"qu" (Contén)

PERSOEIRO

Política. Presidenta de Filipinas (1986-1992), foi a primeira elixida democraticamente despois de dúas décadas de ditadura. Educada en EE UU, casou en 1954 con Benigno Aquino, asasinado en 1983 debido á súa oposición ao Presidente Ferdinand Marcos. Cory tomou entón o relevo na loita contra a ditadura de Marcos, e conseguiu o reagrupamento da oposición baixo a coalición UNIDO. Despois das eleccións presidenciais (25 de febreiro de 1986), nas que se proclamou vencedor no medio de fundadas denuncias de fraude, Marcos tivo que deixar o poder e o país diante da reacción popular. Cory Aquino foi proclamada Presidenta do país co apoio de toda a oposición democrática e dun amplo sector do exército. Xa na Presidencia, abordou fondas reformas: ditou a amnistía dos presos políticos, disolveu o Parlamento, aboliu a constitución de 1973,...

CIDADES

Cidade do land do Rhin de Norte-Westfalia, Alemaña, situada na marxe setentrional das Ardenas (239.200 h [estim 1990]). É o centro comercial e industrial da conca mineira que proporciona á do Ruhr o combustible (lignito) para producir electricidade. Punto de empalme da rede de autoestradas que une Alemaña con Bélxica e os Países Baixos. Durante a época do Imperio Romano, e aínda hoxe, era unha estación termal chamada Aquae Grani. Foi conquistada polos francos cara ao ano 470; Carlomagno converteuna en capital do Imperio Carolinxio e nela foi enterrado (814). Na capela do seu palacio (Capela Palatina de Aquisgrán, máis tarde incorporada á catedral) foron coroados os reis dos romanos e os emperadores xermánicos dende Carlos IV ata Maximiliano I. No ano 1801, Aquisgrán (Aix-la-Chapelle en francés) permaneceu separada dos territorios alemáns ata que o congreso de Viena lla asignou a Prusia.

REXIÓNS

Rexión administrativa de Francia que comprende os actuais departamentos de Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne e os Pireneos Atlánticos (41.308 km2; 2.866.600 h [1995]). A capital é Bordeos.
Xeografía
Situada entre o Macizo Central, ao N, os Pireneos, ao S, e o Océano Atlántico ao O, aséntase sobre unha litoloxía calcaria de época basicamente cretácica, a conca de Aquitania. A sinxeleza da súa rede hidrográfica, dominada polo Adour, ao S, e o Garona e os seus afluentes (Tarn, Lot e Dordogne), presenta unha grande homoxenidade que contribúe á identificación da rexión. Aquitania é unha rexión de abundantes recursos agrícolas, favorecida polo seu clima húmido (sobre todo na área litoral) e frío en inverno, e a natureza dos terreos. As Landas atlánticas posúen os bosques máis extensos de Francia. O cultivo de millo está destinado a un vasto comercio de exportación. Os viños de Bordeos ocupan o segundo lugar en importancia en Francia e as viñas...

REXIÓNS

Rexión natural de Aquitania, Francia, situada entre o Macizo Central e a costa Atlántica, entre os Pireneos e o Loira. Está unida á conca de París pola porta de Poitou e ao Languedoc mediterráneo pola de Naurouze. Na área do N os calcarios do Lías superior e do dogger forman altiplanos que nalgúns puntos producen relevos cársticos. No SL, a área de Périgord está formada por calcarios do Xurásico e do Cretáceo que en parte se atopan cubertos por areas terciarias (areas de Perigord). O Garona atravesa a parte central da conca, formando un val moi amplo que deu lugar a cinco niveis de terrazas fluviais.

1. Relativo ou pertencente a Aquitania ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Aquitania.

3. Individuo dun populus prerromano do O de Occitania, situado entre os Pireneos, na marxe esquerda do Garona e o Atlántico. Dividíanse en numerosos pequenos grupos: nos vales pirenaicos estaban os sibuzates, oscidates, onesii, campani, ademais dos tarbeli que se estendían tamén por Chalosse, e os garumni, que vivían entre o Val de Arán e a parte da conca alta do Garona; nas planicies subpirenaicas atopábanse os bigerriones, vernani tarusates; en Armagnac, os ausci elusates; en Lomagne os lactoratenses; ao N de Condamés, os sotiates e en Landes os cocosates, boii vesates. No ano 56 a C Publio Craso, enviado por Xulio César para rematar a conquista das Galias, comezou o proceso romanizador da Aquitania.

4. Lingua prerromana falada, segundo os testemuños de César, entre os Pireneos e o Garona. Os poucos coñecementos que se teñen chegaron a través dos nomes persoais e relixiosos -en inscricións latinas- e da toponimia. O aquitano podería ser unha lingua intermedia entre o éuscaro e o galo.

1. Termo da xerga dos canteiros que corresponde á voz ‘aquí’.

2. Termo da xerga dos telleiros ou daordes que corresponde á voz ‘aquí’.

PERSOEIRO

Poeta, ensaísta e autor dramático de lingua azarí. Autor dunha peza teatral (O niño do gabián, 1921), dun poema (Á morte de Puxquin, 1837) e dunha novela (As estrelas enganadas, 1857).