"Bra" (Contén)

CAPITAIS

Capital do distrito homónimo, na rexión de, Portugal, na beira do río Sabor, a 12 km da fronteira española coa comarca da Sanabria, o seu concello está integrado por 49 freguesías, 47 rurais e 2 no núcleo urbano da capital (16.600 h [1991]).
Xeografía
Situada ao pé das estribacións setentrionais da Serra de Nogueira, sobre un contexto litolóxico dominada polos xistos, nun dos distritos menos desenvolvidos de Portugal, do que é o principal núcleo urbano dunha rexión eminentemente agraria e as súas principais funcións económicas son as comerciais e administrativas.
Historia
Bragança foi a cidade prerromana de Brigantia, que se converteu en época romana en Juliobriga. Coas invasións bárbaras e musulmanas a primitiva vila desapareceu e non foi restaurada ata o 1130. En 1187 Sancho I concedeulle foro. En 1467 o Rei Afonso V concedeulle o título de cidade a petición do segundo duque de Bragança, Fernando I (1403-1478). A importancia histórica...

DISTRITOS

Distrito do estremo NL de Portugal, na rexión de Trás-os-Montes (6.597 km2; 154.700 h [estim 1993]). A súa capital é Bragança. O río Douro marca os límites oriental (coas provincias españolas de Zamora e Salamanca, na comunidade de Castela e León) e meridional (cos distritos de Guarda e Viseu). A altitude media é elevada. Os principais accidentes do relevo son a serra do Mogadouro, no SL, e a serra de Nogueira, que atravesa o distrito pola metade en sentido N-S e constitúe a divisoria de augas entre os seus principais sistemas fluviais. Os ríos Sabor e Tuela, ambos os dous tributarios do Douro e cun curso de dirección NL-SO, artellan senllas concas fluviais que drenan todo o territorio. Constituído por 12 concellos e 298 freguesías, o distrito baséase na organización territorial eclesiástica: a diocese creouse en 1770, segregada da de Miranda, que fora creada en 1545; en 1780 reuníronse de novo nunha soa, aínda que desta volta a sé episcopal estableceuse en Bragança,...

1. Relativo ou pertencente a Bragança ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Bragança.

1. Apelido que ten a súa orixe no topónimo portugués Bragança. Este nome de lugar deriva, á súa vez, de *brigantia, termo formado coa base celta briga ‘altura, elevación’. Este apelido documéntase en textos galegos desde o s XII: “Menendus Bregancia alferez regis” (doc ano 1158 en P. García de Loscertales Tumbos del monasterio de Sobrado de los Monjes, 1976 p 439), “Menendus Bragancia alferiz” (doc ano 1158 en Manuel Lucas Álvarez El tumbo de san Julián de Samos: siglos VIII-XII, 1986, p 478).

2. Liñaxe de orixe portuguesa que pasou a Galicia e emparentou con ilustres familias como Valcárcel, Losada, Balboa, Pimentel, Figueroa, etc. As súas armas levan, en campo de azul, unha flor de lis de ouro en abismo, acompañada de seis dados ou quinas de prata, cargadas de cadanseus cinco puntos de sable, postos en aspa. Tamén se recolle outra variante que trae, en campo de azul, cinco crecentes de prata, postos en aspa, con cadansúa estrela de ouro.

GALICIA

Músico, fillo de violonchelista. Dedicouse á música de maneira autodidacta, chegando a abranguer unha formación polifacética. Reivindicou un conservatorio para a súa cidade pero, ao vivir nun ámbito pechado e por mor da súa timidez, a súa figura apenas chegou a trascender. Tivo como discípulos a Roxelio Groba, Maximino Zumalave, Joam Trillo ou Xosé V. Ferreirós, un dos membros do grupo Milladoiro. Entre a súa produción musical destacan dous títulos: Amor enxebre e Follas novas, peza moi coñecida polas bandas de música. Para compoñer Follas novas botou man de numerosos temas melódicos de Galicia, sen chegar a desenvolvelos, pois en calquera atopaba variacións abondo para compoñer unha nova obra.

PERSOEIRO

Físico inglés. Profesor nas universidades de Adelaide (1886) e Leeds (1908). Estudiou a penetración e o poder ionizante das partículas α e construíu un espectrógrafo de altas frecuencias. Xunto co seu fillo, William Lawrence Bragg, estudiou a reflexión e a difracción dos raios X sobre cristais, seguindo os traballos de von Laue. Por estas técnicas compartiu co seu fillo o Premio Nobel de Física en 1915. Foi presidente da Royal Society. É o autor de Radioactivity (Radioactividade, 1912), X-Rays and Crystal struture (Raios X e estrutura do cristal, 1915), Concerning the Nature of Things (Sobre a natureza das cousas, 1925) e The Universe of Light (O universo da luz, 1933).

PERSOEIRO

Físico inglés, fillo de William Henry Bragg. Traballou co seu pai, con quen estableceu a lei de Bragg. Substituíu a E. Rutherford como profesor na Universidade de Manchester e como director do laboratorio Cavendish de Cambridge. Recibiu o Premio Nobel de Física xunto co seu pai en 1915. É o autor de The Crystalline State (O estado cristalino, 1934), Electricity (Electricidade, 1936) e Atomic Struture of minerals (Estrutura atómica dos minerais, 1937).

1. endaxe ou aparello ortopédico que se emprega para comprimir as roturas ou conter as hernias.

2. Cada un dos cabos que suxeitan o temón dun barco.

PERSOEIRO

Astrónoma danesa. Colaborou co seu irmán Tycho Brahe nas observacións da eclipse lunar de 1573. Dedicouse tamén o estudo da Química.

PERSOEIRO

Astrónomo sueco. Realizou observacións con aparellos deseñados por el mesmo, cos que conseguiu datos moi exactos sobre o movemento dos astros, tanto de planetas como cometas. Descubriu algúns erros nas táboas astronómicas da época, debidos especialmente á refracción atmosférica, que someteu a estudio. Contou coa protección de Federico II de Dinamarca, e obtivo a concesión da illa de Hven, onde construíu o observatorio de Uranienborg (1576). Neste observatorio montou un gran telescopio ecuatorial con círculo de declinación de 2,9 m de diámetro e outros aparellos que lle permitiron descubrir a desigualdade da oblicuidade da órbita lunar. Fixo un catálogo de mil estrelas, moi preciso. En 1597 abandonou Dinamarca e, despois dunha estadía en Hamburgo, instalouse en Praga, onde, baixo a protección de Rodolfo II e coa axuda de Kepler, elaborou as Táboas rudolfinas. Foi basicamente un observador, non un teórico, partidario dun sistema intermedio entre o de Ptolomeo e Copérnico, segundo...