"AND" (Contén)

PERSOEIRO

Escritora. Coñecida coma Marilar Aleixandre, é profesora de Didáctica das Ciencias na Universidade de Santiago de Compostela. Vinculada ao movemento feminista, participou na creación da Asociación Galega da Muller e encabezou a lista do Movemento Comunista de Galicia nas primeiras eleccións municipais (1979). Participou nos movementos de renovación pedagóxica e pertence ao colectivo poético do Batallón Literario da Costa da Morte. Colaboradora de numerosas revistas, é coautora dos primeiros libros de ciencias en galego Xilbarbeira (1981), Setestrelo 1 (1988) e Setestrelo 3 (1989); tamén é coautora de diversas publicacións de didáctica das ciencias, dun vocabulario de ciencias naturais e autora de Dubidar para Aprender (1997). En canto á súa produción literaria, no apartado infantil e xuvenil publicou A formiga coxa (1989), O rescate do peneireiro (1990), Nogard (1994), A expedición do Pacífico (Premio...

PERSOEIRO

Pintor. Seguidor de M. Fortuny, cultivou a pintura de ambientación do s XVIII (El nieto del general) e o realismo (Una desgracia).

PERSOEIRO

Médico xeriatra. Foi presidente da Sociedade Galega de Xeriatría, xefe do Servicio de Xeriatría da Cruz Vermella Española na Coruña, director da Revista Española de Geriatría y Gerontología e profesor de xeriatría nas universidades da Coruña e Santiago de Compostela. É autor de diversos traballos e libros sobre a súa especialidade e publicou Iniciación a la Geriatría (1981) e Salud Pública y envejecimiento (1999).

PERSOEIRO

Escudeiro, probablemente de orixe galega. Desenvolveu a súa actividade en Portugal entre 1325 e 1350. Segundo a rúbrica da súa cantiga de escarnio tivo bens en Pavia, no distrito de Évora. Relacionouse con Johan de Gaia, Estevan da Guarda e o xograr Johan de León na corte do conde de Barcelos. Atribúenselle só dúas composicións recollidas no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa e no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana: unha cantiga de amor fragmentaria, que mantén os motivos tradicionais, e un escarnio político, que emprega o artificio das rimas macho-femia, un dos trazos característicos da escola galego-castelá.

PERSOEIRO

Xograr galego. Non se teñen datos documentais sobre el, pero, a xulgar pola súa colocación nos cancioneiros e por elementos internos da súa obra, debeu estar activo a mediados ou no terceiro cuarto do s XIII. Posiblemente visitou tamén a corte de Afonso X. O topos “san Servando”, repetido nas súas cantigas de amigo, talvez faga referencia á capela de San Servando de Pazos, situada na parroquia de Barxés (Muíños) ou en Becerreá. Consérvanse 23 composicións da súa autoría recollidas no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa e no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, que se caracterizan pola variedade de estruturas estróficas e de rima: 17 cantigas de amigo (6 de romaría), 2 cantigas de amor e 4 escarnios sociais.

PERSOEIRO

Político estadounidense. Foi gobernador de Tenessee (1853) e senador de EE UU desde 1855. Vicepresidente con A. Lincoln, á morte deste sucedeuno na presidencia (1865-1869). Simpatizante de certas teses sudistas, opúxose ao programa de reconstrución despois da Guerra de Secesión.

MACIZO

Macizo montañoso do Mont Blanc, na fronteira franco-italiana. A súa maior altitude acádase no monte Walker, de 4.209 m.

PERSOEIRO

Actor cinematográfico e teatral sueco. A súa traxectoria está ligada basicamente á obra de Ingmar Bergman, con obras como Nara Livet (1957), Vargtimmen (1967), Em passion (1970), Scenner ur ett aktenskap (1973) e Fanny och Alexander (1982).

PERSOEIRO

Novelista e moralista francés. O seu ciclo de Chaminadour revelouno como un gran estilista e, sobre todo, un renovador da inspiración novelesca. Está considerado como un dos precursores da nouveau roman.

PERSOEIRO

Militar francés. Coñeceu a Napoleón I Bonaparte no Sitio de Toulon e distinguiuse nas campañas de Italia e Exipto, onde acadou o grao de xeneral (1798). Gobernador de París (1804) e embaixador en Lisboa (1805), dirixiu o exército que ocupou Portugal (1807), polo que recibiu o título de duque de Abrantes e foi nomeado gobernador do país. Vencido por Arthur Wellesley en Vimeiro (1808), tivo que capitular en Sintra e abandonar Portugal. Malia que xa manifestaba síntomas de demencia, Napoleón confioulle o goberno das Provincias Ilirias (1813) e suicidouse.

PERSOEIRO

Economista británico. Profesor na Cambridge University (1951-1972). En 1931 introduciu o concepto de multiplicador do emprego, recollido máis tarde por J. M. Keynes.

PERSOEIRO

Poeta grego. Publicou unhas vinte Odas (1824-1826), influídas polo neoclasicismo.

GOLFOS

Baía situada ao N do Mar Branco, Rusia. Ten 185 km de lonxitude, 67 de largo e 330 m de profundidade máxima.

PERSOEIRO

Neurólogo estadounidense. Traballou desde 1984 no Instituto Médico Howard Hughes, da Universidade de Columbia (Nova York). En 2000 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina, xunto con Paul Grengard e Arvid Carlsson, polos seus traballos que permiten comprender os mecanismos da memoria e do Parkinson.

PERSOEIRO

Pintor ruso.   Nacionalizouse alemán (1927) e francés (1939). Impactado por   unha exposición impresionista, decidiu dedicarse á pintura e trasladouse a Múnic en 1896. Foi un dos iniciadores da arte abstracta (Acuarela, 1909; series de Composicións, Improvisacións e Impresións, 1910-1913) e un dos animadores de Der blaue Reiter (1911). Foi profesor na Bauhaus (1921-1933). A súa pintura evolucionou desde o impresionismo (ata 1907) cara a un fauvismo lírico (A montaña azul, 1909) e un expresionismo de influencia oriental (1910). Afastouse do obxecto e interesouse pola forma (1920) e as figuras xeométricas (O cadrado negro, 1925). Reuniu as súas teorías estéticas en Über das Geistige in der Kunst insbesondere in der Malerei (Do espiritual na arte e especialmente na pintura, 1912).