"An" (Contén)

MUNICIPIOS

Municipio da comarca do Bierzo, integrado na provincia de León, comunidade de Castela e León (459 h [1996]). A súa actividade económica céntrase na produción de cereais, legumes e castañas, ademais da cría de gando.

IGREXAS

Igrexa mozárabe do s X situada na provincia de Soria. Capela cuberta por unha bóveda de canón, a nave é case cadrada. Dunha columna situada no centro da nave parten oito arcos cara ao muro como se fosen as follas dunha palmeira.

PERSOEIRO

Pedagogo norteamericano de orixe alemana. Profesor de linguas vivas en América, ideou un método de ensino baseado na asociación do obxecto e da acción coa palabra que o designa, prescindindo da gramática. Puxo en práctica por vez primeira este sistema nunha escola que abriu en Providence (Rhode Island) en 1878, cunha fórmula que se espallou por todo o mundo. O método Berlitz transformou a pedagoxía do ensino das linguas vivas.

RIOS

Río afluente do Umia pola dereita. Nace no lugar de Magán, na parroquia de Estacas (concello de Cuntis). O seu curso adopta en principio unha dirección L-O coa que penetra na parroquia de San Clemente de Cesar (concello de Caldas de Reis); logo vira cara ao S, tomando unha dirección meridiana, e servindo de límite entre as parroquias de San Clemente de Cesar e Santo André de Cesar, ao L, e Bemil, ao O. Desemboca no núcleo urbano de Caldas de Reis logo dun percorrido duns 9 km.9

GALICIA

Biólogo. Foi membro fundador do Grupo Ornitolóxico Galego, do Grupo Ibérico de Aves Marinas, da Sociedade Galega de Ornitoloxía, vicepresidente da Sociedade Galega de Historia Natural e vogal da Sociedad Española de Ornitología. Coordinou os censos de aves acuáticas en Galicia dende 1979 a 1987. Foi delegado do grupo de traballo de aves mariñas atlánticas no International Council for Bird Preservation dende 1980 a 1985. Especialista en técnicas audiovisuais, desempeña a súa actividade profesional no Servicio de Medios Audiovisuais da Universidade de Santiago de Compostela. Dende 1974 publicou máis de trinta artigos, tanto en publicacións de ámbito nacional como internacional, dedicados ás aves mariñas e en especial, ás gaivotas e araos.

GALICIA

Catedrático de Química Inorgánica. Exerce como director do Grupo de Investigación de Química Inorgánica da Facultade de Química da Universidade de Santiago de Compostela. Investigou, principalmente, a química de coordinación con metais esenciais para a vida, a cristaloquímica, a fotosíntese artificial, a química de sistemas supercondutores, a fixación do SO2 con precursores metálicos, os helicatos metálicos miméticos do ADN e o uso de manganoenzimas como catalizadores. Participou en proxectos e convenios nacionais e internacionais sobre a fotosíntese artificial, a desulfuración con complexos metálicos, a modelización teórica e os biomodelos do manganeso. Dedicouse á Pedagoxía e á Historia da Ciencia, contribuíndo á normalización lingüística do galego nas súas publicacións. Entre as súas obras destacan: Carbenos e carbinosarbinos (1983), O patrimonio histórico da Universidade de Santiago de Compostela (1996) e Manual práctico de Química Agrícola (1998). Foi director...

IGREXAS

Igrexa parroquial situada no concello de Lalín. De estilo románico, está datada arredor do 1170. Da primitiva fábrica conserva a nave, co exterior encalado agás o beiril e os canzorros, que representan bóvidos, aves, figuras humanas e grandes follas. No Museo de Pontevedra consérvanse catro capiteis: o primeiro representa a Daniel entre os leóns; o segundo a tres leóns coas patas enlazadas por un talo; o terceiro a outros tres leóns, un deles devorando a un home, e o derradeiro ten decoración vexetal.

GALICIA

Teólogo, canonista e orador. Foi bispo de Astorga (1729). Publicou numerosos sermóns relacionados con Santiago de Compostela e deixou manuscrita Historia del Apóstol Santiago.

PERSOEIRO

Indiano. Chegou á Banda Oriental do Río de la Plata como soldado; sen embargo, trala súa invalidez instalouse alí como un dos poboadores de Montevideo.

1. Relativo ou pertencente ao arquipélago das Bermudas ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante do arquipélago das Bermudas.

PERSOEIRO

Relixioso franciscano e teórico musical. É autor de dúas obras importantes para o coñecemento da música do s XVI tituladas Arte Tripharia (1550) e Declaración de instrumentos musicales (1555).

PERSOEIRO

Deportista e dirixente deportivo. En 1912 accedeu ao primeiro equipo de fútbol do Real Madrid, no que xogou ata 1926. Logo integrouse no cadro técnico do club e, dende 1928, na súa directiva. Politicamente monárquico, durante a Guerra Civil española permaneceu en Madrid na embaixada francesa, ata que fuxiu e se incorporou ao exército sublevado. Mantivo unha estreita amizade co Xefe do Estado, Francisco Franco. Presidente do Real Madrid desde o 15 de setembro de 1943 ata a súa morte, durante o seu mandato o equipo de fútbol acadou o triunfo en 16 Campionatos Nacionais de Liga, 6 Copas de España, 6 Copas de Europa (as 5 primeiras edicións de xeito consecutivo) e unha Copa Intercontinental. Pola súa parte, a sección de baloncesto conquistou baixo a súa presidencia outros tantos títulos: 6 Copas de Europa, 2 copas Intercontinentais FIBA, 19 Campionatos de Liga e 18 Copas de España. Entre outras distincións, recibiu a Lexión de Honor francesa, a Gran Cruz do Mérito Civil e a Medalla de Ouro...

PERSOEIRO

Eclesiástico. Arcediago de Morvedre na Catedral de València, en 1820 foi nomeado deputado nas cortes; loitou contra os absolutistas e especialmente contra a Inquisición. En 1823 emigrou a Londres. Publicou escritos de carácter político-relixioso, como por exemplo Juicio histórico, canónico y político de las naciones sobre los bienes eclesiásticos (1812), que lle valeu un proceso da Inquisición, aínda que despois foi absolto.

PERSOEIRO

Relixiosa gascona (Soeur Marie-Bernard) coñecida como Bernadette. Á idade de catorce anos contemplou na cova de Masabiéla (1858) a aparición da Virxe en dezaoito ocasións, que se lle manifestou como Inmaculada Concepción. Estas aparicións deron orixe ao santuario de Lourdes, centro de peregrinacións. Entrou nas irmás da caridade de Nevers (1866). Foi canonizada en 1933. A súa festa celébrase o 16 de abril.

PERSOEIRO

Sacerdote e cronista. Foi capelán do arcebispo de Sevilla don Diego de Deza. As súas Memorias del reinado de los Reyes Católicos (1856) son a crónica contemporánea máis completa que existe do reinado e nas que reflicte feitos tales como as inundacións, as colleitas, os prezos do trigo ou as grandes fames.