"Pin" (Contén)

1. Urodelo terrestre, de 6 a 11 cm de lonxitude, que aínda que moi variable, presenta unha coloración que consiste nunha serie de manchas amarelas sobre fondo negro na cabeza, tronco e extremidades. Nalgunhas poboacións as manchas da cabeza son arroibadas. Ten grandes glándulas parótides aos lados da cabeza e dúas series de lonxitudinais de poros ao longo da columna vertebral que producen secrecións defensivas cando o animal é molestado. De hábitos nocturnos, a súa actividade varía coa altitude, estando en zonas baixas de Galicia e de Francia activas todo o ano. As femias, despois dun apareamento terrestre, poñen de outono a abril, entre 5 e 86 larvas, en fontes ou regueiros de augas limpas, que tardan ata cinco meses en desenvolverse. Aliméntase de pequenos invertebrados e á súa vez pode ser depredada por cobras de auga, víboras, furóns e londras. Poden acadar os 20 anos de vida en liberdade. A píntega localízase en todo tipo de fragas con elevada humidade e distribúese amplamente no Paleártico...

2. Anfibio de ata 150 mm de lonxitude, que presenta o corpo alongado e delgado, coa cabeza pequena e os ollos grandes e unha longa cola que mide máis de dous terzos da lonxitude do corpo. A pel é parda con liñas douradas e o ventre gris. Aliméntase principalmente de arácnidos, dípteros e coleópteros e aparece en regatos limpos e osixenados de Galicia, nos dous terzos setentrionais de Asturias e na metade N de Portugal. É un endemismo do NO da Península Ibérica.

PERSOEIRO

Dramaturgo. Considerado como un dos autores máis audaces e complexos da posguerra mundial, das súas primeiras obras destacan The Room (1957), The Caretaker (1960) e The Homecoming (1964), unha combinación de realismo e misterio que constitúe o testemuño dunha linguaxe propia cunha dignidade estilística que chega case á poesía. Parte da súa obra tamén está marcada pola influencia do barrio en que se criou, formado por familias obreiras e inmigrantes. En The Lover (1962) e Night (1969) analiza as relacións de parella, e en Betrayal (1978) afástase do teatro do absurdo. Director do Teatro Nacional de Londres (1973-1983), durante a década de 1980 as súas obras reflectiron as relacións entre linguaxe, memoria e realidade. Ademais de numerosos guións televisivos e cinematográficos, destacan os seus dramas Ashes to Ashes (1996) e Celebration (2000).

MONTES

Monte situado entre as parroquias de Noceda (As Nogais) e Vilaspasantes (Cervantes). O seu cumio acada os 1.143 m de altitude.

MUNICIPIOS

Municipio de Madrid, situado ao S da aglomeración de Madrid (31.340 h [2001]). A súa economía baséase nas industrias metalúrxicas, de artes gráficas, químicas e téxtiles.

1. Que ten pintas.

2. 1 merlón.

3. maragota.

PERSOEIRO

Político e xurista portugués. Foi militante do Partido Popular Democrático/Partido Social Democrata e deputado na Assembleia Constituinte (1975). Foi ministro de Comercio e Turismo (1976-1977) e primeiro ministro do IV goberno constitucional (1978-1979). En 1981 ocupou o cargo de viceprimeiro ministro e ministro de Defensa (1983-1985). Escribiu Teoria geral do Direito Civil (1985).

PERSOEIRO

Artista plástico e crítico da arte portugués. Iniciou a súa formación na Escola de Arquitectura de Lisboa. A súa vocación artística levouno a achegarse ás propostas plásticas do minimal e a arte conceptual a través das instalacións ou a utilización de materiais de refugallo. Colaborou nos xornais Diário Popular, Diário de Notícias e Expresso e publicou os ensaios O lugar da Arte (1988) e Menos Arte (1993).

PERSOEIRO

Cronista portugués. En Peregrinação (1614) relatou as viaxes que realizou por Birmania, China, as Molucas, Siam e Xapón. É un documento importante sobre as xestas dos portugueses en Oriente durante o s XVI.

PERSOEIRO

Místico portugués. Morreu no exilio, cando fuxiu da conquista castelá. A súa obra Imagem da Vida Cristã (1563-1572), impregnada de platonismo, é unha das obras mestras da prosa renacentista portuguesa.

1. Persoa que exerce a arte da pintura.

2. Persoa que ten por oficio pintar inmobles, paredes, portas e outras cousas.

GALICIA

Ilustrador e debuxante. Xunto con Carlos López formou en 1993 o dúo de humoristas gráficos Pinto & Chinto. Comezaron publicando en El Correo Galego e O Correo Galego para, a partir de 1998, pasar ao Grupo Voz (La Voz de Galicia, Diario 16, Diario de León e o suplemento Xatentendo.com). Ilustrador de libros, dedicouse tamén á cartelaría e ao deseño publicitario. Como Pinto & Chinto publicou os recompilatorios Sobran as palabras (1999) e Dez por dous (2003), ademais do libro infantil Suca (2001).

1. Que é digno de ser pintado.

2. Que chama a atención pola súa orixinalidade ou extravagancia.

GALICIA

Escritor, fillo de Xoán Manuel Pintos Villar. Deixou dous poemas de carácter costumista na Coleución de poesías gallegas dalgúns autores, de Farruco Portela Pérez, “O gato e a criada. Fábula”, en que se conta un episodio familiar con finalidade irónica; e “Un drama da aldea. (Dedicado aos habitantes da luna)”, en que se narra a relación dunha moza e un sacerdote.

GALICIA

Compositor e director de orquestra, fillo de Xoán Manuel Pintos Villar. Dirixiu o orfeón Los Amigos, de Pontevedra, co que conseguiu os primeiros premios dos certames musicais celebrados en Santiago de Compostela e Vigo. Foi académico correspondente da Real Academia Galega.

GALICIA

Músico e actor. Colaborador de El Correo Gallego e membro do grupo folk Galerna, interpretou diversos papeis coas compañías O Moucho Clerc, en Un códice clandextino e A caza do Snark; e co Centro Dramático Galego, en A Lagarada. Ademais, elaborou a música das montaxes As asamblearias, para Ditea Teatro; e A elas e Cunqueiro, para Uvegá Teatro.

GALICIA

Filósofo e teólogo. Doutor en Filosofía e Letras e licenciado en Teoloxía Católica, é profesor na Universidade de Santiago de Compostela. A súa liña de investigación baséase nos imaxinarios sociais e na teoría construtivista de Niklas Luhmann baixo dúas liñas de aplicación empírica resumidas no traballo, no emprego e na formación e o novo sector de produción de realidade: os medios masivos. Colaborou en publicacións especializadas e escribiu El compromiso de la acción (1967), El ateísmo del último Sartre (1968) e Las fronteras de los saberes (1990).

GALICIA

Pintor e gravador. Iniciou a súa formación con Eduardo Rojas e con Carlos Sobrino Buhigas e Castelao, quen estimulou o seu interese polo gravado. Colaborou como debuxante na Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra (1923-1926), e en 1924 ilustrou Seara, o poemario de Herminia Fariña, empregando o procedemento da xilografía, ao igual que a novela Os Nenos (1925), de X. Filgueira Valverde. Nas súas ilustracións para os xornais Galicia. Diario de Vigo e Faro de Vigo empregou unha nova técnica: a linoleografía, iniciada por Castelao. Desde 1926 foi bolseiro da Deputación de Pontevedra e formouse durante tres na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando de Madrid. Inscribiuse no ámbito da pintura paisaxística de tradición romántica (Mariña 1928; Luz de lúa e efecto de sol, 1929; Trebón, 1931), onde plasmou as que se ían converter en características esenciais da súa obra, como a preocupación polos efectos lumínicos e atmosféricos...