"Abe" (Contén)

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Cantabria, situado no val medio do río Saja (7.076 h [1996]). A agricultura (froitas e hortalizas) e gandería (vacún) son a súa principal actividade económica. Son importantes tamén a industria téxtil e a explotación de minas de sal.

MONTES

Monte da parroquia de Vilamor, no concello de Folgoso do Courel. O seu cumio acada os 984 m de altitude.

PERSOEIRO

Organista e compositor renacentista. Realizou estudios musicais en Palencia e posteriormente foi músico de cámara de Carlos V e de Filipe II. Mestre na técnica do contrapunto, innovou o campo da harmonía e desenvolveu novas formas musicais. Compuxo tientos, diferencias, glosas, himnos e outras composicións baseadas en melodías litúrxicas cun estilo contrapuntístico moi rico. Algunhas das súas composicións están recollidas na obra Libro de cifra nueva para tecla, harpa y vihuela (1557), colección de pezas de diferentes autores realizada por Luis Venegas de Henestrosa.

1. Que ten a cabeza moi grande.

2. cabezán.

3. Persoa que porta un disfrace consistente nunha figura ridícula cunha gran cabeza de cartón e que desfila en comparsas nas festas.

4. cágado.

5. muxe.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Cáceres, na Comunidad Autónoma de Extremadura (2.438 h [1996]), situado no val do río Jerte, nunha das vertentes da Sierra Llana. A súa riqueza forestal, carballos e castiñeiros principalmente, permitiu o desenvolvemento dunha industria madeireira. O cultivo de cereais, viña, froitas e o gando lanar completan a actividade económica.

ESPA¥A

Concello da comarca do Bierzo, adscrito á provincia de León e á comunidade autónoma de Castela e León (4.846 h [1996]). A súa economía baséase no sector agropecuario. Destaca o cultivo da vide e das árbores froiteiras (especialmente cerdeiras), que proporcionan a materia prima para as industrias de elaboración de viños e conservas vexetais amparadas polas respectivas denominacións de orixe. Tamén son de importancia as explotacións gandeiras e forestais, estas últimas abastecedoras das industrias madeireiras radicadas na localidade. Situado no Camiño Francés de peregrinación a Santiago, constitúe un fito relevante na ruta, destacando entre o seu patrimonio monumental a igrexa parroquial baixo advocación xacobea. O sector turístico experimentou un desenvolvemento notable en paralelo á promoción institucional do Camiño na década de 1990.

GALICIA

Médico. Profesor titular da facultade de Medicina da Universidad Complutense de Madrid e director do Instituto para Enfermidades do Sistema Nervioso Central do Centro de Investigación en Neurociencias Básicas e Clínicas da Coruña. Doutor en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Santiago de Compostela, en Xapón obtivo o doutorado en Ciencias Médicas e as especialidades de psiquiatría e psicoxeriatría. Deseñou o Osaka University Computerized Electronic Maze System e foi o coordinador da European Dementia Network. Publicou máis de 300 artigos científicos e editou libros sobre psiquiatría, neurociencias, demencia senil e a enfermidade de Alzheimer. Obtivo o Premio da Academia de Ciencias Médicas de Tohoku.

PARROQUIA

Parroquia do concello da Pastoriza baixo a advocación de san Bertomeu.

1. Embarcación utilizada entre os ss XIV e XVII, que tiña o casco moi alto, amplo e relativamente curto, aínda que máis longo ca o das naos e có das cocas; as características do seu aparello permítenlle navegar contra o vento. De orixe portuguesa, nun principio tiña dous ou tres paos con vela latina, sen bauprés nin trinquete. No s XV os mesmos portugueses, como consecuencia das súas experiencias no litoral africano, perfeccionaron este barco facéndoo algo máis longo; a finais do s XV xa había carabelas de popa plana, con gabias e aparello de cruz. Este modelo impúxose no resto da Península Ibérica, sobre todo en Andalucía, onde apareceu un tipo de carabela intermedio entre esta e a nao, con aparello de cruz. A primeira viaxe de Cristovo Colón a América realizouse en dúas carabelas, Pinta e Niña.

2. Cesta de pequeno tamaño, feita polo xeral de vimbios, empregada para levar comestibles á cabeza.

3. Nome que reciben os moluscos bivalvos do xénero Ensis, como o longueirón e a navalla.

1. Cesto pequeno con asa, feito de tecidos moi tupidos como varas entretecidas, vergas ou palla, e que xeralmente se leva no brazo.

2. Cesto no que os pescadores botan os peixes que capturan. Na tradición oral recóllense ditos como: “Brétema no Padornelo, sardiña no carabelo”.

PERSOEIRO

Prateiro. Formouse no obradoiro de Simón Pérez de la Rocha. Entre 1784 e 1805 traballou para o cabido tudense. Realizou cruces parroquiais como as de San Salvador de Budiño, Salceda de Caselas e Arnoso, en Ponteareas, custodias como a de Pesqueiras, e cálices como o de Chaín, en Gondomar, ademais doutros obxectos litúrxicos.

PERSOEIRO

Cantautor. Comezou a súa carreira en Barcelona, onde   contactou coa nova cançò catalana. O seu repertorio incluía cantares de cego, poemas de autores como C. E. Ferreiro -por exemplo, María Soliña-, ou cantigas de Afonso X o Sabio. Deu recitais por toda a Península e en Francia. Formou parte do grupo Voces Ceibes e a finais da década dos setenta formou o grupo Doa, no que foi cantante e instrumentista. No eido teatral, compuxo a música para as pezas Entremés famoso sobre da pesca no río Miño (1973), Zardigot (1974) e Os vellos non deben de namorarse (1977). Na súa discografía destaca: Ti Galiza (1977), cos textos das cancións traducidos por vez primeira a todas as linguas oficiais de España, e Treboada (1978).

PERSOEIRO

Arquitecto e deseñador. Profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña desde 1983, é o autor, entre outras obras, dun edificio de vivendas en Celeiro, dunha casa-pazo en Cospeito e do pavillón da Xunta de Galicia na feira Arco 90. Colaborador da revista Obradoiro do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (COAG), escribiu, con Xosé Luís Martínez Suárez, A Coruña 1890-1940 (1984).   En 1987 recibiu o primeiro premio do deseño da zona deportiva do casino do Carballiño e o segundo premio do deseño do Parlamento de Galicia. En 1988 foi galardoado co primeiro premio á mellor caseta de Feciga e o seu proxecto de vivendas de Ferrol foi seleccionado en 1990 no concurso European 90.

PERSOEIRO

Arquitecto. Foi membro fundador e profesor (dende 1973) da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña. Estudiou na Escola d’Arquitectura de Barcelona onde traballou con Diego Bonet. As súas primeiras obras en Galicia están marcadas por un concepto racionalista da arquitectura; entre elas destaca a casa do concello da Capela (1975). Entre as obras que realizou sobresaen a casa da cultura e o mercado de Burela (1991), o edificio de servicios dos alumnos do campus da Zapateira da Universidade da Coruña (1993) e o complexo deportivo do parque de San Diego na Coruña (1997). Ademais, dirixiu os vídeos Arquitectura galega actual e Os faros galegos. En 1971 foi premiado no Concurso Nacional de Arquitectura Diputació de Castelló para a construción da casa da cultura.   En 1972 gañou o Concurso Nacional de Arquitectura Illa da Toxa e, en 1982, o primeiro premio de méritos para a remodelacion do Kiosco Afonso da Coruña, obra que realizou entre 1980 e 1984. En 1990 recibiu...

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Málaga, Andalucía, drenado polo río Guadalmedina (3.034 h [1996]). A súa economía baséase principalmente na agricultura, con cultivos de cereais, oliveiras e viña.