"Nande" (Contén)

GALICIA

Médico e político. Estudiou medicina nas universidades de Santiago de Compostela e Madrid. En 1856, ano en que obtivo o doutoramento, ingresou no exército como médico militar e foi destinado ao Hospital Militar de Madrid. Destacado cirurxián durante a guerra de África, foi médico da Raíña Isabel II e do Rei Afonso XIII. En 1867 foi elixido deputado a Cortes pola circunscrición de Ourense. Tamén foi inspector xeral de sanidade en Cuba e fundador do Museo Anatómico y Patológico do Hospital Militar de Madrid. Escribiu varios libros e artigos científicos sobre medicina.

GALICIA

Pintor. De formación autodidacta, a súa obra caracterízase polos trazos enérxicos, as figuras esquemáticas e o traballo de tintas de cores sobre papel. Traballa con grandes formatos. Das súas exposicións destaca a realizada na Casa da Parra en 1992. Participou, entre outras mostras, na XXI Bienal de Pontevedra, na II Mostra Unión Fenosa (1991) e na Trienal Latina (1992).

GALICIA

Pintora. Comezou a súa formación en Londres, onde realizou un curso de pintura en The Heartherly School of Fine Arts. Posteriormente estudiou ourivería e pintura na Escola de Artes e Oficios en Vigo. Residiu en Caracas (1964-1969), onde realizou cursos de cerámica e escultura na Escuela Nacional de Bellas Artes Cristóbal Rojas. Encadrada na denominada escola galega, a súa produción como pintora recolle diversas temáticas: paisaxes, bodegóns e maternidades. Nas súas obras, o debuxo desaparece na busca do esencial. Realizou desde 1971 exposicións tanto colectivas como individuais. Recibiu, entre outros, o primeiro premio de debuxo na Mostra de Artistas Noveis do Concello de Vigo.

PERSOEIRO

Sindicalista. De oficio mecánico fresador, organizou o Sindicato Metalúrgico adscrito á CNT, no que incorporou boa parte da anterior afiliación uxetista. En 1935, cando era responsable do taller mecánico das Minas de San Finx en Lousame, axudou a pór en funcionamento un Sindicato Minero xunto a Claro José Sendón e o futuro guerrilleiro R. Rodríguez Varela Curuxás. Co golpe militar (1936), refuxiouse nos montes do Confurco ata 1940. En 1942 colaborou cunha rede de espionaxe a prol dos aliados constituída coa colaboración do consulado británico en Vigo.

PERSOEIRO

Escritor e perito mercantil. Colaborou na prensa e da súa produción destaca Homes do espazo (1976), Galicia lonxana (1995) e A meiga de Naia e outros relatos (1996).

PERSOEIRO

Pintora e profesora. Formouse con Blas Lourés e realizou estudios de esmalte e talla na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago. Especializouse na pintura ao óleo. As súas obras caracterízanse polo debuxo e a cor. Realizou exposicións nas principais cidades galegas, en León e Madrid, e participou, entre outras mostras colectivas, nas mostras Imaxes a carón da aula (1989-1992) e na Exposição Internacional de Artes Plásticas de Vendas Novas (Portugal, 2001). A súa obra está presente, entre outras coleccións, na Universidade de Santiago de Compostela e na Deputación de Lugo.

PERSOEIRO

Xornalista. Xefe do servizo de arquivo e documentación da Televisión de Galicia (TVG), licenciouse en Filosofía e Letras e en Ciencias da Información na Universidad Complutense de Madrid. Foi redactor do xornal Ya (1968-1980), subdirector de El Ideal Gallego (1980-1982), xefe de prensa da Xunta de Galicia (1982-1983), director xeral de medios de comunicación da Xunta de Galicia (1983-1986) e director do servizo de relacións externas da TVG (1986-1989).

PERSOEIRO

Escritora e mestra. Realizou estudios de maxisterio na Coruña e licenciouse en Filosofía e Letras na especialidade de Filoloxía Románica pola Universidade de Santiago de Compostela. Colaboradora da revista Vagalume, redactou xunto con Xoán Babarro, algúns dos primeiros textos empregados para o galego no ensino (O raposo pillabán, 1978; Lúa nova 3, 1981 e O noso galego 1 e 2, 1982 e 1983). Da súa produción destaca Os amigos do cabaceiro (I Premio O Facho de Contos 1977), O Rei Bandullán (1981), O pirata da Illa de Prata (1987), Pola rúa dos versos (1990), O cacarabicolé (1997), A longa viaxe de Carambeliña Polar (1998), Contos da selva de Longorongón (1998). En colaboración con X. Babarro editou Primeiro libro con Malola (Premio O Barco de Vapor 1985), Tres países encantados (1986), Barrigaverde e o dragón Achís (Premio O Barco de Vapor 1990), A chamada das tres...

GALICIA

Economista. Licenciouse en Ciencias Económicas pola Universidad Complutense de Madrid. Foi director de Comunicación Social de Unesa (1974-1998) e membro do comité de Comunicación Social da Unión Internacional de Productores y Distribuidores de Electricidad. Colaborador en diarios e revistas, foi redactor xefe da revista Economía e xefe de sección nos diarios 3E e SP. Publicou, entre outras obras, Explosiones Económicas (1977) e El cambio agrario en Galicia (1985), e estudios anuais sobre economía rural e agraria en Galicia (1996-2001). Recibiu a Medalla Castelao (1995).

GALICIA

Naturalista e biólogo. Presidente do grupo Erva (1991-1996), centrou a súa actividade na conservación de zonas húmidas como a das Gándaras de Budiño, para as que estableceu as medidas de rexeneración que recibiron o Premio de Medio Ambiente de Galicia. Destacan as súas publicacións dedicadas á fauna acuática -como os sapoconchos, cangrexos e insectos, especialmente libélulas, para as que estableceu, no 2001, o primeiro catálogo faunístico de Galicia-. Achegou algúns dos primeiros datos para Galicia de aves acuáticas como o mazarico mouro, a garza grande e a cegoña negra. Ademais investigou (1996-1998) a diversidade de macromicetos das carballeiras, co que incrementou o catálogo galego en máis de 40 especies. Como técnico, para a Xunta de Galicia, traballou na conservación do cangrexo autóctono e en plans de manexo de invertebrados acuáticos nos Parques Naturais do Aloia, Corrubedo e a Serra da Enciña da Lastra. Membro do equipo de redacción da Enciclopedia Galega Universal, publicou o libro...

GALICIA

Xornalista, médico e político. Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse en Madrid. Inicialmente, colaborou no semanario Cantaclaro, en La Gaceta de Galicia e na revista Galicia Moza, esta última con Castelao. En Madrid escribiu para El Liberal, Blanco y Negro, La Esfera, Nuevo Mundo e La Estampa. Na súa estadía en Bos Aires, a partir de 1914, colaborou coas publicacións La Nación, Caras y Caretas e Correo de Galicia. Alí estreou as comedias Galleguita, La retirada e El altar. Ao seu regreso a Galicia (1924), dirixiu El Pueblo Gallego. Durante a República foi director xeral de Seguridade e gobernador civil de varias provincias (Ciudad Real, Málaga, Jaén e Cáceres) e deputado por Lugo polo Partido de Centro de Portela Valladares en 1936. Trala Guerra Civil exiliouse en Cuba, onde colaborou no Diario de la Marina de La Habana. En 1943, instalado...

GALICIA

Mestre. Coñecido como Chocolito, estudiou na Escola Normal de Ourense. No primeiro bienio da República ensinou en Bóveda de Amoeiro (Amoeiro), a carón de Rafael Alonso, Ignacio Herrero, Adolfo R. Ansias e Elixio Núñez, dirixentes da Asociación de Traballadores do Ensino de Ourense (ATEO), e cos que comezou o traballo asociativo. Colaborou na súa revista mensual, Escuela del Trabajo, con diversos artigos sobre pedagoxía. En 1934 gañou en propiedade a praza de mestre na escola de Vilariño (O Pereiro de Aguiar), na que puxo en práctica os métodos activos, facendo xirar as distintas materias ao redor da Xeografía Parroquial, material que destruíu cando fuxiu a Portugal (1942) e que recuperou esquematicamente nun artigo publicado na Revista Galega de Educación (1985). En 1932 militou en Izquierda Comunista de España e, en 1935, entrou no Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM). Escribiu no periódico Espartaco, voceiro dos mozos antifascistas ourensáns, e tivo...

GALICIA

Pintor, debuxante, ilustrador e escritor. Desde moi novo distinguiuse polos seus dotes de debuxante e aos doce anos abandonou os estudios para pasar por sucesivos obradoiros de pintura. Entrou en contacto con intelectuais e artistas locais aos que vai retratando e en 1922 comezou a colaborar co diario Galicia, facendo ilustracións, e na revista Alfar ata 1923, ano en que ilustrou Kindergarten, libro de poemas de Paco Luis Bernárdez. En 1924 comezou a colaborar como ilustrador e articulista en El Pueblo Gallego e en 1925 como linoelista no diario La Zarpa de Basilio Álvarez. Ese mesmo ano obtivo unha bolsa da Deputación de Ourense para estudar en París, onde asistiu ao parladoiro de Miguel de Unamuno e frecuentaba personaxes da vangarda francesa. Neste tempo, a súa produción reduciuse a varios debuxos de nus e diversos bosquexos de animais, ademais do óleo Fiestra ao campo. No ano 1927 volveu a Francia de novo como bolseiro da Deputación e achegouse aos surrealistas....

PERSOEIRO

Xornalista. Exerceu como subdirector do xornal coruñés El Ideal Gallego. Publicou Estampas gallegas (1961), con debuxos de Ramón Villar Chao, Dibuxos de Cebreiro (1965) e Sensibilidade de Galicia en la pintura de Julia Minguillón (1970). Membro da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario de la Coruña.

PERSOEIRO

Escritor galego. Emigrado a La Habana, exerceu a docencia e, baixo o pseudónimo Fernán Minero, publicou poesías na prensa. Colaborou en Follas novas, Suevia, Nós, Santos e meigas e Galicia, e escribiu o poema “Galicia!” e o poema sinfónico “Dorinda Galicia”.

PERSOEIRO

Gramático. Trasladouse a Madrid e posteriormente dirixiu as escolas normais de Granada e Málaga. Colaborou no Dicionario enciclopédico de la lengua española, con todas las voces, frases, refranes y locuciones usadas en España y las Américas españolas en el lenguaje común antiguo y moderno [...] (1853-1855) e escribiu Curso elemental de la lengua española, redactado con la posible sujección a los principios de la gramática general (1854).

PERSOEIRO

Investigador e crítico literario. Foi lector de castelán na Universidade de Hamburgo (1920-1932) e profesor na de Madrid ata o seu exilio en 1937. Ademais dos Estudios sobre Lope (1951), especializouse na novela e no costumismo do s XIX.

PERSOEIRO

Militar. Establecido no Bierzo, foi comandante de infantería e inspector provincial de estatística. Publicou Ensayos poéticos en dialecto berciano, obra bilingüe galego-castelán.

PERSOEIRO

Escritora uruguaia. Coñecida como Juana de Ibarbourou, a súa obra reflicte a influencia modernista e a evolución dende o erotismo ao intimismo místico. Da súa produción destaca Lenguas de diamante (1919), El cántaro fresco (1920), Raíz salvaje (1922) e Chico Carlo (1944). Membro da Academia Uruguaya (1947), recibiu o Premio Nacional de Literatura (1959).