"Mende" (Contén)

PERSOEIRO

Político, duque de Carpio, sobriño do conde-duque de Olivares. Foi favorito de Filipe IV, que o nomeou primeiro ministro en 1644. Asinou a Paz de Westfalia (1648) e a dos Pireneos (1659), e interveu na guerra contra Portugal (derrota de Elvas, 1658).

PERSOEIRO

Escritora. Das súas obras, centradas no amor vivido en diversas épocas e circunstancias, destacan Flor de Varia Poesía (1978), De las Palabras y la Sombra (Primer Premio del Certamen Permanente Centroamericano, 1983), Helénicas (1998) e Toque de queda: poesía bajo el terror 1969-1999 (1999), en poesía; Tres Rostros de Mujer en Soledad, en teatro; El Señor Presidente y Tirano Banderas (1970), en ensaio; e Estética y poesía de Petrarca (1974) e La mujer en las obras de José Milla (1982), como crítica literaria. É membro correspondente da Real Academia Española e foi Premio Nacional de Literatura Miguel Ángel Asturias (1994).

GALICIA

Relixioso. Foi inquisidor de Galicia e València e cóengo lectoral e vigairo capitular de Santiago de Compostela. Escribiu Elucida et elegans interpretatio ad Bullam Alexandri III P.M. de Jubileo D. Jacobi unici Hispaniarum Patroni (1628) e Comentarios sobre las Constituciones capitulares.

PERSOEIRO

Escritor e xeógrafo. Escribiu Población general de España (1645) e o que parece unha copia manuscrita ampliada da segunda edición titulada Descripción de ciudades y villas de Galicia, onde amosa o territorio galego e as súas principais cidades e vilas.

GALICIA

Sindicalista. Coñecido como Vigatá, foi, xunto con Francisco Llerena, un dos fundadores do sindicato ferroviario integrado na CNT coruñesa e un frecuente colaborador de Solidaridad Obrera durante a Segunda República. Exerceu, asemade, a presidencia do Centro de Estudios Sociales Germinal (1933-1935). Logo da folga xeral de Nadal de 1933, substituíu a José Moreno Torres na secretaría da Confederación Regional Galaica. Tras a derrota da Revolución de Asturias en outubro de 1934, Xacinto Méndez viuse obrigado a facer o propio ata ben entrado 1935. Producido o golpe militar, representou a FAI na conformación do comité de defensa da República na capital coruñesa. Encadeado na Prisión Provincial nos primeiros días de dominio fascista, foi asasinado sen agardar a formación de causa.

GALICIA

Técnico de remo. Participou no campionato de España (1960) e nos Xogos Olímpicos de Roma (1960). Foi xefe do equipo de remo en 1992 e vicepresidente da Federación Española de Remo.

PERSOEIRO

Político e xurista. En 1932 ingresou na Unión Regional de Derechas da Coruña, da que foi elixido presidente (1933). Actuou de enlace entre as organizacións locais e a CEDA, formación política pola que foi deputado (1935-1936). Foi decano do Colexio de Avogados da Coruña (1959-1961).

PERSOEIRO

Produtor cinematográfico. Foi un dos empresarios máis destacados nas primeiras épocas do cine en Galicia. A comezos da década de 1920 posuía unha ducia de salas repartidas por toda a península. Fundou en 1922 Celta Films, coa que produciu Un viaje por Asturias y Galicia (Rey Soto, 1923) e Maruxa (H. Vorins, 1923).

GALICIA

Economista. Director xeral de Caixa Galicia desde 1981, foi director xeral da Caja General de Ahorros de Ferrol (1977-1978) e profesor das universidades de Santiago de Compostela e Complutense de Madrid. É presidente da Corporación Caixa Galicia, de ENCE, do Grupo Ahorro Corporación Financiera, e vicepresidente primeiro de CASER (Caja de Seguros Reunidos), de Unión Fenosa e da Fundación Caixa Galicia. Ademais de conselleiro de diversas compañías e membro de varias fundacións como o Consello Universitario de Galicia, recibiu a Medalla Castelao (1999) e a distinción Grelo de Ouro (2002), e foi doutor honoris causa pola Universidade da Coruña.

GALICIA

Político e xurista. Foi director xeral do Instituto Social de la Marina (1983-1987), director xeral do Instituto Nacional de la Seguridad Social (1987-1993), conselleiro da Organización Iberoamericana de la Seguridad Social (1986-1993) e secretario de estado para as Administracións Públicas (1994-1995). Foi deputado por Pontevedra no Congreso polo PSOE (1993-1996) e dirixiu as revistas Mar e Noray.

GALICIA

Cartógrafo e urbanista. Da súa produción destacan Cartografía de Galicia 1522-1900, Evolución de la morfología urbana de Pontevedra hasta 1900 e Cadernos de Educación Ambiental.

GALICIA

Mariño. Ingresou na armada en 1840, participou na Primeira Guerra Carlista e foi tenente de navío (1850) e auxiliar da secretaría de Mariña (1855). Elixido xefe das forzas das illas Visayas (Filipinas), en 1861 derrotou os piratas de Mindanao na toma de Pegagulán, o que lle valeu para ascender a capitán de navío en 1862. Posteriormente foi director de persoal do Ministerio de Mariña e en 1864 embarcou no acoirazado Numancia, co que se dirixiu ao Pacífico para unirse aos buques que xa se atopaban naquela zona. Cando Perú lle declarou a guerra a España en 1866, e despois da morte do almirante Pareja, tomou o mando da frota española no enfrontamento desta coa escuadra chileno-peruana. Venceu a esta alianza o 7 de febreiro de 1866 no canal de Abato e obrigouna a retirarse a augas pouco profundas para evitar a súa destrución. Non tivo en conta as ameazas estadounidenses e británicas que pretendían o control marítimo desa zona, e bombardeou Valparaíso o 4 de abril dese mesmo ano e o forte de...

GALICIA

Actor teatral. Iniciou a súa carreira no teatro universitario para despois participar en diversos espectáculos das compañías Matarile Teatro e Os Monicreques de Kukas. Destaca a súa participación nas obras Mullerona (1999) ou Indignos (2004), ambas as dúas coa compañía María a Parva.

PERSOEIRO

Enxeñeiro e sindicalista. Militante do PSOE e UGT desde 1970, foi deputado polo PSOE no Congreso (1980-1986) e membro do Parlamento de Andalucía (1986-1987). A partir de 1986 foi elixido secretario xeral de UGT Andalucía. En 1994 substituíu a Nicolás Redondo Urbieta como secretario xeral da organización e foi elixido presidente da Confederación Europea de Sindicatos (2003).

GALICIA

Escenógrafo e artista plástico. Fixo escenografías e máscaras para diversos colectivos teatrais. Traballou co Grupo de Teatro Monicreques, con Titirití e co Centro Dramático Galego, e fixo as máscaras para as obras Agasallo de sombras e Os vellos non deben namorarse. En 1985 tamén realizou as máscaras para a obra Ubue no outeiro do grupo Teatro das Catro Artes.

GALICIA

Editor, crítico e produtor cinematográfico. Licenciado en Filosofía e Letras, foi distribuidor de diversas editoriais en Galicia (1967-1973), entre outras, Alianza, Siglo XXI, Fondo Cultura Económica, Ariel, Cuadernos para el Diálogo, Labor, Castalia e Seix Barral. Foi   director do Fondo de Cultura Económica (1974-1982), director de mercadotecnia de Alianza Editorial (1983-1989) e do xornal El País (1989-1990). Pertenceu ao equipo fundador do Instituto Cervantes, onde dirixiu a área de Cultura e Relacións Externas (1991-1993), e dirixiu a editorial Electa (1994-2002). No campo cinematográfico, colaborou como articulista nos diarios La   Noche e El Correo Gallego (1960-1967) e fundou e dirixiu o Cine-Club Universitario (1961-1964) e o Cine-Club da Agrupación Fotográfica Compostelana (1965-1967). Xunto con Gonzalo Anaya e Enrique Banet fundou e codirixu o Equipo 64 (1964-1966) que produciu os documentais El Camino de Santiago, Malpica, El Pórtico de la Gloria e Compostela inédita. Entre...

GALICIA

Relixioso franciscano. Foi misioneiro no colexio franciscano de Ocopa (Perú). Froito das súas exploracións escribiu dous diarios, publicados posteriormente cos títulos de Diario que el P. Mateo Méndez, predicador apostólico, y el hermano donado Antonio Arias Rodríguez (...) e Diario que el P. Predicador Apostólico Fr. Mateo Méndez, misionero del Colegio de Santa Rosa de Ocopa y presidente (...).