"To" (Contén)

GALICIA

Actor teatral. Membro do grupo Teatro de Cámara Ditea co que estreou as pezas Oratorio, de A. Jiménez Romero (1971); O país da saudade, de W. B. Yeats (1977) e Mesmo semellaban bruxas, de A. Magán (1980). En 1981 incorporouse ao grupo Máscara 17 e realizou os espectáculos Os emigrados (1981), Por Dios Eros (1984), Máis se perdeu en Cuba (1998) e Guillados (1999).

GALICIA

Actor teatral e cinematográfico. Comezou no teatro como afeccionado na Coruña e como profesional en Madrid a finais dos anos 20. Despois da Guerra Civil, sen deixar o seu labor teatral, converteuse nunha figura de relevancia na historia do cine español da década de 1940, a partir da súa aparición no filme Polizón a bordo! (1941), de Florián Rey. Na súa traxectoria cinematográfica foi importante a súa relación co produtor Cesáreo González e a súa vinculación coa obra literaria, levada ao cine, de Wenceslao Fernández Flórez. En relación con estes dous feitos están as súas interpretacións en Botón de ancla (1947), El negro que tenía alma blanca (1951) e La trinca del aire (1951), as máis importantes da súa carreira cinematográfica. Baixo a dirección de Rafael Gil interpretou os filmes: El   hombre que se quiso matar (1942), Huella de luz (1947) e Camarote de lujo (1957).   Caracterizouse pola súa expresividade xestual e versatilidade, tanto para a comedia como para o drama. A chegada da televisión...

1. Acción e efecto de unir dúas persoas en matrimonio. Na tradición oral recóllense ditos como: “Algo terá o casamento cando o bendicen. Casamento malo logo é concertado. Casamento por interés, o contento dura un mes. Casamento sinxelo; nin el leva capa, nin ela mantelo. O casamento é bo de facer, mais quen o ha de soster, moito ten que saber. O casamento i o caldo, en quente e pelando. O casamento parece cousa do vento: canto ás veces máis se trata, máis logo se desbarata”.

2. 1. Cerimonia pola que se contrae matrimonio.

   2. Festa que acompaña a cerimonia pola que se contrae matrimonio.

3. Paga que os patróns nobres lles esixían aos mosteiros cando casaba unha das súas fillas e que se destinaba para o dote ou para o mantemento do novo matrimonio.

4. Compromiso que adquiren os noivos de unirse despois de dar a súa palabra.

5. Unión de dous irmáns dunha familia con dúas irmás doutra, ou a unión dun home e dunha muller pertencentes a unha familia, cunha muller e un home doutra. Por este compromiso, ao saír da casa paterna, renunciaban reciprocamente á herdanza dos seus pais para adquirir a dos sogros.

6. Convenio ou pacto feito en capítulos matrimoniais.

7. Sociedade familiar creada por medio dun pacto de comunidade de bens entre dous matrimonios, un deles sen fillos, unidos entre eles por vínculos de parentesco, e que establece unha relación de sucesión comunitaria.

GALICIA

Poeta. Publicou os poemarios Hamlet y otros poemas (1985), Tú no tienes el cabello de Van Gogh (1988), El espíritu de Rembrandt (1988) e Un libro de horas (1992). Foi galardoado co Premio Hernán Esquío (1983), co Premio Rodrigo de Cota (1987) e co Premio Esquío (1987).

GALICIA

Sindicalista. Na súa mocidade emigrou clandestinamente a Arxentina, onde se afiliou ao gremio de panadeiros da Federación Obrera Regional Argentina (FORA), de tendencia anarquista. Volveu a España usando o nome de Manuel Freire cando comezou a Guerra Civil (1936-1939) e incorporouse ao bando republicano na fronte de Aragón. Estivo internado en campos de concentración franceses e, posteriormente, uniuse á resistencia contra a invasión alemana. En París dirixiu Solidaridad Obrera, xornal da CNT no exilio, ata que regresou a Arxentina, onde militou en grupos libertarios.

GALICIA

Botánico, fillo de Antonio Casares Rodríguez. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela (1894), ingresou posteriormente no Instituto de Higiene Militar onde ideou un novo método de tinxidura de cilios de bacterias. Foi a París, Berlín e Londres para estudar a vacina antitífica que aplicou nas campañas militares españolas en Marrocos. Traballou en distintos laboratorios botánicos europeos, principalmente en Alemaña e Inglaterra, e abordou o estudo dos briófitos peninsulares. En 1928, despois de acadar o grao de coronel médico, trasladouse á Coruña como director do Hospital Militar. Publicou o libro Flora Ibérica. Briófitos (1919), dedicada ás hepáticas, e en 1932 editouse, postumamente, o segundo volume desta obra dedicado aos mofos.

GALICIA

Actriz, filla de Santiago Casares Quiroga. En 1939 exiliouse a Francia onde comezou a súa carreira de actriz. Foi considerada como un dos modelos máis destacados do mundo intelectual francés dos anos cincuenta e sesenta, sobre todo pola súa vinculación cos autores máis representativos do momento, en especial a súa relación con Albert Camus. Protagonizou, entre outros, os espectáculos teatrais Seis personaxes en busca de autor, de Pirandello; Yerma, de Federico G. Lorca, baixo a dirección de Margarita Xirgu; Os biombos, de Jean Genet; e Le diable et le bon Dieu (O diaño e o bo Deus, 1951), de J. P. Sartre. Colaborou con Albert Camus na tradución ao francés de pezas do teatro clásico español e estreou varias das súas obras. Traballou na Comédie Française (1952-1954) e posteriormente no Théâtre National Populaire. Despois de 1975 interpretou ocasionalmente algúns papeis en España. Participou tamén en diversos filmes, como Les enfants du paradis (Os nenos...

GALICIA

Químico. Doutorouse en Farmacia no Colexio de Farmacia de San Fernando no 1832; en Filosofía, en Santiago de Compostela e, na década de 1870, en Medicina. Foi reitor da Universidade de Santiago de Compostela dende 1872. Interesado na aplicación práctica da química, prestoulle atención á nutrición e a diversas análises químicas, entre as que destacan as dedicadas ás augas minerais. En 1847 colaborou cos cirurxiáns González de Olivares e Guarnerio na primeira aplicación en España da anestesia con éter e cloroformo. Publicou diversos libros de texto, primeiro traducións como a de Eugène Soubeiran sobre farmacia ou o libro de química de Berzelius, e logo, libros propios como o Manual de Química General. Á súa morte mereceu unha sesión necrolóxica na Académie des Sciences de París.

GALICIA

Actor. Comezou estudios de mariña mercante e dedicouse profesionalmente ao fútbol. Posteriormente, desempeñou diversos traballos ata que en 1941 entrou en contacto co cine a través dun papel na produción de Suevia Films Unos pasos de mujer, dirixida por E. Fernández-Ardavín. Interveu en 150 filmes e a súa última participación foi en Hijos de papá (1980), de Rafael Gil. Paralelamente, desenvolveu unha sólida carreira teatral desde 1945. Nos anos sesenta e setenta realizou todo tipo de papeis nun gran número de coproducións como Chimes at Midnight (Badaladas á media noite, 1966), de Orson Welles, e papeis protagonistas, sobre todo a partir da súa interpretación en Nunca pasa nada (1963), de Juan A. Bardem, pola que obtivo o premio ao mellor actor dese ano do Sindicato Nacional del Espectáculo. Nesta época tamén traballou ás ordes de varios directores, como Sergio Leone, no filme El bueno, el feo y el malo (1965), Luis Buñuel, en Tristana (1969), Pedro Olea, Mario Camus e Vicente Aranda.

GALICIA

Avogado e escritor. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela en 1926, ingresou no corpo de funcionarios do ministerio da Gobernación e foi destinado a Barcelona onde residiu toda a súa vida. Formou parte do Seminario de Estudos Galegos, dende moi novo, e colaborou en diferentes revistas e xornais; destacou como comentarista das tendencias e correntes de vangarda. En 1926 fundou, co poeta ourensán Denys Fernández, a revista Galaxia. Comezou a escribir en castelán, lingua na que cultivou a poesía cos sonetos de Alma triste (1924) e os poemas de Panal y flor (1927), este último prologado por Manuel Machado; a biografía, á que achegou os traballos Alí-Bey. Vida, viajes y aventuras de D. Domingo Badía (1943), El Papa Luna (1945) e Fray Junípero Serra, el Apóstol de California (1949); a selección e tradución Las mejores poesías de Rosalía de Castro (1946); e as narracións que agrupa en La tierra del alma...

PERSOEIRO

Xeógrafo. Fundou o primeiro departamento de xeografía aplicada de España e creou a primeira licenciatura de Xeografía, independente da de Historia. Entre 1965 e 1985 foi catedrático de Xeografía na Universidad de Madrid e director do Instituto de Geografía Aplicada do CSIC e da revista Geographica. Investigou os movementos migratorios e naturais da poboación de España.

GALICIA

Pintor. Cursou estudios na Escuela Superior de San Fernando, en Fomento de las Artes e no Círculo de Bellas Artes, e nos talleres de Amadeo Roca e Eduardo Peña. Realizou para o taller Tres en Raya gravados e serigrafías. Na súa pintura, que se pode clasificar como figurativa, cómpre salientar os bodegóns, as paisaxes e as acuarelas. Realizou diversas exposicións individuais e participou en mostras colectivas nas principais cidades galegas, en España e no estranxeiro. Entre os premios que recibiu sobresaen a medalla de ouro no IV Concurso Nacional de Pintura Caja de Ahorros de León (Ponferrada, 1971) e a medalla de bronce na VI Bienal Nacional de Pontevedra (1981).

GALICIA

Xornalista, actor e político. Iniciou a súa andaina política como asinante do Manifesto da Asembleia Nazonalista de Lugo en novembro de 1918. Foi membro fundador do Partido Galeguista e formou parte do consello executivo da Asemblea Constituínte do partido, no ano 1931. Como actor mantivo unha longa traxectoria, vinculado ao cadro de declamación da Irmandade da Fala da Coruña e á Escola Dramática Galega. Participou en diversas montaxes teatrais, entre as que destaca A man da Santiña, estreada polo Conservatorio Nazonal de Arte Galego en 1919, da man das Irmandades da Fala. O seu contacto co xornalismo comezou en A Nosa Terra como administrador. Nunha nova etapa, na que o xornal serviu de voceiro do Partido Nacionalista, foi un asiduo colaborador e chegou a ser o seu director. Publicou tamén artigos sobre teatro no xornal El Pueblo Gallego, que destacan pola presentación de propostas innovadoras para a produción e exhibición teatral. Durante os primeiros momentos...