"sido" (Contén)

PERSOEIRO

Político e sindicalista. Enxeñeiro técnico industrial e diplomado en Relacións Laborais e Empresariais, foi cofundador da UGT-Galicia e primeiro presidente democrático do comité de empresa de Citroën. Foi deputado do grupo Socialista do Congreso pola provincia de Pontevedra desde a I á IV lexislaturas (1979-1993). É patrón das Fundacións Celso Emilio Ferreiro e Luís Tilve.

1. Relativo ou pertencente aos háfsidas.

2. Membro dunha dinastía bérber de Tunes (1229-1574). Os momentos culminantes do seu poder foron o goberno de Abu Zakariya Yahyà (s XIII), quen independizou o territorio que comprendía de Trípoli a Ceuta, e o do seu fillo, o califa Al-Mustansir bi-llah (1235). As loitas internas e as ocupacións estranxeiras debilitaron a dinastía ata que desapareceu a mans dos turcos.

PERSOEIRO

Política e dirixente comunista. Coñecida como Dolores Ibárruri a Pasionaria, tomou parte no I Congreso do Partido Comunista de España (1923) e foi elixida membro do Comité Central (1930) e do Comité Exectivo tralo IV Congreso (1932). Apoiou a constitución do Frente Popular e obtivo acta de deputada por Asturias nas eleccións de 1936. Durante a Guerra Civil levou a cabo un intenso labor de propaganda. Exiliada na URSS desde 1939, ocupou a secretaría xeral do partido entre 1942 e 1960, data na que se converteu na súa presidenta. En 1977 regresou a España e nas eleccións xerais de xuño foi elixida deputada por Asturias. Foi redactora de Mundo Obrero e escribiu varios libros de memorias. Recibiu o Premio Lenin da Paz.

1. inquiridor.

2. 1. Membro principal dos tribunais do Santo Oficio, xuíz instrutor das causas que se abrían na súa xurisdición. Por riba de todos os inquisidores dos tribunais de distrito estaba o inquisidor xeral.

   2. inquisidor xeral

      Inquisidor nomeado polo papa, que tiña como misión inspeccionar, regular e ordenar o funcionamento de todos os tribunais do Santo Oficio, especificar o equilibrio entre delitos e penas, aconsellar e dirimir dúbidas dos inquisidores locais e decidir os procedementos cando as circunstancias o aconsellasen; presidía o Consello Supremo da Inquisición, que o asesoraba; e podía procesar a calquera bautizado, polo que a súa autoridade era a máis ampla despois da do papa. Para ser inquisidor, agás se se era de condición nobre, precisábase o estatuto de limpeza de sangue. A maioría eran de extracción eclesiástica e da nobreza, licenciados en teoloxía, dereito canónico ou civil ou graduados en filosofía, gramática ou retórica. Desde a refundación da Inquisición en Castela polo Papa Sisto IV (1478), ata a súa primeira abolición por Napoleón I Bonaparte, os inquisidores xerais do Santo Oficio español, foron, no s XV Tomás de Torquemada, OP; 1º inquisidor xeral de Castela e Aragón (1483-1496). No s...

PERSOEIRO

Mártir cristián. Foi de Alexandría á illa de Khíos, onde bautizou as mulleres e sufriu a persecución de Decio. A súa festividade celébrase o 15 de maio.

PERSOEIRO

Eclesiástico bizantino. Estudiou en Constantinopla, onde foi monxe. Elixido metropolitano de Kiev (1437) e de toda Rusia, participou no Concilio de Florencia (1438-1439), onde defendeu a unión da Ortodoxia con Roma e foi nomeado cardeal. De volta en Moscova, proclamou a bula de unión, pero foi encarcerado por Basilio II de Moscova, aínda que conseguiu escapar e refuxiouse en Siena. En 1453 ferírono en Constantinopla cando a cidade foi tomada polos turcos, pero novamente foi quen de fuxir a Italia. De gran cultura humanística, reuniu moitos códices na Biblioteca Apostólica Vaticana.

PERSOEIRO

Xeómetra. Traballou como arquitecto xunto con Antemio de Tralles na construción de Santa Sofía de Constantinopla, consagrada en 537. Houbo outro mestre coñecido como Isidoro o Novo, que reconstruíu a cúpula de Santa Sofía.

REXIÓNS

Rexión administrativa de Guinea (8.872 km2; 183.236 h [1983]). A capital é Kissidougou (30.724 h [1965]).

IGREXAS

Igrexa románica situada en León. No lugar houbo un mosteiro, que foi derrubado polas incursións de Almanzor no s X. A nova construción sobre a basílica do mosteiro comezouna o Rei Fernando I o Grande no s XI baixo a advocación de san Xoán. O Panteón Real foi a primeira parte construída, con planta cadrada e dúas alturas. O piso inferior ten seis bóvedas sostidas por dúas columnas e está decorado con frescos románicos de finais do s XII. Represéntanse escenas bíblicas inspiradas nos labores da vida cotiá, na Apocalipse e na vida e Paixón de Xesús Cristo; tamén se atopan signos do zodíaco, e un calendario coas faenas propias de cada estación do ano. En 1063 a igrexa recibiu os restos de santo Isidoro de Sevilla, e cambiou a advocación inicial. Urraca, filla de Fernando I, promoveu a ampliación en estilo románico. No s XII retomáronse as obras e construíuse a igrexa nova, proxectada por P. Deustamben, que foi consagrada no reinado de Afonso VII en 1149. Ten planta de cruz...

1. Relativo ou pertencente aos licósidos.

2. Araña da familia dos licósidos.

3. Familia de arañas, da clase dos arácnidos, de corpo pequeno e peludo, de cor marrón ou negra. Son animais que se moven con moita rapidez e presentan unha maior actividade durante a noite. En Galicia estan presentes especies dos xéneros Alopecosa, Arctosa, Aulonia, Lycosa, Pardosa, Trochosa e Xerolycosa.

1. Relativo ou pertencente aos lorísidos.

2. Simio da familia dos lorísidos.

3. Familia de mamíferos, da orde dos primates, que acadan entre 15 e 40 cm, coa pelaxe espesa e laúda e os ollos moi grosos e dirixidos cara a diante. Son arborícolas e de costumes nocturnos.

1. Relativo ou pertencente aos macroranfósidos.

2. Peixe da familia dos macroranfósidos.

3. Familia de peixes, da orde dos singnatiformes, que presentan o corpo comprimido e un fociño tubular longo. A esta familia pertence a especie Macroramphosus scolopax (trompeteiro).

1. Relativo ou pertencente ás marattiópsidas.

2. Fento da clase marattiópsida.

3. Clase de fentos que presentan os esporanxios na cara abaxial das frondes e os seus talos están cubertos de mucilaxe. Esta clase inclúe a orde das marattiais, sendo o representante máis estendido o xénero Marattia.

1. Relativo ou pertencente ás marchantiópsidas.

2. Briófito da clase das marchantiópsidas.

3. Clase de briófitos, coñecidos comunmente como hepáticas, que se caracterizan por ter un protonema reducido, un gametófito taloso ou folioso, folíolos dispostos en dúas fileiras, esporanxio sen estomas e que carecen de eláteres.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Cádiz, Andalucía, situado sobre un outeiro de 300 m de altitude e regado polo río Barbastre e polo seu afluente (10.728 h [2001]). Na súa base económica predomina a agricultura. Capital do ducado homónimo, conserva fragmentos da muralla árabe.

DUCADOS

Título señorial concedido en Castela (1445) a