"Francisco" (Contén)

PERSOEIRO

Enxeñeiro militar. Traballou como enxeñeiro xefe en varias obras da Coruña, das que destaca o proxecto do acueduto, materializado polos arquitectos Fernando de Casas Novoa e Francisco de Velasco, e a proxección de varias fortificacións para a praza da Coruña, entre 1723 e 1729. En 1732 presentou unha memoria e os planos para a construción dun arsenal en Ferrol, que non se conservan.

PERSOEIRO

Impresor. Traballou nos obradoiros tipográficos da familia Fraiz en Santiago de Compostela entre 1809 e 1830, que herdou da súa tía. A primeira das obras coñecidas da súa casa titulouse Contestación a la carta de un patriota español (1809), do bispo Sanlúcar, sendo a última, La nueva Josefina (1830).

PERSOEIRO

Arquitecto. Discípulo de J. de Herrera, con quen colaborou ao comezo, pero de quen se diferenciou por unha maior liberdade construtiva. Por encargo do duque de Lerma, privado de Filipe III,   iniciou a urbanización da cidade de Lerma en 1604. Encargouse, con motivo do traslado da corte a Valladolid en 1600, do acondicionamento da residencia dos reis, a modificación da fachada e a cuberta da nave da igrexa de San Pablo, e a construción dunha tribuna no seu interior. Tamén construíu a igrexa do convento de San José de Ávila (1618).

PERSOEIRO

Escritor, escenógrafo e autor teatral. Coñecido como Francisco Nieva, estivo influído polo postismo e formou parte do grupo Cobra. Colaborou con Pier Paolo Pasolini e Adolfo Marsillach. A súa produción teatral, caracterizada pola síntese das influencias realistas e vangardistas, divídese en “Teatro Inicial”, “Reóperas”, “Teatro Furioso”, “Teatro de Farsa y Calamidad”, “Tres versiones libres”, “Teatro de Crónica y Estampa” e “Teatro en clave de Brevedad”. Destacan Pelo de tormenta (1961), La carroza de plomo candente (1976), Delirio del amor hostil (1978), Los baños de Argel (1979), El baile de los ardientes (1990) e a colección de doce obras curtas Centón de teatro (1996). Autor das novelas El viaje a Pantaélica (1994), Granada de las mil noches (1994), La llama vestida de negro (1995) e Los rabudos y otros cuentos (2000), foi elixido membro de la Real Academia Española de la Lengua en 1986. Recibiu o Premio Príncipe de Asturias de las Letras (1992), o Premio Nacional de Teatro (1980 e...

PERSOEIRO

Político hondureño. Presidente en 1827, foi presidente das Provincias Unidas de Centroamérica (1829, 1830 e 1835). A secesión de Guatemala (1839-1940) obrigouno a exiliarse. En 1842 volveu a Costa Rica, pero foi fusilado durante unha revolta.

PERSOEIRO

Escultor, neto de Xácome de Moure. A súa obra, esencialmente manierista, marcou o tránsito entre o Renacemento e o Barroco. Instalado en Ourense, en 1594 ingresou como aprendiz no taller do escultor Alonso Martínez por un período de cinco anos, mais xa comezou a contratar obras en 1598. Do seu mestre adoptou o tratamento brando das teas, co emprego de pregaduras suaves que deixan apreciar a anatomía. Puido coñecer a través de Juan de Angés o Mozo o naturalismo da obra de Juan de Juni. A primeira obra documentada é a imaxe de San Roque (1598) da catedral de Ourense na que mostrou os trazos característicos da súa obra: o tratamento realista dos rostros e o canon estilizado. Dos moitos retablos que realizou consérvanse algunhas imaxes como as de San Pedro e San Paulo procedentes do retablo de San Xurxo de Acevedo (1601). Consérvase tamén o retablo de Santo Estevo de Vilar de Sandiás (1603) que responde a tipoloxía arquitectónica do s XVI: pedestal, dous...

PERSOEIRO

Mariño. Percorreu a costa americana e descubriu o arquipélago de Vava’u e varias illas de Oceanía. Foi secretario do vicerrei de México (1790-1793) e loitou contra os franceses e ingleses. Escribiu un Diario sobre a súa primeira viaxe pola costa americana onde recolleu datos sobre os pobos indíxenas e a flora da rexión. Tamén foi autor de Noticia de la navegación de la fragata “Princesa” al mando del alférez D. F. Mourelle desde Manila a San Blas por el Océano Pacífico en 1780 y 1781.

PERSOEIRO

Político e eclesiástico. Foi retor da Universidad de Salamanca (1787), deputado por Extremadura ás Cortes Generales (1810) e presidente da comisión encargada da elaboración da constitución nas Cortes de Cádiz. Defensor da liberdade de imprenta e da abolición da Inquisición, foi encarcerado por orde de Fernando VII (1815). Tras a sublevación de José del Riego (1820), foi liberado e elixido deputado (1822), pero coa restauración do absolutismo tivo que exiliarse en Portugal (1823), onde tamén foi perseguido polas súas ideas liberais.

PERSOEIRO

Poeta e sacerdote. Coñecido como Elísio Filinto, considérase un poeta prerromántico debido á simpatía que sentía pola Ilustración. Purista da lingua e poeta arcádico, realizou traducións de autores latinos e franceses, cultivou a sátira e escribiu epigramas e espístolas. A súa obra máis destacada é Da Arte Poética Portuguesa.

PERSOEIRO

Médico e físico. Exerceu no Real Hospital de Ferrol onde practicou a cirurxía e a disección anatómica. Viaxou a cidades europeas como París ou Londres para poder coñecer novas técnicas de física experimental. Foi o primeiro catedrático galego en introducir aires ilustrados europeos na universidade galega. Tratou de impartir a materia de física experimental a pesar do rexeitamento e a oposición dos seus colegas.

PERSOEIRO

Ceramista italiano. Coñecido como Niculoso Pisano, estableceuse en Sevilla en 1498, onde incorporou a decoración pintada á técnica tradicional de reloxaría, segundo o procedemento e o modelo toscano. Realizou o frontal do altar e o retablo da Visitación da capela do Alcázar de Sevilla.

IGREXAS

Igrexa situada en Noia. Forma parte do convento de San Francisco, fundado en 1356 polo pai Francisco Suero, en Suero e trasladado en 1522 a Noia. Construída no s XVI en estilo gótico con elementos renacentistas, ten nave de planta de cruz latina con capela maior rectangular e dúas capelas máis formando o cruceiro. A cuberta é de tella. Conta cunha torre-campanario de tres corpos. No lado da epístola atópanse dous sarcófagos que se corresponden a Francisco Bermúdez de Castro e a Pedro Losada Contino, de 1575 e 1527, respectivamente.

GALICIA

Mestre canteiro. Das súas obras destacan a igrexa de San Fins de Celeiros (Ponteareas), a capela do Santísimo da catedral de Tui (1788) e Santo Estevo de Beade (Vigo).

GALICIA

Profesor mercantil. Funcionario de Correos desde 1966, converteuse en xefe provincial da entidade en Ourense en 1993. En 1968 creou en Ourense o Grupo Academia Postal, da que é director, dedicada nos seus comezos á preparación das oposicións para o ingreso en Correos e diversificada posteriormente nunha formación multidisciplinar. Estendeu o grupo polas sete cidades galegas e polo norte de Portugal.

GALICIA

Xurista, mestre e escritor. Licenciado en Filosofía e Letras (1940) e en Dereito (1950) pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu a docencia en diferentes centros de Pontevedra (1940-1943), Lugo (1943-1949), Astorga (1949-1954) e Ourense (1954-1983). Integrouse nas Mocidades Galeguistas antes da Guerra Civil Española e presidiu a Caixa de Aforros de Ourense (1981). Colaborador de varios xornais e revistas e está considerado como o máximo bibliófilo galego. Publicou, entre outras obras, Dolor y olvido de López Ferreiro (1939), La biblioteca ideal de un cura mindoniense del siglo XVI (1947), Cuatro grandes juristas orensanos (1960), La custodia de Arfe en la catedral de Santiago (1973), Tres fitos senlleiros na historiografía da lingua galega: 1768, 1868, 1968 (1980), Fantasía e realidade en “La Catedral y el niño” (1997) e Otero Pedrayo, orador (2001). Foi membro do Seminario de Estudos Galegos, académico correspondente...

PERSOEIRO

Escritor. Coñecido como Cavaleiro de Oliveira, pertenceu á Ordem do Nosso Senhor Jesus Cristo. Tempo despois, converteuse ao protestantismo, e publicou en Amsterdam Mémoires de Portugal (1741) e Cartas familiares (1741), e en Londres Amusement périodique (1751), Discours pathétique (1756) e Le Chevalier d’Oliveira brulé en effigie (1762).

PERSOEIRO

Pintor portorriqueño. Formouse na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e en París, onde foi compañeiro de Manet no taller de Couture e de Cézanne e Pissarro na Académie Suisse. Participou no Salon de 1865. Coincidiu estilisticamente cos impresionistas na súa primeira etapa, acusando máis adiante a influencia de Courbet. Realizou El estudiante, Un mendigo (1881), Las lavanderas (1887-1888) e El velorio (1891).

GALICIA

Farmacéutico. Catedrático de Farmacoloxía da Universidade de Santiago de Compostela, foi investigador principal en diversos poxectos e autor de numerosos artigos en revistas especializadas, tanto estatais como estranxeiras. Traballou no campo dos cultivos celulares e das técnicas con radioisótopos e electrofisiolóxicas. É membro de diversas asociacións científicas, e foi socio fundador da Sociedad Española de Farmacognosia e Farmacodinámica. Dos numerosos premios que recibiu, destacan o Premio Eloy Díez (1984), o   Premio de la Sociedad Española de Química Terapéutica (1987), o Premio Dolores Trigo (1993) e o Premio de Investigación da Xunta de Galicia en Ciencias da Saúde (1996).