"AVI" (Contén)

PERSOEIRO

Militar. Serviu a Carlos V e a Filipe II. Foi un dos xefes dos tercios de Flandres e tivo un papel destacado na campaña de Portugal.

PERSOEIRO

Coleccionista e historiador de arte francés. Viaxou por Europa e adquiriu unha importante colección de obras de arte que lle legou ao Musée du Louvre. A súa viaxe por España reflectiuna na obra L’Espagne (1874), ilustrada por Gustave Doré. Escribiu, entre outras obras, Histoire des faïences hispano-moresques à reflets métalliques (Historia das baldosas hispano-mouriscas con reflexos metálicos, 1861), Fortuny, sa vie, son oeuvre, sa correspondance (Fortuny, a súa vida, a súa obra, a súa correspondencia, 1875) e Les arts décoratifs de l’Espagne (As artes decorativas de España, 1879).

1. Apelido de orixe toponímica formado sobre a base léxica viña e mais a preposición de (neste caso coa forma da, resultado da contracción co artigo feminino a) indicadora de lugar de procedencia, residencia ou nacemento do individuo a quen se lle aplicou na súa orixe. Documéntase no s XIII: “Martin Fernandez da Viña” (doc ano 1299 en Clarinda de A. Maia, Historia do Galego-portugués, 1986, p 214). Adoita grafarse Da Viña.

2. Liñaxe que trae como armas, en campo de azul, unha ponte de ouro de catro ollos.

GALICIA

Profesor. Licenciado en Ciencias Químicas na Universidade de Santiago de Compostela e catedrático de Bioloxía e Xeoloxía no Instituto Fernando Wirtz da Coruña, participou en congresos e xornadas sobre temas da súa especialidade, en cursos de formación para o profesorado e en distintos encontros sobre normalización linguística. Preocupado pola terminoloxía científica e técnica en galego, realizou un importante labor de análise dos problemas da modernización do galego como lingua científica. Colaborador en O Correo Galego, no que publica artigos baixo os epígrafes “Lingua e Ciencia”, “Lingua sen Ciencia” e “Nin lingua, nin ciencia”, destacan as súas obras, Necesidade (urxente) dun léxico científico (1991), Problemas do léxico científico (1993), Lingua e ciencia (1999), O problema da adaptación ao galego de cultismos científicos de orixe grega e latina (2001) e Dicionario das Ciencias da Natureza e da Saúde (vol I: A-B, 2000; vol II: C,...

PERSOEIRO

Arquitecto. As súas primeiras obras foron neoclásicas, como o Ithiel Town de New Haven, despois realizou construcións historicistas gregas e góticas. Introduciu o uso do ferro na arquitectura estadounidense coa construción dunha tenda en Nova York en 1835.

PERSOEIRO

Política norteamericana. Estudiou con T. Adorno en Alemaña (1960) e, posteriormente, nas universidades de París (1963-1964) e Brandeis (1965). Dende 1968 militou no Communist Party of United States of America (CP-USA, Partido Comunista dos EE UU) e foi membro dos Black Panthers. Traballou como profesora asistente de filosofía na Universidade de California, pero a súa defensa das reivindicacións dos afroamericanos e a súa detención en agosto do 1970 polo FBI, acusada de colaborar no intento de fuxida dos irmáns Soledad, provocou a súa expulsión da Universidade; nese momento xurdiu o movemento Free Angela Davis que, trala súa absolución por un xurado composto integramente por brancos en 1972, se converteu no National Alliance Against Racist and Political Repression (Alianza nacional contra o racismo e a represión política), dirixido por Davis. No 1982 reanudou o seu traballo como profesora na San Francisco State University, onde permaneceu doce anos. Como membro destacado do CP-USA concorreu...

PERSOEIRO

Director de orquestra inglés. Estudiou no Royal College of Music, dirixiu a BBC Simphony Orchestra, a Boston Symphony Orchestra, a Orquestra Sinfónica da Radio Bávara e a London Symphony Orchestra e sucedeu a G. Solti na dirección musical do Covent Garden. Destacou nas interpretacións de pezas de Mozart e Berlioz, foi nomeado sir en 1980 e recibiu, entre outros galardóns, a Medalla de Ouro da Royal Philharmonic Society.

PERSOEIRO

Xogador de tenis e político estadounidense. Nos seus tempos de estudante da Harvard University destacou como tenista. Despois de proclamarse campión universitario dos EE UU en 1899, concibiu a idea de celebrar unha competición internacional por equipos, á imaxe da Copa América de vela. Presentoulle a súa iniciativa á United States National Lawn Tennis Association. A súa intención orixinal era que a competición se denominase International Lawn Tennis Challenge Trophy, pero o feito de que fose el quen doou o trofeo resultou decisivo para que adoptara o nome de Copa Davis. Participou no equipo americano que se proclamou vencedor nas dúas primeiras edicións (1900 e 1902). No seu palmarés figuran varios títulos do Grand Slam: en individuais o Campionato Internacional dos EE UU (1899), que obtivo en dobres en dúas ocasións (1899 e 1901); tamén en dobres gañou o campionato de Wimbledon (1901). Iniciou a carreira política na cámara municipal de Saint Louis en 1911; como concelleiro...

PERSOEIRO

Militar e político estadounidense. Foi deputado, senador e ministro de Guerra dende 1853 a 1857. Desde os seus cargos mantivo o seu apoio ao sistema escravista e posturas contrarias ao federalismo. Ao estalar a Guerra de Secesión foi elixido presidente da Confederación sudista en 1861. Dirixiu a guerra e rexeitou todos os intentos de paz, pero a derrota das forzas do sur obrigárono a fuxir en 1865. Foi apresado e recluído na prisión de Fort Monroe (Virginia) durante dous anos.

PERSOEIRO

Navegante e explorador inglés. Entre 1585 e 1587 realizou tres expedicións ás rexións árticas na busca do paso do NO; na primeira delas descubriu o estreito que leva o seu nome. Así mesmo, no ano 1592, descubriu as Malvinas, no Atlántico Sur. Inventou, ademais, un tipo de octante.

PERSOEIRO

Saxofonista e arranxista estadounidense. En 1937 trasladouse a Los Angeles e, ao longo da súa carreira, colaborou con Happy Johnson, Amos Milburn e Ray Anthony, e realizou arranxos para gravacións de Duke Ellington, Tommy Dorsey e Count Basie.

PERSOEIRO

Trompetista de jazz estadounidense. Coñecido como Little Davis, instalouse coa súa familia en Saint Louis en 1927 e participou dende moi novo en numerosas jazz-sessions. Discípulo dos trompetistas E. Buchanan e Clark Terry, ingresou na orquestra Blue Devils de E. Randall e, posteriormente, nos Six Brown Cats de A. Lambert. Logo trasladouse a Nova York e ao longo da súa carreira dirixiu diversos conxuntos. Tocou xunto a B. Carter, C. Hawkins, E. Davies, J. Coltrane, P. Chambers, B. Evans, Airto Moreira, G. Coleman, K. Jarret, D. Gordon, Sarah Vaughan e Ch. Parker, con quen gravou varios discos. Nos anos setenta a súa música absorbeu influencias do rock e electrificouse progresivamente. Retirouse durante seis anos e a comezos dos oitenta incorporouse de novo ao mundo da música nunha nova etapa na que colaborou con A. Foster, M. Miller, M. Stern, B. Berg e M. Cinelu. Compositor da banda sonora da película de Louis Malle Ascenseur pour l’échafaud (1958), da súa discografía...

PERSOEIRO

Actriz norteamericana. Coñecida como Bette Davis, estudiou ballet na Mariarden School of Dancing e interpretación na John Murray Anderson Dramatic School. En 1929 debutou en Broadway e en 1930 entrou nos estudios Universal. Desta primeira etapa destacan filmes como Seed (Semente, 1931) ou Waterloo Bridge (A ponte de Waterloo, 1931). En 1932 pasou aos estudios Warner, dos que foi a súa maior estrela nos anos trinta e corenta. Deste período destacan as súas intervencións en 20.000 Years in

PERSOEIRO

Pintor. Estudiou con Robert Henri (1910-1913) e en 1913 participou na Armory Show. Cultivou unha arte tendente á abstracción que remite ao cubismo sintético e na que incorporou elementos do mundo comercial, como en Lucky Strike (1921), obra precursora da pop art. O dinamismo das súas obras reflectiu a influencia que exerceu o jazz sobre a súa arte e a súa vida. Foi ilustrador nas revistas The Masses e Harper’s Weekly.

PERSOEIRO

Actriz norteamericana. Coñecida como Geena Davis, estudiou interpretación no New England College e na Boston University. Comezou no cine cun papel secundario na película Tootsie (1982) e obtivo un Oscar en 1988 polo seu papel en The Accidental Tourist (O turista accidental). Participou noutros filmes, como Thelma and Louise (Thelma e Louise, 1991), Hero (Heroe por accidente, 1992) ou Cutthroat Island (A illa das cabezas cortadas, 1995).

PERSOEIRO

Xeólogo e xeógrafo estadounidense. Foi profesor de xeografía física e xeoloxía na Harvard University (1876-1912). Os seus estudios sobre a erosión fluvial nas penechairas norteamericanas levárono a enunciar a doutrina dos ciclos de erosión. Foi fundador e presidente da Asociation of American Geographers e da American Geological Society. Entre as súas obras destacan Elementary Meteorology (Meteoroloxía elemental, 1894), Physical Geography (Xeografía física, 1898) e The Coral Reefs Problem (O problema dos arrecifes coralinos, 1928).

PERSOEIRO

Pintor inglés. Traballou en Londres e Edimburgo e destacou como retratista. Entre as súas obras destacan os retratos do Príncipe de Gales, Richard Cooper e o almirante Byng.