"AMS" (Contén)

PERSOEIRO

Político escocés, I marqués de Dalhousie. Membro da Cámara dos Comúns (1837) e da Cámara dos Lores (1838), foi partidario das doutrinas do libre cambio. Gobernador xeral de India (1848-1856), durante o seu mandato aumentou o dominio británico.

PERSOEIRO

Químico escocés. Aínda que comezou os seus estudos en química orgánica, as súas achegas máis importantes estiveron relacionadas cos gases nobres. Traballou tamén con Soddy na desintegración do radio (1904). Publicou, entre outras obras, The Gases of the Atmosphere (1896) e Modern Chemistry (1900). Recibiu o Premio Nobel de Química (1904) polo descubrimento dos gases inertes do aire (gases nobres) como o helio, coa axuda de P. T. Cleve, ou o argon, xunto con Rayleigh e a determinación da súa posición na táboa periódica.

PERSOEIRO

Mecánico e técnico inglés. Construíu diversos instrumentos de física, sobre todo de óptica, e en 1768 inventou unha máquina electrostática. Tamén estudou a expansión dos metais e estableceu un método para trazar círculos graduados.

PERSOEIRO

Eclesiástico inglés. Bispo de Durham (1940) e de York (1956), foi nomeado arcebispo de Canterbury e primado de Inglaterra en 1961, cargo ao que renunciou ao cumprir 70 anos (1974). Como ecuménico, ocupou unha das seis presidencias do Consello Ecuménico das Igrexas (1961), visitou a Paulo VI en Roma (1966) e estableceu contactos con teólogos e pastores de diversas confesións.

FILOSOFOS

Filósofo e matemático inglés. Seguidor en parte de L. J. J. Wittgenstein, propuxo algunhas modificacións nos Principia Mathematica de B. A. W. Russell e A. N. Whitehead. A maioría dos seus traballos recóllense no volume póstumo The Foundations of Mathematics an Other Logical Essays (1931).

PERSOEIRO

Físico. Ocupou diversos cargos en calidade de asesor de organismos de defensa en EE UU e na OTAN. Escribiu Molecular Beams (1956 e 1985) e Quick Calculus (1965 e 1985). En 1989 recibiu o Premio Nobel de Física polo desenvolvemento da técnica coñecida como método de separación por campos oscilatorios, que permiten desprazar os átomos dun nivel de enerxía a outro.

PERSOEIRO

Mestre de obras inglés. Vangardista de estilo gótico perpendicular e do seu novo programa decorativo, realizou a sala capitular e o claustro da antiga catedral de Saint Paul de Londres, a capela de Saint Stephen en Westminster e a planta do palacio de Windsor.

PERSOEIRO

Químico estadounidense. Traballou en electroquímica e termodinámica química, e ideou un tipo de calorímetro adiabático. En 1914 recibiu o Premio Nobel de Química por determinar numerosos pesos atómicos de elementos e confirmar a existencia de diferentes isótopos.

PERSOEIRO

Rei de Asiria (1813? - 1781 a C) Malia que non era asirio, conseguiu facerse o amo do país, que converteu na maior potencia do Próximo e Medio Oriente. Despois de someter a Alta Mesopotamia, conquistou Māri e estendeuse ata ao territorio de Ešnunna e o dos guti e turukkian.

PERSOEIRO

Rei de Asiria (823 - 810 a C), fillo de Salmanasar III. Emprendeu campañas contra o país de Nairi, e o altiplano iraniano. Casado coa babilonia Semíramis, estableceu o dominio asirio sobre o territorio.

ILLAS

Illa danesa situada ao S do Kattegat, fronte ao Gran Belt (114 km2; 4.800 h [1982]). A poboación máis importante é Tranebjerg.

CAPITAIS

Capital do il de Samsun, Turquía, situada na rexión da Costa do Mar Negro (338.387 h [1997]). É un porto exportador de tabaco.

CIDADES

Cidade da oblast’ de Perm’, Rusia, situada na ribeira do río Usolka, preto da confluencia co Kama (107.000 h [estim 19947). Antigo centro mineiro de sal e potasa, ten unha industria química moi diversificada.

PERSOEIRO

Erudito galés. Coñecido como Jolo Morgannwg, estaba obsesionado pola visión romántica do pasado. Coleccionista de documentos medievais galeses, editou Cyfrinach beirdd ynys Prydain (1829).