"BAL" (Contén)

PERSOEIRO

Gramático e pedagogo. Graduouse en Teoloxía na Universitat de Gandia. Organizou o ensino da gramática castelá como base para o estudo da latina. Como pedagogo estableceu un método de ensino para a escola do hospicio de Barcelona e escribiu, ademais de obras didácticas, un Plan de educación primaria (inédito) e un Plan de educación o método para aprender la lengua latina sin las reglas del arte (1804). Así mesmo, é autor dunha serie de tratados de gramática latina e, sobre todo, castelá, da que renovou e impulsou o estudio; o máis importante é a Gramática filosófica y razonada de la lengua castellana. Escribiu a primeira gramática moderna do catalán: Gramàtica i apologia de la llengua catalana, na que traballou entre 1810 e 1814.

PERSOEIRO

Lingüista suízo. Foi catedrático de Gramática Comparada e Lingüística Xeral na Universidade de Xenebra, sucedendo a Saussure, do que foi discípulo. Recompilou, coa axuda de Séchehaye, o Cours de linguistique générale (Curso de lingüística xeral, 1916) de Saussure. Alcanzou o recoñecemento científico co Traité de stylistique française (Tratado de estilística francesa, 1909), Le langage et la vie (A linguaxe e a vida, 1913) e Linguistique générale et linguistique française (Lingüística xeral e lingüística francesa, 1932). Bally concibe a Estilística como o estudo dos aspectos afectivos e expresivos da lingua no seu código falado.

DISTRITOS

Distrito de Irlanda do Norte, no Reino Unido (637 km2; 56.900 h [estim 1988]).

DISTRITOS

Distrito de Irlanda do Norte, no Reino Unido (418 km2; 23.900 h [estim 1988]).

XACEMENTOS

Xacemento de Tyrone (Irlanda), situado na aba dun outeiro que domina unha braña. É o asentamento máis antigo do Neolítico irlandés (3650 a C). A súa ocupación continuouse ata o Neolítico final e a época do vaso campaniforme. A análise de pole mostra avances e retrocesos no cultivo do trigo e da cebada.

PERSOEIRO

Político chileno. No ano 1864, cando abandonou a carreira eclesiástica para dedicarse á política, afiliouse ao partido liberal. A partir do ano 1870 foi deputado en diferentes ocasións e, dende 1882 ata 1886, ocupou o cargo de ministro no gabinete do Presidente Domingo Santa María. Cando asumiu a Presidencia do país, no ano 1886, promoveu a educación pública e realizou numerosas obras públicas. En 1891, logo de oito meses de guerra civil, abandonou o cargo e suicidouse pouco despois.

MUNICIPIOS

Municipio do territorio de Bizkaia, Euskadi, localizado no val alto do Kadagua, nas Encartaciones (7.226 h [1996]). Constitúe un centro administrativo, comercial e industrial, destacando neste último sector as producións de papel, de mobles e de metalurxia. Balmaseda foi a primeira vila fundada en Bizkaia, pois a súa Carta de Poboamento ten data do 24 de xaneiro de 1199, cando don Lope Sánchez de Mena, señor de Bortedo, lles outorgou aos seus veciños o Fuero de Logroño. A súa situación no Camiño Real que comunicaba a Meseta e o Cantábrico permitiulle consolidar o seu mercado. Durante os ss XIV e XV tivo importantes depósitos de panos, así como unha aduana que despachaba a maioría das las cara a Flandres e Inglaterra. A apertura do camiño de Orduña en 1768 desviou o tránsito e supuxo o comezo dunha etapa de declive que se prolongou ata finais do s XIX, coa chegada do ferrocarril. A estrutura urbana de Balmaseda configurouse á beira dos tres camiños que confluían no lugar. O antigo castelo...

PERSOEIRO

Alpinista e guía. En 1786 escalou, xunto co doutor Paccard, o Mont Blanc, e iniciou o interese polos Alpes e o deporte da montaña.

PERSOEIRO

Matemático e físico suízo. Foi profesor na Universidade de Basilea. En 1885 obtivo de xeito empírico a fórmula que determinou as lonxitudes de onda das raias do espectro visible do hidróxeno, base da serie de Balmer, fórmula que, interpretada por Niels Bohr, inspirou a antiga teoría cuántica.

PERSOEIRO

Teólogo, sacerdote e político. Doutorouse en Teoloxía no 1835 e foi ordenado sacerdote en Vic (1834). Como apoloxista publicou, entre outras, Reflexiones sobre el celibato (1839) e   La religión demostrada al alcance de los niños (1841). A partir de 1844 alternou os escritos filosóficos cos políticos. Foi daquela cando se ocupou da edición de El criterio (1845) e escribiu Filosofía fundamental (1846) e Filosofía elemental (1847). A súa obra filosófica encádrase dentro da ontoloxía eclesiástica, analizando os problemas básicos da Agnoseoloxía, da Psicoloxía e da Metafísica. Difundiu o Criticismo e o Idealismo alemáns e renovou a escolástica ecléctica do s XVIII. Os seus escritos políticos están recollidos en Consideraciones políticas sobre la situación de España (1841) e nunha serie de artigos sobre España e Europa publicados no xornal El Pensamiento de la Nación.

PERSOEIRO

Médico cirurxián e naturalista. Foi profesor de Álxebra e exerceu a cirurxía dende 1778. No transcurso das súas estadías en América, sobre todo en México, estudiou a flora medicinal de Nova España. Dirixiu a expedición organizada polo goberno de Carlos IV para propagar a vacina antivaríola nas colonias (1803-1806). Escribiu Introdución para la conservación y administración de la vacuna, y para el establecimiento de juntas que cuiden de ella (1796).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Castro de Rei baixo a advocación do Salvador.

LOCALIDADES

Localidade da rexión dos Grampianos, en Escocia, no N da illa da Gran Bretaña, á beira do río Dee. O seu castelo, unha boa mostra do medievalismo romántico, é a residencia real en Escocia.

XACEMENTOS

Xacemento en cova, situado en Asturias e próximo ao litoral cantábrico, que presenta un continuum ocupacional dende o Solutrense, seguido polo Madalenense, o Azilense e o Asturense. O seu estudio, iniciado no s XIX, poderá informar sobre a transición das sociedades tardopaleolíticas cara ao Mesolítico.