"Loxia" (Contén)

Conxunto de cuestións relativas aos ovnis.

Organismo internacional que agrupa asociacións de investigación e estudos bromatolóxicos.

Tratado que describe o universo ou o ceo.

Rama da medicina que estuda o sistema excretor ou urinario e, no home, o aparello xenital (estudado na muller pola xinecoloxía), así como a súa fisioloxía e patoloxía. Xurdiu como especialidade autónoma na segunda metade do s XIX. Considérase a Félix Guyon (1831-1920) o seu creador, autor dunhas importantes Leçons cliniques. O seu discípulo Joaquín Albarrán (1860-1912) fixo contribucións decisivas á anatomía patolóxica e á fisiopatoloxía do ril e da vexiga, e o tratamento cirúrxico das súas afeccións (Médicine opératoire des voies urinaires, 1909). Cómpre salientar a introdución das probas de funcionalismo renal, practicadas especialmente por Koranyi, Duckworth ou Schlayer, a finais do s XIX e comezos do s XX, e sobre todo a continuación dos traballos, xa clásicos, sobre a patoloxía interna do ril, de Richard Bright e os seus discípulos. O primeiro transplante de ril realizouse en 1936 cun éxito relativo, que foi confirmado posteriormente grazas ás intervencións de Lawler,...

Rama da medicina que estuda as enfermidades de transmisión sexual.

Disciplina que estuda todo o que fai referencia ás bandeiras. OBS: A primeira grafía x representa o son [ks].

Parte da microbioloxía que estuda os virus.

Parte da xeofísica que estuda os fenómenos volcánicos. Comprende o estudo do conxunto de procesos da xeración dos magmas e a súa evolución durante o ascenso cara á superficie, as rochas volcánicas, os gases volcánicos que saen á superficie a través de fendas ou as fontes termais.

Parte da bioloxía que estuda as relacións entre a evolución xeolóxica do planeta, a orixe da composición físico-química e de evolución da materia viva.

Ciencia que estuda a idade das rochas e dos minerais, mediante datacións absolutas, a partir da idade doutras rochas ou de fenómenos xeolóxicos (datación relativa). Os tempos xeolóxicos comezan a contar no momento en que na terra sedimentou a masa presente, que probablemente coincida co momento no que se formou a codia terrestre, e acaba no momento actual. Hai dous tipos de unidades para medir os tempos xeolóxicos: as unidades cronoestratigráficas (baseadas na estratigrafía e no paleomagnetismo), e as unidades xeocronolóxicas ou unidades de tempos medidos en anos (baseados nos isótopos radioactivos). As principais unidades xeocronolóxicas son de maior a menor: eón, era, período, época, idade e crono, e as súas correspondentes unidades cronoestratigráficas son eontema, eratema, sistema, serie, piso e cromozona.

Ciencia que ten por obxecto de estudo a composición, estrutura e evolución da Terra. Estuda a Terra no seu aspecto físico, mineral e orgánico; a natureza dos materiais que a compoñen, a súa formación e os cambios ou alteracións que experimentaron desde a súa orixe ata a súa situación actual. Non se desenvolveu como ciencia moderna ata o s XVIII, paralelamente ao desenvolvemento industrial, pola necesidade de atopar substancias como o carbón ou os minerais metálicos. Con anterioridade a Terra era considerada como un escenario inmutable, pero desde a antigüidade algún pensador (Heródoto, Plinio, da Vinci) elaborou ideas ou saberes xeolóxicos, aínda que sen os parámetros propios da ciencia moderna. En 1785 o escocés James Hutton expón a orixe das rochas e en 1801 Werner escribe o primeiro esbozo da xeoloxía histórica e define por primeira vez unha escala de tempos xeolóxicos. W. Smith Brongniart e Cuvier observaron a superposición de estratos e fósiles que contiñan as rochas, orixinándose...

Parte da xeodinámica externa que se ocupa do estudo das formas da superficie terrestre e das forzas que as orixinan, é dicir, das formas do relevo terrestre. Un dos factores decisivos na evolución morfolóxica do relevo é a erosión, polo que unha gran parte da xeomorfoloxía estuda en profundidade os fenómenos erosivos. As leis da xeomorfoloxía serven para a interpretación da forma de actuar das forzas terrestres en tempos pasados e contribúen a comprender mellor a xeoloxía histórica e a sedimentoloxía. É tamén unha ciencia indispensable para os xeógrafos, posto que describe e explica o contorno natural que pode condicionar unha parte das actividades humanas.

Ciencia que estuda a vellez en xeral e os procesos que conducen ao avellentamento das persoas. Trata sobre todo o que pode acelerar a perda dunha función fisiolóxica ou a integridade somático-psicolóxica do individuo, así como os múltiples problemas de carácter psicolóxico, familiar, económico ou sociolóxico que son inherentes ás persoas que chegan á vellez.

Rama da medicina que estuda o aparato xenital feminino, a súa fisioloxía e as patoloxías que lle son propias. As glándulas mamarias inclúense neste estudo, xa que están influídas polos ovarios e a hipófise. A xinecoloxía, moi ligada á obstetricia, experimentou notables avances coa aparición da ecografía, o desenvolvemento de métodos anticonceptivos e o perfeccionamento das técnicas cirúrxicas.

Ciencia biolóxica que ten por obxecto o estudo dos animais. Apóiase nunha serie de disciplinas especializadas, como a morfoloxía, a anatomía, a histoloxía, a citoloxía, a em­brioloxía, a fisioloxía, a ecoloxía, a etoloxía, a bioxeografía, a zooxeografía e a sistemática. A paleontoloxía animal, incluída dentro da xeoloxía, dá finalmente á zooloxía unha visión de conxunto do reino animal e a súa evolución. Con ramas específicas da zooloxía, dedicadas ao estudo dos diferentes grupos animais, pódese citar a mastoloxía, a herpetoloxía, a ornitoloxía, a itioloxía, a entomoloxía, a carcinoloxía, a malacoloxía, a helmintoloxía, e a protozooloxía. A historia da zooloxía empeza como un estudo da estrutura visible dos animais, e xa se documentan descricións de animais en todas as culturas e civilizacións. Considérase a Aristóteles como fundador da zooloxía racional. Na época romana e durante toda a Idade Media considerouse aos animais e ás plantas como a combinación dos catro elementos (auga, terra,...