"An" (Contén)

PERSOEIRO

Pedagogo. Potenciou un cambio de orientación na pedagoxía universitaria de acordo coas novas correntes educativas. Sobresaíu no campo da socioloxía da educación, a pedagoxía comparada, a pedagoxía cibernética e na teoría de sistemas. Escribiu Constantes y coincidencias pedagógico-bisociológicas (1969), Cibernética y educación (1969), Cibernética del aprendizaje (1976), La función del pedagogo en la sociedad actual (1979), Cibernética de lo humano (1984), Pedagogia de Tirant lo Blanc (1991) ou Relacions entre el cervell i la ment (1993).

GALICIA

Concello da comarca do Salnés situado no centro-O da provincia de Pontevedra e no SO da Comunidade Autónoma de Galicia. A súa posición xeográfica é 42° 43’ de latitude N e 8° 48’ de lonxitude O. Limita ao N co concello de Meaño (O Salnés), ao O co do Grove (O Salnés), ao L co de Poio (comarca de Pontevedra) e ao S co Océano Atlántico. Abrangue unha superficie de 45,1 km 2 cunha poboación de 17.077 h (2007), distribuída entre as parroquias de Adina, Arra, Bordóns, Dorrón, Gondar, Nantes, Noalla, Padriñán e Vilalonga. A capital está no lugar de Sanxenxo, na parroquia de Padriñán, a 17 km da capital provincial e a 69 km de Santiago de Compostela. Está adscrito á arquidiocese de Santiago e ao partido xudicial de Cambados.
Xeografía física
O seu relevo caracterízase especialmente pola liña de costa areosa, chea de boas praias, que lle conceden unha localización privilexiada para converterse na capital turística das Rías Baixas. Diferéncianse dous sectores,...

PERSOEIRO

Pintor. Coñecido como Alonso Sanches, en 1540 viaxou a Portugal, onde o seu avó servía ao Rei Xoán III. Este enviouno a Flandres recomendado ao pintor Mor van Dashorst. Ao seu regreso traballou como pintor de cámara en Valladolid, Toledo e Madrid. Destacaron os seus retratos (Príncipe Carlos, Isabel de Valois, Emperador Rodolfo II, Duque de Alba), inscritos no contexto manierista de aspecto aristocratizante. Cultivou tamén o xénero relixioso (Martirio de San Sebastián e Desposorios místicos de santa Catalina).

PERSOEIRO

Escultor. Discípulo de Xoán Adán, traballou fundamentalmente o mármore, destacando a forma de tratar os panos que tentaban amosar o volume dos corpos das súas figuras. Destacan o Rompemento da gloria con anxos e serafíns para o retablo maior da catedral de Lugo, o Santiago Apóstolo para Santa María do Camiño (Santiago de Compostela), a decoración dun dos altares da capela do Hospital Real de Santiago, o crucifixo e a Dolorosa para a capela de San Clemente.

PERSOEIRO

Político e mestre. Director do Centro de Educación Especial “Marqués de Vallejo” (1981-1989), foi membro fundador da Asociación Promotora del Deficiente Mental Adulto de La Rioja. Militante do PP, como membro do goberno rexional de La Rioja ocupou o posto de director xeral de Benestar Social (1989), o secretariado xeral (1990-1993) e a presidencia, desde 1995.

FILOSOFOS

Filósofo e xurista. Estudou en París e en Heidelberg, onde recibiu a influencia de K. Krause. Foi catedrático de Filosofía e un dos primeiros profesores de dereito da Universidad de Madrid. Foi o introdutor en España do krausismo e profesor de Giner de los Ríos, que puxo en práctica as ideas krausistas e creou a Institución Libre de Enseñanza. Foi expulsado da cátedra polo decreto de Orovio ata que foi restituído no seu posto tras a revolución de 1868. Traduciu obras de K. Krause, G. Weber e de Ahrens e publicou Lecciones sobre el sistema de filosofía analítica de K. Ch. F. Krause (1850), Racionalismo armónico, definición y principios (1857), Ideal de la humanidad para la vida (1860, adaptación libre de Das Urbild der Menschheit, de Krause), Sistema de la filosofía (1860-1874) e Filosofía de la muerte (1877).

PERSOEIRO

Mestre. Desde 1922 realizou boa parte do seu exercicio profesional en distintos lugares da Mariña e destacou pola súa preocupación por dotar de base científica o seu labor pedagóxico, orientado por criterios decrolyanos e freinetianos. Promoveu a creación da publicación El Pequeño Escolar, que preparaban os mestres da Mariña Oriental durante o curso 1935-1936. No inicio da sublevación militar foi detido polas súas convicións republicanas, estivo encadeado cinco anos e dedicouse logo a distintos traballos, entre eles a docencia privada na cidade de Lugo. Escribiu Uno de tantos: cinco años a la sombra (1986). Foi o personaxe que inspirou o conto de Manuel Rivas “A lingua das bolboretas”, publicado na obra Que me queres amor? e levado ao cine en 1999.

GALICIA

Político e investigador. Impulsor de destacadas institucións culturais como o Ateneo Ferrolano ou Solidaridad Gallega, colaborou como conferenciante con diversas institucións, como o Ateneo de Madrid. Na Coruña contribuíu á creación da Universidad Popular e desde Solidaridad Gallega promoveu as Asambleas Agrarias de Monforte. Participou na redacción do Estatuto de Galicia, foi presidente do Partido Regionalista Gallego e un dos iniciadores, en 1916, das Irmandades da Fala. Durante a Ditadura de Primo de Rivera foi nomeado presidente da Unión Patriótica de Ferrol e alcalde honorario da cidade. Desde 1931 presidiu o Secretariado de Galicia en Madrid. Editou varios xornais como Solidaridad Gallega -onde escribiu diversos artigos na sección “Luchando”- e El Kardeciano, en homenaxe ao escritor francés Allan Kardec. Colaborou tamén en Ecos del Eume, España, Estudios Gallegos, A Nosa Terra e Prácticas Modernas, e publicou as Bases para un proyecto de Estatuto...

GALICIA

Actriz. Participou en diversas montaxes de compañías como Danthea, Troula, Ollomol ou o Centro Dramático Galego. Recibiu varios galardóns, dos que destaca o Premio María Casares (1999) como mellor actriz secundaria no espectáculo Qui pro Quo. No apartado cinematográfico participou nos filmes Atilano, presidente (1998), Lena (2001) e El don de la duda (2005).

PERSOEIRO

Actor. Despois de debutar no filme La miel (1979, de Pedro Masó, iniciou unha destacada carreira que lle levou tamén ao medio televisivo. Das longametraxes en que participou destacan Valentina (1982), Si te dicen que caí (1989, Premio Goya ao mellor actor), Amantes (1991), Belle Époque (1992), La niña de tus ojos (1998) e El lobo (2004).

PERSOEIRO

Industrial. Emigrou a La Habana onde comezou a súa actividade empresarial que continuou en Nova York, onde casou con Irene Ceballos Sánchez (1877). Xunto con X. García Barbón, fundou a Sociedad de Beneficencia de Naturais de Galiza (1871), que se constituíu como a primeira sociedade de emigrantes galegos do mundo. Defensor da promoción da cultura e da arte, achegouse aos círculos liberais. Deixou toda a súa fortuna á cidade de Vigo, establecendo no seu testamento a doazón dun terreo para a construción do que foi o primeiro instituto de ensino gratuíto, -o Santa Irene-, en honor á súa muller, así como un hospital de caridade nas aforas da cidade. Tamén cedeu unha importante colección de arte dos ss XVII e XVIII, que se preserva no Museo Quiñones de León de Vigo. Aínda que faleceu en París, os seus restos foron trasladados a Vigo en 1891.

PERSOEIRO

Pintor, pai de Raffaello Sanzio. As súas obras presentan unha composición equilibrada e serenidade nas expresións, características que adoptou de Perugino e de artistas da corte de Urbino como P. della Francesca ou Melozzo da Forlí. Destaca Madonna e santi (1484). Escribiu unha Cronaca in rime, sobre as xestas de Federico de Montefeltro.

PERSOEIRO

Pintor e arquitecto italiano, fillo de G. Sanzio. Coñecido como Rafael, formouse no ambiente da corte de Urbino. Estudou a obra de Piero della Francesca e arredor de 1500 foi a Perugia, onde aprendeu a técnica e colaborou con Il Perugino, que supuxo unha grande influencia para el (Sposalizio dellla Vergine, 1504). O respecto á tradición umbriana e a claridade da luz definiron as obras do seu período florentino (1504-1508) onde, vinculado estreitamente ao círculo neoplatónico, estudou a Leonardo da Vinci, de quen herdou a preocupación polo estudo científico do corpo humano (Madonna Terranova, Sacra Famiglia), e a Miguel Anxo, de quen recibiu un certo ton monumental e grandilocuente (Giovane con la mela, Giovane dall’unicorno). Desta época tamén destacan Madonne con il Bambino, Deposizione (1507) e a Madonna del Baldacchino, que sinalan unha evolución cara á representación do movemento. En 1508 viaxou a Roma...

CAPITAIS

Capital de Iemen, situada no altiplano interior, a máis de 2.000 m de altitude (1.284.000 h [1998]). Ten industria téxtil e, con carácter artesán, curtidoría e ourivaría. Está dividida por murallas interiores en tres barrios (árabe, turco e xudeu). Ata 1990 foi a capital da República Árabe do Iemen.