"Dal" (Contén)

PERSOEIRO

Físico irlandés. Estudou o diamagnetismo, a absorción e a radiación da calor, a dispersión da luz, a suspensión das partículas nos coloides, a combustión dos gases e os ruídos producidos por esta. Explicou o fenómeno da xeada dos glaciares.

PERSOEIRO

Dramaturgo inglés. Das súas obras destaca Ralph Roister Doister, escrita en 1553, a primeira comedia en lingua inglesa que se coñece.

PERSOEIRO

Escritor noruegués. A súa obra principal, Dansen giennom skuggeheimen (A danza para o casal dos homes, 1911-1924), recollida en dez volumes, fala do mundo dos traballadores da terra.

MUNICIPIOS

Municipio de Cantabria, situado na cordilleira Cantábrica e regado polo río Escudo (2.495 h [2001]).

GALICIA

Heraldista. Foi cronista oficial de Villafranca del Bierzo e secretario do Instituto Histórico de la Marina, escribiu La Condesa de Pardo-Bazán y sus linajes: Nobiliario (1952) e Los Saavedra y los Fajardo en Murcia: nobiliario (1956). Recibiu a Gran Cruz del Mérito Naval e as ordes de Alfonso X e Isabel la Católica. Foi secretario da Real Academia de la Historia e membro correspondente da Real Academia Galega.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Málaga, Andalucía, situado en La Hoya de Málaga, á beira do Guadalhorce (2.972 h [2001]). A agricultura de secaño e a gandaría son a base da súa economía.

1. Relativo ou pertencente ao vandalismo.

2. Relativo ou pertencente aos vándalos.

1. 1. Relativo ou pertencente aos vándalos.

   2. Individuo do pobo vándalo.

   3. Pobo xermánico que, ao inicio da era cristiá, estaba instalado á beira esquerda do curso medio do Vístula. Dividido en silingos e asdingos, establecéronse en Moravia no s II, e despois en Panonia setentrional. En 401 avanzaron cara ao Rin e espalláronse pola Galia. En 409 conseguiron atravesar os Pireneos centrais e occidentais e ocuparon diversas zonas da Península Ibérica. Os vándalos silingos establecéronse en Andalucía, onde foron derrotados polo visigodo Valia en 416-418. Os vándalos asdingos comezaron ocupando a metade setentrional de Portugal e en 425 tomaron Sevilla e despois Cartagena. En 429 establecéronse no N de África, desde onde se apoderaron das Balears, Córsega, Sardeña e Sicilia. En 455 saquearon Roma. Belisario, xeneral do Emperador Xustiniano, destruíu o seu reino e incorporou os territorios ao Imperio de Oriente en 534.

   4. Lingua xermánica do phylum indoeropeo que falaba o pobo vándalo.

2. Que ou quen realiza actos vandálicos.

GALICIA

Musicólogo e crítico musical. Formado con Xoán Montes, da súa obra destacan Estudio sobre los orígenes y desarrollo de la música popular gallega (1892), Monografía sobre la música patriótica española (1901) e Del piano y de las pianistas (1905). Presidente da Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo, foi membro da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

PERSOEIRO

Trobador probablemente de orixe portuguesa. Activo na segunda metade do s XIII, puido pertencer a unha familia de Coimbra relacionada con Pero Martinz, presbítero e mestre-escola da Sé da cidade portuguesa. Pola súa participación no ciclo de Maria Balteira, a súa tenzón con Pedr’Amigo de Sevilha e a súa colocación nos cancioneiros xunto a Johan Garcia de Guilhade e Fernan Velho, presúmese que participou na vida da corte de Afonso X. Da súa obra consérvanse un total de 13 textos, tres cantigas de amor, cinco de amigo, catro de escarnio e unha tenzón. Do cancioneiro burlesco destacan “Vedes agora que mala ventura”, en que fala da homosexualidade de Fernan Díaz, un personaxe moi coñecido da corte, e “Don Anssur, per qual serviço fazedes”, onde critica a desmesurada ambición do protagonista.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Granada, Andalucía, regado polo Guadalfeo, situado ao N de Motril (2.580 h [2001]).

PERSOEIRO

Xurisconsulto e político arxentino. Dirixente do partido unitario, opúxose á Ditadura de Rosas e tivo que exiliarse. De volta en Bos Aires (1852), foi senador e ministro de Finanzas, do Interior e de Xustiza. Foi autor do Código Civil arxentino (1869) e coautor do Código de Comercio (1869).

PARROQUIA

Parroquia do concello de Trabada baixo a advocación de san Mateo.

PERSOEIRO

Matemático e pintor. Catedrático de Xeometría Diferencial, fundador do departamento de Matemáticas e primeiro decano da facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela (1978), foi pioneiro da investigación en xeometría diferencial e da apertura ao exterior da matemática española. Como pintor preocupouse do home e da natureza, destacan Mujer con jarro de vino e Autorretrato (1976). Publicou, entre outras obras, Introdución a la geometría diferencial (1956) e Cálculo infinitesimal (1970). Primeiro presidente da Academia Galega de Ciencias, foi académico numerario da Real Academia Galega (1971). Recibiu o premio Alfonso X El Sabio (1948) do CSIC por Geométrica integral sobre las superficies curvas, e o premio da Real Academia de Ciencias de Madrid (1953) por Fundamentos de la geometría integral.