"An" (Contén)

Porto de Arabia Saudí situado no Golfo Pérsico. É o porto exportador máis importante do país e a terminal de oleodutos que proceden do interior de Arabia.

Golpe de estado que tivo lugar o 9 de termidor do ano II (27 de xullo de 1794) na Francia revolucionaria. Os moderados provocaron a caída de Maximilien de Robespierre, feito que significou a fin do Terror (1793-1794) e do dominio xacobino na Convención Nacional e puxo o proceso revolucionario en mans dos elementos moderados.

Compoñente imaxinaria da impedancia nun circuíto de corrente alterna que pode ser capacitiva (debida a unha capacidade C e que vale Xc = 1/jùC)) ou indutiva (debida a unha autoindución L que vale X2 = jùL).

Substancia que participa estequiometricamente nunha reacción, tanto os reactivos iniciais como os produtos finais.

Institución fundada en Madrid pola Real Cédula de Filipe V o 13 de xullo de 1744, para promover o estudo e cultivo da pintura, escultura e arquitectura. En 1747 someteuse ao patrocinio de san Fernando e coa celebración da súa apertura oficial en 1752 na Casa de la Panadería, erixiuse como a primeira academia oficial de España, instituída por Fernando VI como Real Academia de las Tres Nobles Artes de San Fernando. En 1773 Carlos III trasladouna a un palacio barroco, propiedade de Juan de Goyneche, que foi posteriormente reformado en estilo neoclásico por Diego de Villanueva. A súa actividade centrouse no ensino das artes e en 1845 naceu, baixo o seu amparo, a Escuela Superior de Bellas Artes. Organízase nas seccións de Pintura, Arquitectura, Música e Escultura y Artes de la Imagen. Dela depende a Calcografía Nacional, creada en 1789. Desde 1996 está composta por 54 membros numerarios, ademais dos académicos correspondentes e honorarios. Está integrada no Instituto de España e conta co Museo...

  Institución fundada en 1713 por iniciativa de Juan Manuel Fernández Pacheco, marqués de Villena, que ademais foi o seu primeiro director (1713-1725). O 3 de outubro de 1714, Filipe V aprobou a súa constitución e ao ano seguinte fixáronse os seus primeiros estatutos. O seu obxectivo principal é velar para que os cambios que experimente a lingua castelá non rompan a unidade que mantén en todo o ámbito hispánico. Consta de 46 académicos de número; en xuño de 2005 está formada por 41 académicos de número (Guillermo Rojo desde o 2001), 3 académicos electos, e dúas vacantes. Existen, ademais, académicos correspondentes españois ata un máximo de 60 (de Galicia están representados Constantino García González, Darío Villanueva e José Álvaro Porto Dapena), académicos correspondentes hispanoamericanos e estranxeiros, académicos de número das Academias americanas e académicos honorarios. Ao longo da súa historia publicou seis volumes do Dicionario, coñecido posteriormente como Dicionario...

ou Batallón Literario Corpo de estudantes que se constituíron como batallón de defensa en Santiago de Compostela ante a invasión francesa de 1808. Ten a súa orixe noutros batallóns de estudantes creados en 1663 e 1665, para loitar na fronteira portuguesa, e en 1702 durante a Guerra de Sucesión. Admitida a súa creación polo claustro da Universidade de Santiago de Compostela, dirixiuno o coronel Xoán Ignacio de Armada e Mondragón, marqués de Santa Cruz de Ribadulla, que presentou a Xunta Suprema o regulamento e a súa formación con 6 compañías con 168 cadetes cada unha, ademais de oficiais e suboficiais. A Xunta Suprema acordou que, pola súa condición de nobres, non era axeitado que os seus membros se alistasen como soldados polo que se lle concedeu aos estudantes o grao de cadete e aos licenciados e doutores os de subtenentes e tenentes. Ao marqués de Santa Cruz de Ridabulla concedéuselle o grao de doutor en todas as facultades da universidade. Entraron en loita en Castela...

Chancillería.

Fábrica de lenzos e manteis instalada na Coruña desde finais do s XVII. A súa apertura, entre 1684 e 1685, debeuse á iniciativa dos flamengos Hadrián de Roo e Baltasar de Kiel, que gozaron de importantes privilexios e exencións e da posibilidade de importar materias primas. Parte da súa produción, elaborada con materia prima propia aínda que seguindo o estilo flamengo, foi destinada a abastecer á Casa Real. A súa mellor época viviuna durante a segunda metade do s XVIII, debido ao incremento das demandas por parte da Casa Real e tamén polos envíos a América. Cara a finais de século comenzou a competencia con outros lenzos, como os de San Ildefonso, e a estas dificultades engadiuse o feito de que, ao permanecer ligada ás estruturas do Antigo Réxime, o seu funcionamento baseouse nos contratos que os seus administradores suscribían coa Casa Real, polo que crebou en 1809, cando parte das institucións do Antigo Réxime se viñeron abaixo.

Manufactura real creada en 1746 e que se instalou na porta de Santa Bárbara en Madrid. Nos ss XVI e XVII acudíase aos talleres flamengos. Co establecemento da real fábrica por Filipe V comezou a realización de cartóns en que traballaron os mellores pintores da corte, como A. R. Mengs, os irmáns Bayeu ou F. de Goya.

Xardín creado en 1755 por Fernando VI á beira do río Manzanares. A partir de 1774 Carlos III ordenou o traslado ao Paseo del Prado, onde se inaugurou en 1781, obra de Francesco Sabatini e de Juan de Villanueva. Destaca por ter unha importante colección de plantas e polas diversas publicacións que se coordinan desde o centro. Desde a súa creación, promoveuse o ensino de botánica, realizáronse expedicións a América e ao Pacífico, encargáronse os debuxos de grandes coleccións de láminas de plantas e copiáronse herbarios que serviron de base para describir novas especies. Desde 1939 depende do CSIC, e realiza numerosas investigacións en flora, sistemática e evolución ou palinoloxía. Foi declarado BIC (1942).

Antigo cuartel de artillaría da Coruña que se converteu en 1994 en sede do reitorado da Universidade da Coruña. Construído en 1752 tiña planta rectangular e en 1771 remodelouse adquirindo unha planta poligonal irregular e dúas alturas. Conta cun patio interior con corredores abertos con arcos sobre piares. Está rodeado dun parque e xardíns que acollen os cimentos do antigo convento de San Domingos destruído por F. Drake en 1589.