvenir (1874).

GALICIA

Médico. Estudou na Universidad de Valladolid e interouse polo cancro e as novas técnicas para combater esta enfermidade. Foi académico correspondente da Real Academia Galega e membro fundador doutras sociedades médicas españolas. Escribiu Galería de médicos gallegos ilustres (1977). Recibiu a medalla de ouro da Asamblea Suprema de la Cruz Roja Española e a Gran Cruz de la Orden Civil de Alfonso X el Sabio.

PERSOEIRO

Fundador das testemuñas de Xehová. Educado no congregacionalismo, reaccionou contra o predestinacionismo calvinista influído polo adventismo. En The Object and Manner of our Lord’s Return (1872) anunciou para 1874 o retorno invisible de Cristo, que comportaría a revolución da clase obreira, o caos e finalmente a resurrección dos mortos e o xuízo. Editou a revista Watch Tower (1879).

CAPITAIS

Capital da oblast’ homónima, Rusia (535.000 h [1997). Porto fluvial, situado na desembocadura do río Trubeš, é unha cidade industrial. Fundada a principios do s XIII, substituíu a antiga cidade do s XI e destruírona os mongois (1237). Foi ducado independente de Moscova ata 1521.