"AP" (Contén)

PERSOEIRO

Actor. Tras estudar arte dramática en Madrid, iniciouse no mundo do teatro coa obra Mariana Pineda. Conseguiu o seu primeiro papel protagonista en La muerte de Escorpión (1976), de Gonzalo Herralde, e destacou especialmente no filme Arrebato (1980), de Iván Zulueta, co que conseguiu o premio ao mellor actor no Festival de Cine Fantástico de Porto. Compaxinou as súas actividades teatrais e cinematográficas coa participación en series televisivas como Curro Jiménez (1976), Pepe Carvalho (1984-1985) e Los gozos y las sombras (1985). Participou tamén nos filmes Werther (1986), La ley del deseo (1987), El Dorado (1988), Continental (1988), Martin (Hache) (1997) e La agonía (2003).

PERSOEIRO

Xenealoxista. Estivo ao servizo de Fernando de Andrade. Escribiu Relación de algunas casas y linajes del Reino de Galicia (1534?), en que tratou das familias Andrade, Churruchaos, Figueroa, Lago, Lantaño, Lobeira, Mariñas, Meira, Mesía, Moscoso, Paraga, Saavedra, Soutomaior e Ulloa, das que analizou a súa antigüidade, parentescos con outras casas, relación coa monarquía e descrición de patrimonio, rendas e feitos. A súa obra ten interese tanto para o coñecemento dos acontecementos en que se envolveu a nobreza baixomedieval galega como para a reconstrución de todo o imaxinario galego da transición entre o medieval e o moderno. Empregou como fontes a súa propia memoria e a doutros e algúns escritos. Escribiu tamén Recuento de las casas antiguas del Reino de Galicia e Casas y linajes del Reino de Galicia (1543-1544).

PERSOEIRO

Dramaturgo. Coñecido como Molière, dedicouse ao teatro en compañías ambulantes e fundou o Illustre Théâtre coa familia Béjart. En 1656 representou a súa primeira obra orixinal, Les precieuses ridiculez, que facía unha pintura satírica dos salóns preciosistas. Entre 1656 e 1669 fixo representar as súas comedias máis sólidas, en que a comicidade queda reducida, sobre todo, a un papel formal, e nas que predominan as ideas do moralista: L’école des femmes (1662); a primeira versión de Tartuffe (1664), en tres actos, foi inmediatamente prohibida; ao ano seguinte, tratou dun tema afín e de moda, Don Juan ou le festin de Pierre, que tivo que renunciar a representar, a causa das presións exercidas sobre os seus protectores. O desengano e o sentimento de fracaso e de impotencia fixérono escribir farsas máis lixeiras, como Le misanthrope e Le médecin malgré lui (1666). O estilo cambiou en L’avare (1668), en que o vicio denunciado...

PERSOEIRO

Lexicógrafo. Doutorouse en Filoloxía Románica na Universidad Complutense de Madrid en 1972, universidade na que foi profesor (1970-1997). En 1997 pasou, como catedrático de Lingua Castelá, á Universidade da Coruña.
As súas liñas de investigación céntranse na gramática e na lexicografía da lingua castelá, sen deixar de lado a filoloxía galega. Comezou traballando no Seminario de Lexicografía da Real Academia Española, onde participou na elaboración do Dicionario histórico de la lengua española, e, en 1974, trasladouse ao Instituto Caro y Cuervo de Bogotá para encargarse da continuación do Dicionario de construción y régimen, de R. J. Cuervo, obra da que chegou a redactar case todo o tomo III (letra E) e da que posteriormente escribiu unha monografía: Elementos de lexicografía:...

1. Relativo ou pertencente aos priapúlidos.

2. Metazoo do filo dos priapúlidos.

3. Filo de animais metazoos triploblásticos protostomios e pseudo-celomado, que alcanzan como máximo 8 cm e teñen o corpo vermiforme, dividido en prosoma, onde ten a boca con espiñas dispostas en aneis concéntricos que serven para capturar os alimentos, e tronco con segmentación superficial. Son mariños e aliméntanse de poliquetos.