"car" (Contén)

1. Sacar ou desprazar algo do seu sitio, especialmente un óso ou articulación.

2. Saír ou desprazarse algo do seu sitio, especialmente un óso ou articulación.

PERSOEIRO

Compositor e violinista. Foi violinista en Viena na orquestra do príncipe de Saxonia-Hildburhausen, músico de corte do conde Durazzo e kapellmeister do bispo-príncipe de Breslau. Compuxo numerosos Singspiele (Doctor und Apotheker, 1786), ademais de obras escénicas, sinfonías, pezas de cámara, cantatas, oratorios e concertos. En 1770 nomeárono Cabaleiro da Espora Dourada.

1. Facer algo vario ou diverso.

2. Facerse algo variado ou diverso.

PERSOEIRO

Pintor. Discípulo de Jacopo Vignali e Matteo Roselli, residiu en Innsbruck e Florencia. Cultivou o retrato e a pintura relixiosa. Os seus santos e virxes mostran unha piedade estereotipada. Entre as súas obras destaca o retrato de Sir Thomas Baines (1665?), Santa Margarida e Visión de San Luís de Tolosa.

PERSOEIRO

Actriz e manipuladora de monicreques. Membro fundador do colectivo de animación á lectura Digolondango e dos grupos de monicreques Boinas Días, Tasel e Cachirulo. Con esta última compañía representou, entre outras obras, A bela e a besta, A Illa do tesouro, A merenda de Gamelón, peza da que tamén é autora, A guerra das Galicsias, ou El-Rei Artur e a abominable dama, da que é coautora xunto a Xurxo Rei e Marilar Aleixandre.

PERSOEIRO

Escritor e crítico literario. Exerceu a crítica en Acento Cultural e Ínsula. Destacou polos seus estudios sobre teatro contemporáneo, como El teatro hoy (1966) e El teatro de Buero Vallejo (1973). A súa narrativa iniciouse no realismo social para evolucionar cara a unha literatura fantástica e imaxinativa, como en La rebelión humana (1968), Tiempos (1980) e La pirámide de Kheops (1980).

1. Facer un animal apto para convivir co home.

2. Facer tratable a alguén ao lle moderar a aspereza do seu carácter.

PERSOEIRO

Doutor en Medicina pola Universidade Central. Catedrático de Hixiene e Sanidade na Universidade de Santiago de Compostela e, posteriormente, na Universidad Complutense de Madrid. Completou os seus estudios no Instituto de Medicina Preventiva do Exército, no Instituto Pasteur de París, no Tropeninstitut de Hamburgo e no Instituto Pasteur de Bruxelas, entre outros centros. Realizou investigacións sobre epidemioloxía e medicina xeográfica galega, en colaboración cos profesores da universidade compostelá Gestal, Daporta, Míguez e Fontán. Elaborou informes sobre os efectos das armas químicas no conflito Irán-Iraq, por petición do Secretario Xeral das Nacións Unidas, e formou parte da misión médica que se ocupou de estudar estes axentes en Angola en 1990. Colaborou de forma habitual en revistas especializadas. Membro numerario da Real Academia de Medicina de Galicia e da Real Academia de Farmacia, foi xefe de Sanidade Militar e Civil de Santiago e director do Hospital Militar da Coruña.

PERSOEIRO

Pintor. Trasladouse en 1929 a París para atender os negocios familiares, onde se dedicou á pintura e coñeceu os surrealistas. A súa obra recibiu a influencia de Picasso, De Chirico e Dalí. En 1934 incorporouse ao grupo surrealista, ao que pertenceu ata que Breton o expulsou en 1945. Realizou a súa primeira exposición en 1933 no Círculo de Bellas Artes de Santa Cruz de Tenerife. Atribúeselle a invención da técnica da décalcomanie, calcomanía realizada sen obxecto ao manchar de gouache ao papel e dobralo para, coa presión das mans, acadar unha realidade de carácter onírico, relacionada co automatismo psíquico dos surrealistas. Entre as súas obras destacan Paisajes Cósmicos (1929), Cuevas de guanches (1935), Composition au taureau (Composición dun touro, 1934-1935) e La chambre transparente (O cuarto transparente, 1939). Publicou o libro de poemas Les deux qui se croisent (Os dous que se miran, 1947), e ilustrou, entre outros, Poésie...

GALICIA

Pintora. A finais dos anos sesenta viaxou a París, onde o coñecemento das distintas correntes artísticas contribuíu a encher de liberdade os seus lenzos. A súa obra bebeu das diferentes estéticas na busca da expresión a través das formas e das cores. Evolucionou dende a figuración ata a abstracción xeométrica con referencias cubistas, futuristas e surrealistas para despois achegarse a unha estética informalista e a unha simplicidade próxima ao construtivismo. Empregou as cores intensas, planas e a sobriedade das veladuras. Nas súas teas, traballadas como un elemento activo no que o espazo cobra vital importancia, introduciu obxectos de metal e outros materiais na busca da tridimensionalidade. Da súa produción destacan a serie Chador, Más allá del color, Credo in unum primum, La escalera de Jacob e El bosque de las primeras cosas. Realizou a súa primeira exposición na Galería Torrado de Pontevedra (1983) e dende aquela destacan, entre outras,...

PERSOEIRO

Bispo en Numidia. Combateu a indulxencia dos bispos cos cristiáns que traizoaran a fe durante as persecucións, feito que orixinou o cisma ou herexía dos donatistas. A súa festividade celébrase o 17 de febreiro.

PERSOEIRO

Arquitecto italiano. Activo en Boloña, realizou entre outras obras a reordenación da igrexa de San Domenico, a escalinata do Palazzo Davia Bargelli, o Palazzo Aguchi e o santuario da Madona di San Lucca (1723-1727), de planta elíptica e cun pórtico en forma de tenaces.

PERSOEIRO

Poeta italiano. É autor do poema heroico-cómico L’asino (1652) e da traxedia Aristodemo (1675).

PERSOEIRO

Director cinematográfico. Dun estilo lento e reflexivo, a procura da abstracción dos seus filmes é sobre todo reflexo da alma e da condición humana. Entre as súas películas destacan Blade af Satanas bog (Follas do libro de Satanás, 1919); La passion de Jeanne d’Arc (A paixón de Xoana de Arco, 1926-1927); Vampyr (Vampiro, 1932); Dies Irae (Día de ira, 1943); Ordet (A palabra, 1954), premio do Festival de Venecia; e Gertrud (1964).

PERSOEIRO

Escritor e xornalista. Explorador da condición humana, escribiu, entre outras, as novelas Sesenta muertos en la escalera (1954), El compadre (1967), El hombre que había olvidado (1968) e Todas esas muertes (1971). En 1970 recibiu o Premio Nacional de Literatura.