"SF" (Contén)

esburacar.

Segunda capa máis alta da atmosfera terrestre, situada entre os 12 e os 40 km de altura sobre a superficie da Terra. Foi descuberta en 1899 polo xeólogo francés Léon Teisserenc de Bort, quen chegou a fixala en 1902 ata os 80 km de altura. Posteriormente, no Congreso da Unión Xeodésica e Xeofísica Internacional, que se celebrou en Bruxelas en 1951, distinguíronse dúas capas: a mesma estratosfera no sentido inicial e a mesosfera. Estaba considerada, de forma inexacta, como unha capa de calma absoluta e de perfecta estratificación. Os ventos poden acadar unha velocidade de ata 250 km/h e os movementos verticais chegan para homoxeneizar toda a capa. En contraste coa troposfera, constitúe unha capa clara e seca, sen practicamente vapor de auga. A rarefacción do aire aumenta coa altura, ao tempo que se concentra a parte máis grande de ozono atmosférico, que, cara aos 25 km, chega a constituír outra capa, a ozonosfera. A temperatura deixa de diminuír e estabilízase cara aos 30 km. Acaba nunha...

Relativo ou pertencente á estratosfera.

Capa superior da atmosfera terrestre en que a presión adquire os seus mínimos valores. Esténdese entre os 500 e 800 km de altitude e limita co espazo interestelar. Nela, o aire está sumamente enrarecido, ata o punto de que a distancia entre unha molécula gasosa e outra pode medirse en metros. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Substitución total ou parcial do sangue dun enfermo pola dun ou máis individuos sans, denominados doadores. Ten lugar inxectando o sangue do doador, ao mesmo tempo que se extrae o do enfermo na mesma cantidade.

Aplícase ao espazo exterior á atmosfera terrestre.

Forma prefixada que se emprega na formación de palabras co significado de ‘fósforo’ ou ‘fosfórico’.

fosf(a/o)-.

fosfina.

Acción de fosfatar.

Cada un dos enzimas que catalizan a hidrólise dos enlaces éster fosfóricos, coa liberación de fosfato inorgánico. Os enzimas fosfatase pertencen á clase das hidrolases. As fosfatases constitúen un gran grupo de enzimas; moitos deles interveñen en fases importantes da dixestión e do metabolismo intermediario. Divídense en dous grupos principais: as fosfomonoesterases, como as fosfatases alcalinas e ácidas, e as fosfodiesterases, como as desoxirribonucleases, segundo actúen, respectivamente, sobre monoésteres ou sobre diésteres do ácido fosfórico.

Concentración de fosfatases no sangue.

fosforemia.

Cada un dos fosfoglicéridos que por hidrólise liberan soamente ácido fosfórico, dous ácidos graxos e glicerina. A maioría dos ácidos fosfatídicos conteñen un ácido graxo saturado e outro insaturado. Son monoésteres do ácido fosfórico e sintetízanse a partir do gliceril-3-fosfato. Os ácidos fosfatídicos libres son raros na natureza.

fosfolípido.

Calquera sal ou éster do ácido fosfórico (H3PO4). Os fosfatos empréganse moito na obtención do ácido fosfórico, de fertilizantes e de superfosfatos.