"PAL" (Contén)

CAPITAIS

Capital da provincia de Sumatra Meridional, situada en Sumatra, Indonesia (1.394.300 h [2000]). A principal actividade económica é o refinamento de petróleo. Foi centro dun antigo reino hindú que os holandeses aboliron en 1825. Forma parte de Indonesia desde 1950.

1. Relativo ou pertencente aos palemónidos.

2. Crustáceo da familia dos palemónidos.

3. Familia de crustáceos, da orde dos decápodos, que se caracterizan por posuír un cefalotórax máis ou menos cilíndrico e ter o primeiro e terceiro par de patas con quelas. A esta familia pertencen os individuos mariños, de auga doce ou salobre.

CAPITAIS

Capital da provincia homónima, Castela e León, situada entre os ríos Pisuerga e Carrión (79.797 h [2001]). Antigo mercado agrícola e con fábricas de pano, ten industria de metalurxia, armas, campás e construcións mecánicas. É un termo administrativo e comercial, capital dunha comarca agrícola. Sancho III de Navarra restaurou a Palantia romana entre 1000 e 1035, outorgoulle privilexios e restaurou o bispado fundado no s IV. Foi sé de concilios (1113-1129), e Afonso VIII creou nela a primeira universidade da Península Ibérica en 1208, aínda que se trasladou a Salamanca en 1239. Participou nas loitas dos comuneiros (1521). Centro gandeiro vinculado á Mesta, a causa da crise da la no s XVI experimentou unha gran recesión, aínda que se revitalizou co establecemento de industrias fariñeiras no s XVIII. Do seu patrimonio cultural destaca a catedral (1321-1516), de estilo gótico, cun calvario de J. de Valmaseda no retablo do altar maior e un díptico de P. Berruguete na sancristía.

PERSOEIRO

Escritor e cronista. Despois da súa formación en Italia, sucedeu a Juan de Mena como cronista de Enrique IV. Participou activamente nas negociacións do matrimonio de Isabel a Católica con Fernando de Aragón. É autor de Batalla campal de los perros y los lobos (1456), obra satírica; Tratado de la perfección militar (1460) e Alphonsi Palentini Hispaniensia ex annalibus suorum diebus colligentis, traducida e editada en castelán como Crónica de Enrique IV (1904-1908). Escribiu tamén o Universal vocabulario en latín y en romance (1490), anterior ao de Nebrija.

PERSOEIRO

Pintor. Autodidacta, pintou rúas de Madrid (1909) e especializouse na paisaxe. Creou con Alberto Sánchez a escola de pintura de paisaxe en Vallecas. A súa obra, de cores acesas, participou dun certo naturalismo fauve. Destaca Paisaje de Henares. Foi membro da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Córdoba, Andalucía, situado ao S do pantano de Malpasillo, no río Genil, que delimita o termo polo N (1.562 h [2001]).

1. alado de madeira ou de estacas con que se rodea un terreo para protexelo do exterior.

2. Terreo valado con madeira ou estacas en que se celebran espectáculos ou festexos de carácter público.

CIDADES

Cidade maia, do período clásico (600-900), situada no val do río Usumacinta, no estado mexicano de Chiapas. Está composta por numerosos templos pirámide (do Sol, da Cruz, da Cruz Foliada, das Inscricións), un gran palacio cunha torre para observacións astronómicas, un xogo de pelota ou un acueduto. Foi declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO (1987).

1. Relativo ou pertencente a Palencia ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Palencia.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Carral baixo a advocación de santo Estevo, onde se atopa a capital municipal.

1. Relativo ou pertencente aos paleoacantocéfalos.

2. Acantocéfalo da clase dos paleoacantocéfalos.

3. Clase de acantocéfalos, que inclúe especies coas espiñas da rexión cefálica dispostas en círculos concéntricos alternativamente. Os seus hóspedes definitivos son acuáticos e abundan no tubo dixestivo dos paxaros mariños.