"lla" (Contén)

ILLAS

Illa lendaria situada a carón da Torre de Hércules (A Coruña). O texto descritivo escribiuno Trezenzonio no s XI, onde narrou que a illa se asemellaba ao paraíso e tiña un templo dedicado a santa Tegra.

1. Peixe da familia dos pleuronéctidos que se caracteriza por ter o corpo plano e asimétrico, e os ollos no lado dereito.

2. Peixe dos pleuronectiformes, de ata 50 cm de lonxitude, co corpo oval e rugoso, ollos no lado dereito, con escamas cicloideas, prominencias óseas especialmente no comezo da liña lateral e ao longo das bases das aletas dorsal e anal, e a liña lateral ben desenvolvida en dúas bandas e pouco arqueada. Os raios centrais das aletas dorsais e anal teñen un tamaño maior e están máis preto da cola que da cabeza o que lle dá ao perfil do corpo un aspecto rómbico. É de cor verdosa con manchas irregulares claras e escuras. Aliméntase de peixes pequenos, moluscos e crustáceos. Vive en fondos areosos de 20-40 m de profundidade, ás veces na entrada dos ríos.

3. Peixe pleuronectiforme, de ata 100 cm de lonxitude, co corpo oval e comprimido, ollos no lado dereito, con escamas cicloidais, a crista intraocular dividida e con diversas prominencias óseas, e a liña lateral ben desenvolvida en dúas bandas e pouco arqueada. É de cor, polo lado ocular, castaña con grandes manchas redondas vermellas ou alaranxadas espalladas polo corpo e formando series lonxitudinais nas aletas dorsal e anal; o lado cego é abrancazado. Aliméntase de peixes pequenos, moluscos e crustáceos. Vive en fondos areosos, desde a superficie ata 100 m de profundidade, ás veces na entrada dos ríos, como o Miño, o Ulla e mais o Umia, podendo vivir nas augas doces de forma permanente. É común nas costas atlánticas europeas e no Mediterráneo.

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como Solla, desde 1950 residiu en Mar del Plata (Arxentina). Foi un autor imaxinativo, lírico, coñecedor das tradicións artísticas europeas e da arte autóctona hispanoamericana. A súa evolución tivo dúas etapas, separadas por un período (1976-1978) en que foi bolseiro no Centro Iberoamericano de Cooperación en España para realizar estudos sobre a arte románica e gótica, e unidas baixo o fío condutor de Palmira (El sueño de Palmira, 1983; Palmira y los pájaros, 1988; Palmira con recuerdos, 1989). Entre 1960 e 1976 desenvolveuse a primeira etapa ou Serie Branca, poscubista (Astillero, 1975; Composición con lanchas, 1976), en que renunciou á figuración tradicional para mergullarse na vangardista, dando especial protagonismo ás formas e ás cores. Na segunda etapa ou Serie Románica (1978-2001), manifestou o seu interese pola arte románica que estudara en España. Escureceu a súa paleta e recreou un mundo...

GALICIA

Relixioso dominicano. Predicou diversas misións en Galicia e fundou o convento da Orde de Santo Domingo en Padrón. Foi teólogo consultor no Concilio Vaticano I e escribiu diferentes haxiografías.

GALICIA

Pintor. Alternou os estudos de pintura cos de arquitectura e traballou como delineante, pintor, muralista, retratista e miniaturista. Expresionista, tratou fundamentalmente o tema paisaxístico.

PERSOEIRO

Pintora. Coñecida como Lola Solla, empregou unha paleta de tonalidades quentes, moi adecuadas a unha temática que vira arredor do orgánico. Da súa produción destacan as series Osame e Peles.

PERSOEIRO

Político. Pertenceu á Comisión dos 16, encargada da redacción do Anteproxecto do Estatuto de Autonomía de Galicia de 1981. Vinculado ao Partido do Traballo de Galicia (PTG), estivo presente na xuntanza o 10 de xaneiro de 1979 en Santiago no Pazo de Raxoi.

1. de sollar.

2. Piso de madeira dunha casa.

3. chedeiro.

4. Pavimento cuberto de pedras ou lousas.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de València, Comunitat Valenciana (4.471 h [2001]). Destacan os cultivos de regadío de arroz, cítricos, hortalizas e froiteiras, ademais da industria do moble, da conserva e química.

PERSOEIRO

Político, marqués de La Ensenada. De familia nobre, ingresou na mariña. Despois de ocupar os cargos de comisario de mariña de Cádiz (1728) e de Ferrol (1732), tivo un papel fundamental na política italiana de Filipe V. Pola súa colaboración na conquista de Nápoles, Carlos VII de Nápoles concedeulle en 1736 o marquesado. En 1753, Filipe V confioulle as secretarías de Facenda, Guerra, Mariña e Indias. Continuou á fronte da política española con Fernando VI, desde 1746. En política interior fomentou a modernización da mariña, impulsou a mellora das comunicacións, favoreceu a ciencia, protexeu a cultura ilustrada e intentou facilitar o comercio e a industria. Entre 1750 e 1754 elaborou un censo demográfico e fiscal coñecido como Catastro do marqués de La Ensenada. En 1766 foi acusado de ser, xunto cos xesuítas, un dos principais inspiradores do Motín de Esquilache e exiliouse en Medina del Campo.

ILLAS

Illas do SL de Asia situadas entre o Océano Índico ao O e S, o mar de China Meridional ao N, o de Arafura ao SL e os de Sulu, Célebes, Molucas e Banda ao NL e L (73.614 km2; 11.112.702 h [2002]). Pertence a Indonesia, excepto o N da illa de Borneo, repartida entre Malaisia e Brunei. As grandes Illas da Sonda inclúen as illas de Borneo, Célebes, Xava e Sumatra, coas pequenas illas adxacentes; e as pequenas Illas da Sonda inclúen Bali, Lombok, Sumbawa, Sawu, Alor, Solor, Flores, Sumba e o sector occidental de Timor. Son illas montañosas e volcánicas e a vexetación é de bosque ecuatorial denso con especies dun gran valor económico.

PERSOEIRO

Locutor e publicista. Foi responsable de deportes de La Voz de Galicia na edición de Santiago de Compostela, redactor xefe de Radio Minuto e xefe do departamento de Publicidade de Cadena Minuto en Galicia. Desde 1992 responsabilizouse da sección de publicidade da Cadena SER en Galicia.

PERSOEIRO

Pintor. Formouse na Acadèmia de Belles Arts de Sant Carles e con El grito del pajero obtivo unha bolsa para ir a Roma (1884), onde pintou Entierro de Cristo e El padre Jofre protegiendo un loco (1887). Ao volver en 1889 instalouse en Madrid. Extremadamente sensible á cor e á luz, liberouse de trabas académicas e de preocupacións estilísticas e pintou obsesionado pola luz que difumina os obxectos. As súas técnicas achéganse aos acuarelistas ingleses (cores disoltas en auga, transparencias) e tamén aos postimpresionistas (pincelada grosa, a miúdo espátula). Destacan Y aún dicen que el pescado es caro! (1894), Paseo a orillas del mar (1909), Niños en la playa (1910) e o friso Costumbres y fiestas de las regiones españolas (1911-1919) realizado para The Hispanic Society of America (Nova York).

1. Aro de metal ou doutro material que se coloca nos dedos como adorno.

2. Parte da gadaña por onde se agarra o mango á folla.

3. Sortella de prata cun engaste con pos de corno de unicornio, que se adoita levar no dedo anular, que ten propiedades curativas, serve contra o mal de ollo, as mordeduras e os velenos.