"RAG" (Contén)

FAMILIAS

Familia de orixe vasca que se instalou en Galicia no s XVI. Desenvolveron un importante labor como patrocinadores artísticos na cidade de Santiago de Compostela. Exemplos disto foron a capela de Mondragón ou da Piedade na catedral, ou a configuración barroca da parte S do deambulatorio, que non sufriu moitas modificacións pola insistencia dos Mondragón en que non variase a estrutura da súa capela situada nese lado. Patrocinaron, ademais, a capela do pazo de Ortigueira de Santa Cruz de Ribadulla e a igrexa do Divino Salvador de Coiro (Cangas). O principal representante da familia foi Andrés Ibáñez de Mondragón Ozores de Sotomayor , cabaleiro da orde de Santiago e primeiro marqués de Santa Cruz de Ribadulla (1681). Melchor de Mondragón foi reitor da igrexa do Divino Salvador de Coiro e impulsou a construción da casa reitoral na segunda metade do s XVI. En 1724 dona Escolástica de Mondragón fundou a capela de San Bernaldo e Santa Escolástica.

GALICIA

Relixioso. Foi membro da orde dominicana e ensinou teoloxía nas universidades de Alcalá, Ávila (1582), Salamanca (1585) e Valladolid, onde foi rexente e reitor do Colegio de San Gregorio. Tamén foi corrector e cualificador do Santo Oficio. Escribiu os tratados teolóxicos De voto, De Juramento e De Simonía, para completar a obra do pai Juan de Orellana, De Fide et de Justicia et Jure.

PERSOEIRO

Escritor. Foi xurisconsulto en Zaragoza e escribiu a súa obra en lingua castelá. Da súa produción destacan Arte para componer en metro castellano (1593), obra perdida, e Censura de la locura humana y excelencias de ella (1598), imitación do Eloxio da loucura de Erasmo.

PERSOEIRO

Pedopsiquiatra. Organizou, con Alfred Strauss, o primeiro consultorio de neuropsiquiatría infantil do estado español no Institut Psicotècnic de la Generalitat, dirixido por Emili Mira. Tamén con Mira i Strauss, creou o centro de investigación psicolóxica La Sageta. En 1940 fundou o Institut de Pedagogia Terapèutica, que dirixiu. Publicou La infancia anormal (1933), Oligofrenias (1942), Psicología del niño y del adolescente (1957), Niños psicópatas (1948), Els fills, sexe i educació e Els inadaptats (1970), entre outras. Cultivou tamén a novela en catalán e o ensaio.

PUNTA

Punta do litoral cantábrico situada entre as praias de Area da Fame e Area Longa, na parroquia de Nois (Foz).

PERSOEIRO

Escritor e profesor. Catedrático de Lingua e Literatura Galega, foi membro fundador do grupo musical Agra. Colaborador de diversos medios de comunicación con estudos filolóxicos e de crítica literaria, das súas obras destacan O mundo narrativo de Álvaro Cunqueiro, a música dos discos compactos O pobo da noite (1998), en colaboración con Manuel Rivas, e Río de son e vento (1998).

PERSOEIRO

Rabino. É autor dunha tradución anotada e comentada da Biblia, denominada a Biblia de Alba (1422-1430).

MONTES

Monte situado na parroquia de Seixosmil (Meira). O seu cumio acada os 650 m de altitude.

1. 1. Ir unha embarcación ao fondo.

   2. Sufrir alguén un naufraxio.

2. Non ter éxito nun negocio ou asunto.

REPUBLICAS

República de América Central situada entre Honduras, ao N, Costa Rica, ao S, e bañada polo Mar Caribe, ao L, e polo Océano Pacífico, ao O (131.812 km2; 5.208.000 h [estim 2001]). A súa capital é Managua.
Xeografía física
O país está dividido por unha depresión en partes ben diferenciadas: a depresión en si, que inclúe a rexión lacustre das concas de Managua e de Nicaragua; a vertente do Pacífico, composta por unha estreita faixa ao O da depresión, constituída en parte por terras baixas e chás favorables para a agricultura e onde se concentra máis da metade da poboación; e a área de volcáns ao N da rexión anterior, con algúns volcáns activos, como o Cosigüina ou o Momotombo. No L da depresión esténdese o escudo central, meseta de rochas volcánicas, profundamente atravesada por numerosos ríos que desembocan no Mar Caribe (Coco, Prinzapolka, Grande de Matapalpa e Siquia) e que formaron unha baixa chaira litoral (costa de Los Mosquitos)....

LAGOS

Lago do SO de Nicaragua (8.430 km2) que constitúe a conca lacustre máis grande de América Central. Ocupa unha parte dunha depresión de orixe tectónica que sufriu movementos de submersión en tempos xeolóxicos recentes, acompañados dunha notable actividade volcánica. Comprende as illas Ometepe, Zapatera, Solentiname e o arquipélago de Isletas.

1. Relativo ou pertencente a Nicaragua ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Nicaragua.

3. Literatura en castelán producida en Nicaragua. Despois da independencia do país, a literatura desenvolveuse sen autores destacados, ata  Rubén Darío, con quen se iniciou unha corrente literaria modernista. No segundo cuarto do s XX apareceu un movemento de vangarda seguidor de Rimbaud, Lautréamont e o surrealismo (J. Coronel Urtecho, L. Alberto Cabrales) que produciu os grupos das revistas Vanguardia e Cuadernos del taller San Lucas (P. Antonio Cuadra, A. Ordóñez, J. Passos). Cara á metade da década de 1950 destacaron os poetas E. Mejía Sánchez, C. Martínez e, fundamentalmente, Ernesto Cardenal, aos que se uniron J. Eduardo Arellano, L. Rugama, Roberto Cuadra, F. Valle, Y. Blanco, O. Robleto e G. Belli. A narrativa mantivo a tradición realista e costumista con H. Robleto, A. Calero e J. Román. En teatro destacaron a finais da década de 1970 A. Ycaza, H. Peña, R. Steiner e E. Fernández Morales. Na década de 1990, cómpre salientar o labor dos narradores Gioconda Belli, autora...

PERSOEIRO

Economista estoniano. Estudou nas universiades de Edimburgo e de Viena (1932-1934). Das súas obras destacan Problems of Capital Formation in Underveloped Countries (1953) e Equilibrium and Growth in the World Economy (1961).

PERSOEIRO

Político tanzano. Fundou a Tanganyka African National Union (1954). Presidente de Tangañika (1962), promoveu a fusión con Zanzíbar e chegou a ser presidente de Tanzania (1964-1985). Instaurou un réxime progresista de partido único baseado nas cooperativas agrícolas no interior, na amizade con China e na denuncia do imperialismo e o neocolonialismo no exterior, e converteuse nun dos líderes máis representativos de África.