"Manuel" (Contén)

GALICIA

Historiador e escritor. Ingresou en 1934 nas Mocedades Galeguistas. En 1950 fundou en Noia a revista Tapal, que dirixiu ata que desapareceu en 1956. Colaborou, entre outras publicacións, en Compostellanum, Lar, Poesía española, Boletín da Real Academia Galega, Cuadernos de Estudios Gallegos e La Noche. Da súa produción destacan os artigos “Ordenanzas de la villa de Noya de 1589”, “Os cobrados de Noya”, “Una biblioteca noyesa de finales del siglo XVIII”, “La Santa Biblia y la filatelia”, “Matasellos religiosos de Galicia”, “O correr da pluma” e “Breves notas sobre Añón”. Como poeta publicou “Cachemare da saudade”,“Muros: Poemas da terra natal” e Follas de un arbre senlleiro (1951).

GALICIA

Gravador e pintor. Comezou a pintar e a debuxar baixo a influencia surrealista e nos anos sesenta realizou traballos de ilustración, deseño e estampaxe téxtil. En 1970 estudiou gravado no Morley Collage (Londres) e coa gravadora arxentina Carmen Gracia. Ampliou estudios no Atelier Nord-Oslo en Noruega (1973). Traballou como estampador para Joan Miró (1974) e en 1975 trasladouse a Puerto Rico, onde estudiou pedagoxía ata 1979. Ao seu regreso a Galicia a comezos dos anos oitenta creou talleres gráficos para nenos. Interesouse polas técnicas do ocogravado, a augaforte en relevo e o gravado en seco. As súas primeiras estampas achegáronse ao informalismo e, trala súa primeira viaxe a Puerto Rico (1972), baseáronse no desenvolvemento da cor. Destaca a serie dos Gramas Ópticos, a serie de augafortes Retratos de Rosalía, os cartafoles Cantigas I-IV, sobre textos de Álvaro Cunqueiro, e As cinzas do amor, sobre textos de poetas españois; e, en colaboración con...

PERSOEIRO

Compositor. Estudiou con Alejandro Odero e Enric Broca, e posteriormente ampliou os estudios de piano con J. Tragó e os de composición con F. Pedrell en Madrid. De 1907 a 1914 residiu en París, onde entrou en contacto con C. Debussy, I. Albéniz, P. Dukas e M. Ravel, que influíron no seu estilo. De regreso, estableceuse en Granada ata que a finais de 1939 embarcou para Arxentina. Colaborador en revistas musicais de ámbito europeo, fundou a Orquesta Bética de Cámara e creou unha música baseada no popular e no folclórico, asimilou as correntes europeas e combinou a tradición española coa modernidade contemporánea. Da súa produción, nun primeiro momento adscrita ao nacionalismo musical e próxima ao impresionismo francés no campo harmónico e na instrumentación, destaca Los amores de la Inés (1902), a ópera La vida breve (1913), Siete canciones populares españolas (1915), o ballet El amor brujo (1915), Noche en los jardines de España (1916), a farsa...

GALICIA

Pintor e militante anarcosindicalista. Foi un dos responsables, xunto con Ezequiel Rey, da masiva afiliación a partir de 1919 das sociedades de oficio santiaguesas á CNT e da conformación da Federación Local de Sindicatos. Asumiu a secretaría da CRG-CNT entre 1925 e 1930. Durante a Segunda República foi secretario liberado pola Federación Regional de Industria Pesquera, domiciliada en Vigo, cargo que exerceu durante todo período. Agochado no seu domicilio compostelán entre 1936 e 1945, retornou á militancia cenetista e, un ano máis tarde, volveu aceptar o cargo de secretario da CRG. Detido en 1947, pasou cinco anos na cadea.

GALICIA

Sindicalista e xornalista. Coñecido co alcume de Alejandro Silvetti, emigrou a Arxentina en 1905, onde traballou en Bos Aires como zapateiro especializado en alpargatas e foi representante do gremio na Federación de Obreros del Calzado. Tralo atentado contra o xefe de policía bonaerense (1909), foi deportado a España, trasladándose posteriormente ao Brasil. En São Paulo colaborou no xornal anarquista La Bataglia. En 1911 trasladouse a Montevideo, onde fundou o Sindicato de Obreros Ebanistas y Anexos e axudou a crear a Federación de Trabajadores de la Madera, ademais de colaborar no seu xornal Aurora. Foi secretario xeral do Consejo Federal de la Federación Regional Uruguaya, e colaborador do seu xornal Solidaridad, así como doutras publicacións como Crónicas Subversivas e El Anarquista. Desde 1915 residiu en Rio de Janeiro, Montevideo e Bos Aires e colaborou nos xornais Na Barricada e La Protesta e participou na fundación...

PERSOEIRO

Automobilista. Proclamouse campión mundial de Fórmula 1 en cinco ocasións (1951, 1954, 1955, 1956 e 1957). Entre 1950 e 1957 venceu nun total de 24 grandes premios do campionato do mundo da especialidade.

GALICIA

Político. Licenciouse en Leis na Universidade de Santiago de Compostela (1828). Traballou para a Administración desde 1836 como subdelegado de Rendas e como secretario da Deputación de Ourense (1839). Foi elixido deputado polo Partido Moderado para a provincia de Ourense entre 1837-1841 e 1851-1854. Foi gobernador civil da provincia en 1843 e maxistrado da sala terceira da Audiencia de Valladolid en 1854.

GALICIA

Musicólogo. Franciscano, estudiou nos seminarios de Herbón, Ponteareas e Santiago de Compostela, onde se ordenou en 1951. Exerceu a docencia e en 1966 fundou en Santiago de Compostela o orfeón Terra a Nosa, do que foi director. Das súas composicións destacan numerosos vilancicos e a peza Misa gallega, para órgano e coro. Recibiu a Medalla de Galicia (1992) e foi nomeado fillo predilecto de Cartelle.

PERSOEIRO

Educador suízo. En 1799 fundou en Hofwyl, cerca de Berna, unha institución agrónomo-educativa e favoreceu o ensino das diversas clases sociais. Á súa escola, orientada baixo postulados pestalozzianos, acudiron estudiantes de toda Europa e tivo unha grande influencia no desenvolvemento das teorías educativas, especialmente na educación baseada no traballo directo no campo. Foi un dos máximos difusores e continuadores da obra da educación popular que trazara Johann Heinrich Pestalozzi

GALICIA

Escritor. Coñecido como Manuel Forcadela, doutorouse na facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela (1992). Profesor de lingua e literatura galegas, colabora en distintas publicacións (Dorna, A Nosa Terra, Nordés, Clave Orión, A trabe de ouro, Coordenadas). No eido da creación dramática é autor dun texto, A pedra do tempo (ou Santiago, Santiago), publicado na Revista Galega de Teatro en 1997, e que deu lugar a un espectáculo homónimo creado pola compañía de monicreques Tanxarina en 1993. Publicou no ámbito do ensaio, tradución, poesía, narrativa e crítica literaria. Da súa produción destaca Ferida acústica de río (Premio Celso Emilio Ferreiro 1981), O regreso das ninfas (1985), O varredor de outono (Premio Leliadoura 1987), A harpa e a terra. Unha visión da poesía lírica de Eduardo Pondal (1988), Sangue sobre a neve (1990), Paisaxe con muller e barco (Premio Manuel...

GALICIA

Músico, compositor e director. Iniciou os estudios musicais en Ribadeo e posteriormente ingresou na sección de música do Rexemento de Infantería Isabel a Católica da Coruña. Afamado gaiteiro, foi membro e director do coro Cantigas da Terra, dirixiu a banda La Lira de Ribadeo, a Banda Municipal de Betanzos, a coral Polifónica El Eco, a coral Follas Novas e a Masa Coral Cacereña. Autor de zarzuelas, pezas para voz e piano, coro e bandas, da súa produción destacan Estampas brigantinas, Betanzos, Vendimia betancera, A festa da malla, Suite bergantiñana, Salaios, Sabela e A Virxe do Cristal. Membro correspondente da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario.

GALICIA

Xornalista. Doutor en Dereito e catedrático emérito de Xornalismo da Universidade de Vigo. Foi decano da facultade de Xornalismo da Universidad de La Laguna (Tenerife) e de Ciencias Sociais da Universidade de Vigo. Foi director dos diarios Segre, de Lleida, e Diario Regional, de Valladolid; dos semanarios La Actualidad Española, de Madrid, e Mundo Internacional, de Barcelona; e da axencia Europa Press de Madrid. Foi profesor na Escola de Periodismo do CIC de Barcelona, da facultade de Periodismo da Universidad de Navarra e do Instituto de Estudios Superiores de la Empresa (IESE) de Barcelona. Publicou, entre outros libros, La libertad de prensa en España (1971), Información y mentira (1997) e Cuestiones de teoría general de la comunicación (2001). Foi galardoado co premio da Asociación de Periodistas de Galicia (2000), da Asociación da Prensa de Vigo (2000) e co Premio Nacional Rafael Calvo Serer (2001).

GALICIA

Empresario. Licenciado en Ciencias Económicas pola Universidad de Bilbao (1972), comezou a súa carreira profesional como analista de sistemas na firma viguesa Gispert SA (1973-1976). En 1979 accedeu ao consello de administración do grupo CUPIRE-PADESA, do que se converteu en director xeral, e no 2001 foi nomeado conselleiro-delegado. Baixo a súa dirección, o grupo valdeorrés, tradicionalmente dedicado en exclusiva á elaboración de lousa para a construción, iniciou un proceso de expansión comercial que o levou a ser o primeiro produtor mundial de pedras ornamentais, grazas á apertura e consolidación de novos mercados de exportación para a lousa e á súa introdución noutros sectores, como o graniteiro. Forma parte das xuntas directivas das principais asociacións profesionais do ramo, como a Asociación Gallega de Pizarristas, a Federación Nacional de Pizarra e a Federación Nacional de Piedra Natural, e presidiu a delegación española no grupo de traballo de cubertas de lousa do Comité Europeo...

PERSOEIRO

Compositor. Foi autor de célebres zarzuelas como La Marsellesa (1876), El dúo de la Africana (1893), La viejecita (1897) e Gigantes y cabezudos (1898).

GALICIA

Filósofo e poeta. Emigrado en Bos Aires, licenciouse en Leis e Teoloxía e ingresou na Armada como capelán. Profesor de filosofía no colexio de San Carlos de Bos Aires, tivo que renunciar en 1827 por motivos políticos. Das súas obras destacan Poesías fúnebres a la tierra memoria del virrey don Pedro Melo de Portugal (1791), Poesías místicas teológico morales (1799), Principios de teología (1824) e Lecciones de Filosofía.

PERSOEIRO

Bispo de Mondoñedo (1890-1905). En 1858 foi ordenado sacerdote. Durante a súa etapa ovetense fundou e dirixiu a Igrexa de Santo Domingo de la Santa Obra do Catecismo. Foi profesor de latín, catedrático de teoloxía dogmática e reitor do Seminario de Oviedo. Escribiu en numerosas revistas e xornais, entre outras La Unidad, e traduciu ao asturiano o Evanxeo de san Mateo. Durante o seu mandato fundou varias escolas dominicais para o estudo do catecismo.

GALICIA

Xogador internacional de fútbol. Coñecido como Pahiño, proclamouse máximo goleador do Campionato Español de Liga de Primeira División nas tempadas 1947-1948 (co Real Club Celta de Vigo) e 1951-1952 (co Real Madrid C.F.). Foi integrante da selección española en tres ocasións.

GALICIA

Sindicalista. Practicante da Beneficencia Municipal da Coruña e secretario do Colexio Oficial de Practicantes (1928), encabezou o Partido Sindicalista en Galicia a partir de 1934 e participou activamente na campaña a prol do Estatuto de 1936. Agochado na Coruña durante a Guerra Civil, reapareceu en 1941 como un dos impulsores do primeiro comité local da CNT na clandestinidade. Pouco despois, trasladouse a Madrid coa finalidade de asegurar o enlace do Comité Nacional da CNT coa organización galaica. Membro do comité nacional do Movemento Libertario (1943-1946), traballou xunto con Xoán García Durán para conformar a Alianza Nacional de Fuerzas Democráticas (ANFD) e en 1945 foi o secretario do seu consello nacional. Detido en abril de 1946, permaneceu na cadea ata 1951.

PERSOEIRO

Escritor. Na súa obra predomina a acción e a intriga. Publicou Poesías (1835), El bastardo y el rey (1851), Los desheredados (1865) e María (1868).

PERSOEIRO

Político, marqués de Villena e duque de Escalona. Foi lugartenente de Catalunya (1693-1694) e vicerrei de Aragón (1694-1695), de Sicilia (1701-1702) e de Nápoles (1702-1707). De volta a Madrid, propúxolle a Filipe V a creación da Real Academia Española de la Lengua (1714), da que foi o primeiro presidente.