"RM" (Contén)

GALICIA

Botánico. Doutor en Farmacia e licenciado en Ciencias Físico-Químicas. Dende a cátedra do Instituto de Ourense, estudiou o grupo das algas e realizou diversas publicacións, especialmente dedicadas ás algas microscópicas de auga doce. Entre 1905 e 1948 investigou o litoral galego, formando un algario que está depositado no departamento de Botánica da Facultade de Bioloxía da Universidade de Santiago de Compostela. Publicou: Determinación de los puntos de ebullición y su importancia para el conocimiento de la constitución química de los cuerpos y determinación de pesos moleculares (1908) e Memoria sobre el estudo de las algas (1911), froito da súa estancia en Múnic para coñecer a metodoloxía alemá no estudo dos protistas.

PERSOEIRO

Cirurxián canadense. Participou como voluntario entre os republicanos durante a Guerra Civil española (1936-1939). No 1938 foi a China e incorporouse á República Soviética de Yan’an. Organizou os servicios hospitalarios da fronte e morreu na guerra contra Xapón.

PERSOEIRO

Director de teatro, guionista e realizador cinematográfico norteamericano. Realizou Salt of the Earth (A sal da Terra, 1953), unha defensa política en favor do sindicalismo que truncou a súa carreira cinematográfica.

PERSOEIRO

Dramaturgo alemán. Considerado un dos máximos representantes do chamado teatro dos xesuítas, é autor de nove dramas en latín.

PERSOEIRO

Artista e teórico da arte norteamericano. Durante a súa estancia en París (1936-1937) o Cubismo e o Neoplasticismo orientárono cara á busca de estruturas plásticas. Fronte ao expresionismo abstracto propugnou nos EE UU o Struturism, que defendeu en libros como Art as the evolution of visual knowledge (A arte como a evolución do coñecemento visual, 1948) ou The new Cézanne (O novo Cézanne, 1958). Os seus struturists works, relevos rectilíneos policromados, son a manifestación plástica das súas teorías. Influíu sobre o construtivismo inglés.

PERSOEIRO

Fillo de escravos africanos, era coñecido co alcume de o Mouro. Pastor e labrego, ingresou na orde dos franciscanos e permaneceu no convento de Santa María de Palermo, primeiro como irmán leigo e logo como superior do cenobio. Recibe culto especial en Sicilia, o seu lugar de nacemento. En Galicia venérase na parroquia de Santa Cristina de Covas, en Meaño, onde se introduciu o culto a comezos do s XIX. Na iconografía represéntase coa faciana de cor negra, co pelo curto e crecho, cunha ampla tonsura monacal e vestindo o hábito castaño dos franciscanos, atado cun cordón. A súa festa celébrase o 4 de abril, agás en Covas, onde se conmemora o martes de Pascua.

PERSOEIRO

Astrofísico alemán. Investigou a evolución e estrutura solares (1931-1939), e dende o 1951 a física dos cometas, dos que tentou averiguar a súa orixe (1977) e relacionalos coa formación do Sistema Solar. Suxeriu que o Sol expele radialmente un plasma que se despraza a gran velocidade, e descubriu así o vento solar.

PERSOEIRO

Poeta e cantante. Dos seus discos e textos cómpre mencionar Zu Gast bei Wolfgang Neuss (1965), Chausseestrasse 131 e Die Drahtharfe (A arpa de arame, 1965), o poema Deutschland. Ein Wintermärchen (Alemaña. Un conto de inverno, 1972), a imitación da obra homónima de H. Heine e os volumes Mit Marx-und Engelszungen (Coas linguas de Marx e Engels, 1968) e Preussischer Ikarus (Ícaro prusiano, 1978).

1. Relativo ou pertencente a Myanmar ou á antiga Birmania, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Natural ou habitante de Myanmar ou da antiga Birmania.

3. Individuo do grupo étnico birmano, o máis numeroso de Myanmar.

4. Grupo étnico maioritario de Myanmar, onde constitúe preto do 70% da poboación. Concéntranse nos vales dos ríos Irauadi e Chindwin, na costa de Tenasserim sobre o mar de Andaman, e xunto ao golfo de Bengala, na costa de Arakan. Son de etnia mongólica e proveñen dunha zona situada ao norte da rexión onde se atopan na actualidade. A economía depende do cultivo do algodón, tabaco e arroz con arado, e da artesanía do tecido e do coiro. Habitan poboados sobre plataformas e fortificados. De relixión budista, teñen a súa manifestación artística máis destacada no pwe, un espectáculo de danza e música. Dominan o goberno e as institucións políticas da Unión de Myanmar en detrimento doutras minorías étnicas (chan, karen, kachin, mon, etc).

5. 1. Grupo de linguas da familia sino-tibetana que se inclúe dentro do grupo tibeto-birmano no que tamén se inclúen outras linguas como o katxin e o kuki.

   2. Lingua do grupo homónimo falada polos birmanos e empregada, ademais, como segunda lingua por outros pobos de Myanmar, onde é lingua oficial. É unha das linguas máis faladas do mundo, emprégana para comunicarse uns 28.000.000 de falantes. O primeiro texto escrito con caracteres pali data de mediados do s XI. Estendeuse como lingua relixiosa e de cultura coa penetración do Budismo procedente da India.

6. Arte desenvolvida polo pobo birmano. Estivo moi influída pola arte india, especialmente o pāla bengalí. Os templos máis importantes do país datan dos ss IX-XIII, e foron construídos fundamentalmente a partir do reinado de Amiruddha (1044-1077). Destacan as construcións da cidade de Pagan e o templo de Ananda (1082-1090), edificado en tempos do rei Kyanzittha (1084-1112). As antigas tradicións artísticas perviven na refinada arquitectura de madeira de Mandalay (s XIX). Na construción dos stupa e dos pagodes birmanos empregábase o ladrillo cocido e estaban decorados con revestimentos de terracota ou de baldosa. Os stupa teñen a planta circular e semellan, en moitas ocasións, campanarios. Os pagodes, de base cadrada ou cruciforme, son simples e sen adicións. A escultura maniféstase na elaboración de tallas de madeira. Destaca a pintura mural aplicada á decoración dos templos mostra da complexidade de estilo e das tradicións características da arte birmana.

7. Literatura escrita en lingua birmana. No s VI xurdiu nos mosteiros unha tradición literaria en lingua pali, de inspiración india, influída polo Budismo. Do s XII datan as primeiras inscricións sobre pedra, a máis antiga das cales é a de Myazedi (1113). No s XV apareceu a escritura sobre folla de palmeira ou sobre papel, e creouse unha tradición literaria en idioma birmano que acadou un alto dominio da lingua en diversos xéneros literarios. Destacan os xéneros en verso, rexidos por regras moi complexas. A prosa reduciuse, practicamente, a traducións e adaptacións das escrituras búdicas e a crónicas e disposicións legais dos monarcas. Coa introdución da imprenta, cara a 1870, a literatura chegou a un público máis amplo. Por isto os xéneros literarios máis cultivados serían a novela, o conto, o ensaio e o teatro. No s XX, prodúcese unha maior aproximación da literatura birmana á occidental, como consecuencia da tradución e adaptación de obras da literatura occidental e da fundación da Universidade...