"An" (Contén)

PERSOEIRO

Militar e político. Xeneral (1966), foi comandante en xefe do exército na Guinea portuguesa (1968-1973) e xefe adxunto do estado maior (1973-1974). Foi destituído polo seu desacordo coa política colonial de M. Caetano, expresado en Portugal e o futuro (1974). Representante do Movimento das Forças Armadas, encabezou o novo réxime xurdido da Revolução dos Cravos e converteuse en presidente da república (15 de maio-30 de setembro de 1974). En 1975 intentou sen éxito dar un golpe de estado. Exiliado durante un tempo (1975-1976), en 1978 foi rehabilitado na condición de xeneral e en 1981 ascendeu a mariscal.

PERSOEIRO

Escritor francés. Partidario do sionismo, escribiu Le mouvement sioniste (1894-1918) e Quelques juifs et demi-juifs (1928). Da súa obra poética destacan La cité présente (1903), Poemas de Loire (1929) e Poemes juifs (1959).

PERSOEIRO

Nadador. Participou nos Xogos Olímpicos de México (1968), onde obtivo dúas medallas de ouro nas probas de remudas 4x100 e 4x200 m libres, unha de prata en 100 m bolboreta e unha de bronce en 100 m libres. Nos Xogos Olímpicos de Múnic (1972) acadou sete medallas de ouro en 100 e 200 m libres, 100 e 200 m bolboreta, 4x100 e 4x200 m libres e 4x100 m estilos por remudas.

PERSOEIRO

Astrofísico estadounidense. Estudou a materia interestelar, a estrutura dos cúmulos de estrelas, as diversas propiedades das atmosferas estelares e analizou as teorías sobre a formación do Sistema Solar. Destaca o seu estudo da física do plasma e da fusión nuclear controlada, e a construción do telescopio espacial Hubble.

CIDADES

Cidade do estado de Washington, EE UU, situada á beira do río homónimo, afluente do Columbia (195.629 h [2000]). Centro comercial dunha rexión agrícola e mineira de chumbo e zinc, ten numerosas industrias.

PERSOEIRO

Filósofo, psicólogo e pedagogo alemán. Investigou os diversos tipos humanos (home teórico, económico, estético, social, relixioso e de poder) e creou unha filosofía dos valores e unha pedagoxía como ciencia do espírito. Destacan as súas obras Lebensformen. Geistwissenchaftlicheit (Formas de vida. Psicoloxía das ciencias humanas e ética da personalidade, 1914), Kultur und Erziehung (Cultura e educación, 1919), Der geborene Erzieher (O educador nato, 1958) e Menschenleben und Menchsheitsfragen (A vida humana e a cuestión da humanidade, 1963).

PERSOEIRO

Médico e botánico alemán. Estudou a acción dos insectos no fenómeno da polinización das flores, polo que está considerado como o fundador da ecoloxía floral.

PERSOEIRO

Químico e físico alemán. Fixo investigacións sobre a gravidade, os explosivos e a expansión dos líquidos, aínda que é coñecido polos seus estudos sobre o baleiro e por idear unha bomba de baleiro (1856) que se empregou na fabricación de lámpadas eléctricas.

ENTRADA LARGA

Estado insular de Asia situado no Océano Índico, a uns 80 km ao SL de India (65.610 km2 ; 19.410.000 h [estim 2001). A capital administrativa é Colombo e a lexislativa Sri Jayawardenapura (ou Kotte).
Xeografía física
Separada de India polo golfo de Mannar e o estreito de Palk, a illa de Sri Lanka quedou enlazada ao continente mediante un conxunto de arrecifes e bancos de areas denominado ponte de Adams. No N do país esténdese unha fértil e ampla meseta onde nace o río Mahawelli. No sector meridional existe un extenso núcleo montañoso, con cristas cuarcíticas (Pidurutalagala, 2.524 m), onde nacen os principais cursos de auga. As chairas costeiras están especialmente desenvolvidas ao O e ao S, con numerosas lagoas e cordóns litorais; ao N e ao L, a costa faise máis abrupta. Presenta un clima tropical chuvioso modificado polos monzóns. As temperaturas experimentan poucas oscilacións. A illa está regada por numerosos...

1. Relativo ou pertencente a Sri Lanka ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Sri Lanka.

PERSOEIRO

Escritor italiano. Coñecido como Cecco d’Ascoli, ensinou astroloxía en Boloña e Florencia, onde foi queimado acusado de herexía. Escribiu o poema alegórico-didáctico Acerba, no que se opuxo a Dante.

PERSOEIRO

Político austríaco, conde de Stadion. Ministro de Asuntos Exteriores (1806-1809), declarou a guerra a Francia (1809). Tras a derrota de Wagram e a Paz de Schönbrunn foi substituído por Metternich.

PERSOEIRO

Músico austríaco. Amigo de Haydn e Mozart, do que terminou algunhas das súas obras inacabadas, destacou como organista e compuxo música sagrada e instrumental.

PERSOEIRO

Escritor sueco. Bispo de Kalmar, escribiu Vladimir den store (Vladimir o Grande, 1817) e Liljor i Saron (Liris de Sarón, 1821).

CIDADES

Cidade de Ucraína (113.000 h [estim 1994]). Núcleo de industria pesada de Donbass, destaca a extracción de carbón e a industria química de coque. En 1992 volveu adoptar o nome de Kadijivka.

PERSOEIRO

Político búlgaro. Xefe do partido agrario búlgaro, foi encarcerado pola súa oposición á Primeira Guerra Mundial. Ao seu remate foi nomeado xefe do Consello de Ministros (1919). Derrocado por un golpe de estado (1923), foi fusilado.