"Az" (Contén)

CAPITAIS

Capital do ostān de Khuzestán, en Irán, próximo a Rud-e Karun (828.380 h [1994]). Importante centro de comercio árabe na época medieval, experimentou un rápido desenvolvemento durante o s XX a causa da súa situación na liña do ferrocarril transiraniano e a súa proximidade cos campos petrolíferos da provincia. É, tamén, un nó de estradas é de oleodutos. Ten universidade e aeroporto. En 1980, durante a Guerra Irán-Iraq, as súas industrias e liñas de comunicación foron seriamente danadas.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Frades baixo a advocación de san Pedro.

XACEMENTOS

Xacemento neolítico da Cisxordania de grande extensión que rexistra unha fase final do Neolítico precerámico do Próximo Oriente (6200/5500 a C), na época en que nesta rexión remata o proceso de domesticación animal (bóvidos, cápridos e porcino). Cómpre salientar a presenza neste xacemento de estatuaria de arxila representando humanos a tamaño natural.

PERSOEIRO

Trobador portugués do que non posuímos ningún documento que testemuñe a súa orixe ou condición. Para uns críticos sería un burgués ou un vilán, mentres que para outros formaría parte da nobreza. A súa actividade poética céntrase na segunda metade do século XIII ou nos comezos do XIV. A súa posible relación con Vasco Perez Pardal apunta a unha estadía de Airas Veaz na corte de Afonso X na década de 1260. O Cancioneiro da Biblioteca Nacional e a Tavola Colocciana atribúenlle catro cantigas: tres de amor e unha de escarnio. Pola súa banda, o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana só recolle baixo a rúbrica atributiva do trobador as tres composicións de amor, (transmitidas tamén polo anterior cancioneiro). Unha das cantigas de amor recollidas nos apógrafos italianos, “A dona que eu vi por meu”, aparece tamén no Cancioneiro da Ajuda, xunto con outras once composicións, formando un conxunto homoxéneo que a crítica atribúe a Fernan Gonçalves de Seavra. No escarnio...

PERSOEIRO

Poetisa xaponesa. Atribúeselle a primeira parte dunha crónica do Xapón dos ss X e XI (Historia do esplendor).

PERSOEIRO

Político castelán. Foi secretario xeral da Unión Nacional, posteriormente ingresou no Partido Liberal de Moret. Ministro de Finanzas do goberno de Romanones (1916). No 1918 fundou Izquierda Liberal, de tendencia monárquica. Exiliouse en París durante a Ditadura de Primo de Rivera (1923-1930). Proclamada a Segunda República (14 abril 1931), afíliase ao Partido Republicano Radical e preside as Cortes durante o bienio 1933-1934. Emigrou ao estranxeiro antes de 1936.

ESPA¥A

Concello da provincia de Cádiz, Andalucía, na Campiña de Medina (5.689 h [1996]). Ten restos murados e dun castelo árabe.

DUCADOS

Título concedido no 1558 a Pedro Afán de Rivera (morto no 1571). Lugartenente de Catalunya e Vicerrei de Nápoles. O título pasou aos duques de Medinaceli.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Albacete, Castela-A Mancha, ao pé da serra de Alcaraz (1.799 h [1996]). Centro agrícola e gandeiro. Castelo, murallas e conxunto monumental renacentista na Praza Maior.

PERSOEIRO

Pintora. Licenciada en Belas Artes pola Universidade Complutense de Madrid (1996). A súa obra caracterízase por unha ollada permanente cara ao mar, empregando diversas técnicas e materiais. Entre as súas exposicións destacan as colectivas na Sala Caixavigo (Vigo,1993) e Sala de Exposicións da Facultade de Belas Artes (Madrid, 1995) e a individual Naufraxios (Puerto de La Cruz,1999).

SERRAS

Serra da Península Ibérica ao L de Sierra Morena. Separa a depresión do Guadalquivir e a de Murcia en dirección N-L. As rochas que a forman son arxilas e margas triásicas. Nela nacen os ríos Guadalmen e Guadalimar (da conca do Guadalquivir) e o Mundo (da conca do Segura).

ILLOTES

Illote da baía de San Francisco (California). Os españois ocupárono no 1769 e chamárono Isla de Alcatraces. No 1851 pasou a ser posesión dos EE UU, que estableceron alí un cárcere fortificado do exército no ano 1868. Dende 1933 converteuse en prisión federal forxando unha lenda de infranqueabilidade e imposibilidade de fuxida que inspirou obras literarias e cinematográficas. A cadea pechouse no 1963 porque o custo de mantemento era elevado de máis.