"qu" (Contén)

GALICIA

Xornalista e poeta. Colaborou en varias publicacións de Mondoñedo e Bos Aires e formou parte da comisión para a fundación do Centro Gallego (1912). Fundou (1905) e dirixiu a revista Galicia, revista regional de ciencia, información, literatura, arte e protección e publicou Memorias de Mondoñedo (1904), en que se mesturan descricións da vila con poesía. Os seus poemas foron editados postumamente co título Do noso Lar (1923).

PERSOEIRO

Soprano e actriz. Debutou facendo revistas musicais en Madrid, da autoría de J. J. Cadenas e J. Campúa. Co tempo orientou a súa carreira cara á zarzuela e converteuse nunha das voces de referencia do xénero en España. Participou nos espectáculos Los claveles (1920), Luisa Fernanda (1932), Alhambra (1940) e La Caramba (1942), entre outros. No eido cinematográfico participou nos filmes Prim (1930), Doña Francisquita (1934), La última falla (1940), Todo por ellas (1942) e Con los ojos del alma (1943).

GALICIA

Arquitecto. Formouse na Escuela Superior de Arquitectura de Madrid (1896). En 1899 gañou o concurso do balneario da Toxa, hoxe desaparecido, cuxa construción se realizou en 1905. En 1907 iniciou a construción do Centro Galego da Habana. Foi arquitecto municipal e do bispado de Ourense. Realizou unha obra de características modernistas e eclécticas, da que destacan, entre outros, o desaparecido edificio do Garaxe Hispanoamericano no Paseo; a vivenda de M. Feijoo en Ceano Rivas; o palco da música da Alameda, o quiosco da Sociedad Recreativa La Peña, o Asilo Santamarina-Temes do Santo Anxo, a Caixa de Aforros Provincial e a delegación de Defensa.

GALICIA

Historiador e escritor. Catedrático de Lingua e Literatura Galegas, foi o impulsor do Arquivo Sonoro de Galicia, onde coordinou edicións de arquivos sonoros de Álvaro Cunqueiro, Ramón Cabanillas, Celso E. Ferreiro ou Xoaquín Lorenzo, entre outros proxectos, e participou nas actividades do grupo Marcelo Macías do Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense e na Fundación Otero Pedrayo. Publicou diversos artigos sobre arqueoloxía, historia local e emigración en Boletín Auriense e Raigame, e traduciu ao galego O marabilloso mago de Oz (1994), de L. Frank Baum. É autor da biografía Xoaquín Lorenzo Fernández “Xocas” (2004).

GALICIA

Pintor e ilustrador. Cultivou principalmente a paisaxe, sobre todo a urbana, de carácter realista. Como ilustrador, destaca o seu traballo no libro Vigo sentimental, de F. Fernández del Riego, onde reflectiu recunchos e edificios da cidade e retratos de persoeiros de todos os tempos.

1. Presenta algo ou a alguén que está á vista.

2. Fai referencia a un ou máis elementos que se van tratar a continuación no discurso.

GALICIA

Escultor. Formouse na Escola de Canteiros de Pontevedra. As súas obras caracterizáronse pola relación co espazo e tamén co baleiro e a súa representación, facendo intervencións na natureza. Comezou traballando co granito, nas súas diversas variedades, ao que lle engadiu madeiras e outros materiais. Desde mediados da década de 1980 incluíu outros materiais como o PVC, o ferro galvanizado, as resinas, os plásticos e a auga. Na década de 1990 introduciu nas súas instalacións mecanismos eléctricos e electrónicos. Posteriormente, empregou materiais creados por el mesmo como pedras artificiais. Das súas obras destacan Árbore moi axiña (1984, Primeiro Premio do IV Certamen Nacional de Artes Plásticas de Alcobendas), Xaminorio ajatillante do xantaleiro (CGAC, 1995), Xaminorio xunquemes obay (Illa das Esculturas, 1999), Manancial que dá cor ao viño (Soutomaior, 2003) e Maletas (Soutomaior, 2003).

PERSOEIRO

Industrial. Instalado en Vigo, destacou como empresario do sector conserveiro e como armador de buques. Benfeitor da cidade, foi o artífice con N. Taboada Leal do lazareto de San Simón, creou as primeiras escolas modernas, a primeira casa de baños e o primeiro teatro da cidade, inaugurado en 1832 na praza da Princesa e que funcionou ata 1880.

PERSOEIRO

Conquistador. Despois de loitar en Italia marchou para América na segunda viaxe de Cristovo Colón (1493). En 1509 foille encomendada a conquista de Cuba, empresa que iniciou en 1511 desde Maisí. Fundou, entre outras, as cidades de Baracoa, Santiago e La Habana.

GALICIA

Político e escritor. Militou nas Mocedades Galeguistas, do que foi secretario, tras a Guerra Civil Española instalouse en Vigo, onde mantivo unha actividade política clandestina. Xunto con Celso E. Ferreiro entrou en contacto cos membros da Xeración Nós e proxectou a edición dun Cartafol de Poesía (1935) por entregas, onde se incluíron algunhas das súas composicións poéticas. En 1947 foi detido e enviado ao cárcere da Coruña. Coa condicional fuxiu a Portugal e desde alí a Venezuela, onde, protexido polo presidente Romúlo Gallegos, obtivo un pasaporte de emerxencia. Participou en Galeuzca, presidiu o Lar Galego, fundou a Unión de Combatentes Antifranquistas Nacionalistas Galegos e en 1961 o Directorio Revolucionario Ibérico de Liberación (DRIL) cos portugueses Henrique Galvão e Humberto Delgado, e co galego Xosé Sotomayor. O seu obxectivo era derrotar as dúas ditaduras da Península Ibérica, polo que planificaron o secuestro do Santa María ao saír de Curação o 25 de xaneiro de 1961,...

PERSOEIRO

Poeta. Liberado da retórica romántica, iniciou a poesía contemporánea portuguesa coa lírica de Baudelaire. A súa obra foi publicada en 1887 co título de O Livro de Cesário Verde.