"Fernández" (Contén)

PERSOEIRO

Escultor. En 1894 instalouse en Santiago de Compostela onde impartiu clase na Escola de Artes e Oficios ata que se trasladou a Valladolid en 1911. De estilo ecléctico e modernista, dotou as súas obras de naturalismo historicista e luminosidade. Da súa produción destaca o Busto de Montero Ríos e escribiu a novela autobiográfica Un Obrero (1930).

PERSOEIRO

Trobador probablemente galego. Cabaleiro de condición, pertenceu á corte castelá de Afonso X o Sabio. Da súa produción, localizada nos cancioneiros da Biblioteca Vaticana, da Ajuda e da Biblioteca Nacional, consérvanse 22 textos, trece cantigas de amor, tituladas “Ay eu! de min e que será?”, “Ay mia senhor, u non jaz al”, “Am eu tan muito mia senhor”, “Assi me traj ora coitad Amor”, “Ir-vus queredes, mia senhor”, “Ora veg eu que me non fará ben” (fragmento), “Por Deus, senhor, en gran coita serei”, “Pois naci nunca vi Amor”, “Preguntan-me por quê ando sandeu”, “Quando mi-agora for e mi alongar”, “Que ben que m eu sei encobrir”, “Que prol vus á vos, mia senhor” e “Quer eu a Deus rogar de coraçon”; oito cantigas de amigo,   “Ai, madr , o meu amigo, que non vi”, “Aqui vej eu, filha, o voss amigo”, “Dizede-m ora, filha, por santa Maria”, “Foi-s un dia meu amigo d aqui”, Levad , amigo, que dormides as manhãas frias”, “Que coita tamanha ei a sofrer”, “Trist anda, mia madr(e), o meu amigo” e “Vi...

PERSOEIRO

Xurista e político. Foi profesor axudante na Facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela (1967-1969). Nomeado director xeral de Tributos e Política Financeira (1982-1985), foi conselleiro de Economía e Facenda desde 1990 e deputado no Parlamento de Galicia polo PP (1997-2001). Escribiu varios artigos en revistas especializadas de economía, entre os que destacan “Administración autonómica e control externo público” (2000) e “O futuro da economía galega” (2000).

GALICIA

Médico e político. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse na Universidad de Madrid en 1911. Ante a carencia de hospitais en Granada, decidiu construír, xunto con Víctor Escribano, o Sanatorio de la Salud (1923). Participou, así mesmo, en numerosos proxectos: impulsou a construción do Hospital Clínico e da Facultade de Medicina e colaborou na construción do Sanatorio da Alfaguara. Á súa volta a Granada decidiu participar activamente en política. Afiliouse ao PSOE e á UGT. Foi deputado nas Cortes en 1931 (escollido por Granada e Pontevedra optou pola acta galega). Participou como orador en todos os mitins da Frente Popular, a pesar de non figurar nas súas listas. Durante o levantamento militar do 18 de xullo de 1936 atopábase no estranxeiro pero regresou a Madrid para colaborar co goberno republicano. Posto a disposición do seu partido e do goberno, ocupou o cargo de vicepresidente do PSOE (1938) e foi nomeado subsecretario de Armanento, colaborando directamente...

GALICIA

Escritor. Especializado en material relacionado co ensino e cos movementos de renovación pedagóxica, foi membro fundador da Fundación Castelao, fundador e secretario adxunto da Fundación do Pedrón de Ouro, e presidente e membro fundador de Galix (Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil). Escribiu os libros de versos dedicados aos nenos Cousas para facer, dicir e pensar (1987) e O albendar dos animais (1987); o relato Por se che pasa (1988); as novelas xuvenís A verdade na bufarda (1991) e Chano (1991); a colección de relatos breves Contos de ir e volver (1994); diversos traballos sobre a figura de destacados autores galegos, especialmente Castelao, como Castelao corenta anos despois (1950-1990) (1991), A vida de Rafael Dieste (1995), A vida de Xesús Ferro Couselo (1996) e A vida de Eladio Rodríguez (2001); e os libros Que facer coas palabras? (1998) e Para iso está o futuro...

GALICIA

Bibliófilo, escritor e industrial. Foi un dos fundadores do primeiro Centro Gallego en Bos Aires e refutou a tese de que Cristovo Colón era galego. Publicou Cristóbal Colón. Su origen y su patria (1912) e Colombinos Art Nouveau: nuevo campeón. Un zapatero que ahorca el tirapié (1913).

GALICIA

Pintora. Realizou estudos no Círculo de Bellas Artes e na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando en Madrid, e en Italia. O seu estilo evolucionou desde o realismo intimista ata obras de temas ambiguos e representacións case inaprensibles de temática mitolóxica ou literaria, influenciada pola súa estadía en Italia onde descubriu o Renacemento para o conxunto da súa obra. Destacan Vida, muerte y resurrección de Virginia Wolf, El nacimiento, El ciclo del amor e La primavera.

PERSOEIRO

Escritor e cronista. Despois da súa formación en Italia, sucedeu a Juan de Mena como cronista de Enrique IV. Participou activamente nas negociacións do matrimonio de Isabel a Católica con Fernando de Aragón. É autor de Batalla campal de los perros y los lobos (1456), obra satírica; Tratado de la perfección militar (1460) e Alphonsi Palentini Hispaniensia ex annalibus suorum diebus colligentis, traducida e editada en castelán como Crónica de Enrique IV (1904-1908). Escribiu tamén o Universal vocabulario en latín y en romance (1490), anterior ao de Nebrija.

PERSOEIRO

Político e historiador, marqués de Miraflores e conde de Villapaterna. Colaborou estreitamente con R. Narváez durante o década moderada. En 1846 foi ministro de Estado e de Gobernación do Reino da Península e Adxacentes. Despois de afiliarse á Unión Liberal, presidiu o Consello de Ministros (1863-1964). É autor de Apuntes históricos para escribir la historia de la revolución de España desde el año 1820 hasta 1823 (1834) e Memorias para escribir la historia contemporánea de los siete primeros años del reinado de Isabel II (1843).

GALICIA

Actor e director teatral. En 1989 fundou o Teatro do Morcego coa intención de promocionar e profesionalizar o teatro en galego. Ademais, traduciu textos teatrais e foi coautor do Dicionario da Lingua Galega (3 vol, 1986). Coa súa compañía produciu Misterio cómico (1991), O lazariño de Tormes (1998), Os vellos non deben de namorarse (2001) e A gran ilusión (2002), e co CDG obras como A comedia do gurgullo (2004). Participou nos filmes Huidos (1992), A lingua das bolboretas (1999), O lapis do carpinteiro (2003) e O ano da carracha (2004) e en varias series de televisión. Recibiu o Premio Compostela ao mellor actor por Misterio Cómico (1992) e o Premio María Casares á mellor versión por o Lazariño de Tormes.

GALICIA

Escultor. Artista autodidacta, realizou cruceiros, figuras relixiosas e profanas, nus, fontes, escudos, construcións e figuras móbiles. A súa obra, caracterizada pola forza expresiva, con influencia do románico galego, está espallada por España, Europa e América.

PERSOEIRO

Poeta e editor. Formou parte do Front Nacional de Catalunya e como editor contribuíu á recuperación da actividade literaria en Catalunya tras a Guerra Civil Española. Creou as series de poesía Els Llibres de l’Óssa Menor (1949) e Els Llibres de les Quatre Estacions, e os premios Óssa Menor de poesía e Carles Riba. Escribiu poemas en galego e catalán, que recolleu en El llibre dels verns (1985). Recibiu a Creu de Sant Jordi (1985).

GALICIA

Mariño e político. Delegado territorial de Pontevedra da Consellería de Pesca, Marisqueo e Acuicultura (1990), participou na redacción da Lei de Pesca de Galicia e foi director xeral de Marisqueo e Acuicultura (1993-1995). Foi vicepresidente do consello de administración do Organismo Autónomo Provincial de Xestión e Recadación de Recursos Locais (ORAL) e do Patronato do Museo de Pontevedra. Alcalde de Pontevedra polo PP (1995-1999), foi vicepresidente económico da Deputación Provincial de Pontevedra desde 1999.

GALICIA

Arquitecto. Destacou pola consideración nos proxectos dunha análise topográfica e cultural do lugar onde se sitúan as súas obras. Nas obras de rehabilitación parte dun estudo dos elementos preexistentes para conxugalos coa arquitectura de nova creación. Aos materiais tradicionais, a pedra e a madeira, engádelles puntualmente outros máis actuais como o cinc e o aceiro. Destaca tamén o emprego do aluminio no exterior dos edificios, xeralmente de uso públicos. Das súas obras caben salientar os centros de saúde da Doblada (1993-1999), Coia (1996-1999) e Casco Vello (2001-2003) de Vigo, o pavillón polideportivo de Manzaneda (1998-2000) e a facultade de Ciencias Económicas e Empresarias (1988-1991) e o novo Reitorado (2003) da Universidade de Vigo. A rehabilitación da Casa de Arines de Vigo (1998), sede do Instituto Camões, recibiu o Premio Gómez Román, e da dunha antiga fábrica de salgadura en Aldán (Cangas), para convertela nunha casa de turismo rural, o Premio Europa Nostra (2003).

PERSOEIRO

Novelista e poeta. Embaixador da República en Londres (1931-1936) e discípulo de Leopoldo Alas Clarín, a súa obra poética, modernista, en La paz del sendero (1904), converteuse en ideolóxica e conceptual a partir de El sendero innumerable (1916). As súas primeiras novelas foron realistas e con trazos autobiográficos, como A.M.D.G. (1910). Con Belarmino e Apolonio (1921) comezou unha nova etapa en que dominou o intelectualismo. Destacan tamén a súa novela en dous volumes Luna de miel, luna de hiel/Los trabajos de Urbano y Simona (1923), o libro de poemas El sendero andante (1921), e os ensaios Hermann encadenado. Libro del espíritu y del arte italiano (1917), Política y toros (1918) e Fábulas y ciudades (1961). Recibiu o Premio Nacional de Literatura (1927) e foi membro da Real Academia Española (1928).

PERSOEIRO

Político, conde de Niebla e grande de España, comendador da orde de Calatrava. Foi mordomo de Carlos II e lugartenente de Catalunya (1690-1693), e fracasou na loita contra os franceses. De volta na corte, primeiro apoiou a Mariana de Neoburgo pero máis tarde defendeu os Borbóns.

GALICIA

Xornalista. Traballou como redactor no Diario de Lérida, como redactor xefe en El Correo Gallego e xefe de sección de El Progreso para logo pasar á CRTVG, onde foi xefe de Informativos da Televisión de Galicia e, desde xullo de 2002, director da Radio Galega. Presidiu a Asociación da Prensa de Lugo e a Federación de Asociacións de Prensa de Galicia. Publicou Historia de la Casa-Fortaleza de Camba (1999).

GALICIA

Militar. Xeneral, durante a Revolución de Setembro de 1868 participou no derrocamento da Raíña Isabel II. Tomou parte nas principais accións militares contra os independentistas cubanos e, de volta á Península (1881), foi gobernador militar de Ciudad Real e capitán xeneral de Castela a Vella e Galicia.