"Tura" (Contén)

1. Conxunto de títulos que posúe unha persoa, unha liñaxe, unha cidade ou unha entidade.

2. Conxunto de títulos posuídos polo emperador romano. Na documentación epigráfica indicábanse sempre segundo esta orde: imperator, caesar, filación e nome propio (cognomen), augustus, títulos militares, pontifex maximus, última potestade tribunicia, último saúdo imperial e último consulado. Engadíanse a miúdo os títulos de pater patriae, censor e procónsul (se exercía estes cargos) e, finalmente, divus (se estivera divinizado).

3. Lista de títulos posuídos polas cidades, os municipios e as colonias romanas, derivados, normalmente, dos xentilicios dos xenerais, do nome do emperador reinante ou do augurio formulado no momento da fundación. Estes preceden o nome autóctono latinizado.

1. Acción de inflixir deliberadamente a unha persoa dor ou un sufrimento agudo, físico ou psíquico, co fin de arrincarlle unha confesión ou de castigar un acto. Foi aplicada, na Idade Media, polos tribunais como castigo ou como medio para obter a declaración dun acusado, e especialmente pola Inquisición. A Ilustración reaccionou contra estas prácticas, que comezaron a ser abolidas en Europa cara a finais do s XVIII. En España foi abolida polas Cortes de Cádiz (1812) e, desde 1995, o Código Penal incluíuna como delito contra a integridade moral. Non obstante, seguiuse empregando nos réximes totalitarios e policíacos. Considerada unha aldraxe á dignidade da persoa humana, foi condenada na Declaración Universal dos Dereitos Humanos (1948) e en posteriores ocasións, pola ONU.

2. 1. Sufrimento físico ou moral insoportable.

   2. Persoa ou cousa que tortura.

1. Que ou quen tortura.

2. 1. Xuíz que ordenaba a tortura física.

   2. Verdugo que aplicaba a tortura física.

1. Someter a alguén a un sufrimento físico ou moral.

2. Padecer dor física ou psíquica por teimar en algo.

1. Que tritura ou serve para triturar.

2. Desintegrador que deixa o produto final cun tamaño de 0,1 a 5 cm. Clasifícanse en trituradores de mandíbulas, xiratorios, rotatorios, de martelos e de rolos. Os trituradores de mandíbulas actúan polo golpeo dunha mandíbula articulada sobre unha fixa. No xiratorio a rotura do material prodúcese pola acción dun órgano troncocónico ao xirar e desprazarse dentro dunha peza en forma de tronco de cono invertido. No rotatorio o órgano central está dotado só do movemento de rotación. Nos trituradores de martelos, dentro da carcasa xiran unha serie de crucetas que levan articuladas unhas pezas, semellantes a martelos, de aceiro duro e moi pesadas. Os trituradores de rolos poden ser de un ou de dous rolos.

3. Aparato que se aplica ao desaugadoiro do vertedoiro e que serve para triturar os entullos, para permitir que pasen polos canos de desaugamento.

1. Reducir algo a fragmentos pequenos.

2. Desintegrar por medio dun triturador e obter partículas dunhas dimensións comprendidas aproximadamente entre 0,1 e 5 cm de diámetro.

3. Deixar derrotado física ou moralmente a alguén.

RIOS

Río de Siberia, Rusia, afluente do Tobol pola dereita (1.030 km). Nace na cara oriental dos Urais Centrais, discorre pola chaira de Siberia Occidental e pasa polas cidades de Verkhoturje, Turinsk e T’umen’.

CAPITAIS

Capital do okrug autónomo de Evensk, en Siberia Oriental, Rusia (5.100 h [estim 1976]). Está situada á ribeira do Tunguska Inferior, na confluencia co Kočečum.

PERSOEIRO

Pintor italiano. Foi membro da escola de Ferrara, onde traballou ao servizo dos duques de Este. Influído pola forza plástica de Donatello, Mantegna e Piero della Francesca, o seu estilo caracterizouse por unha tensión dramática nas expresións e pola introdución de elementos decorativos fantásticos. Foi autor de obras como Primavera (1460-1463) ou Annunciazione (1469).

1. Relativo ou pertencente á raza turánida ou aos seus representantes.

2. Individuo da raza turánida.

3. Raza intermedia entre o grupo leucodermo e o xantodermo, moi braquicéfala, de talle mediano, cara alongada con pómulos saídos e ollos alongados, que ocupa Rusia meridional e Turkestán.