"Doro" (Contén)

PERSOEIRO

Escritor grego. Consérvanse fragmentos da súa Historia de Heracles, primeiro exemplo de narración con noticias xeográficas, científicas, astronómicas e mitolóxicas. Tamén se coñece unha obra súa sobre os argonautas e unha Pelopia.

PERSOEIRO

Bioquímica inglesa. Foi profesora nas universidades de Oxford e Cambridge. Determinou a estrutura tridimensional, mediante análise cristalográfica con raios X, da vitamina B12, do colesterol, da pepsina e da penicilina. Tamén descubriu a estrutura cristalina da insulina. Recibiu o Premio Nobel de Química en 1960 polo descubrimento da estrutura da vitamina B12.

1. Que non ten olor.

2. Peza do baño, onde se depositan os ouriños e os excrementos, provista dun sifón para evitar os malos olores.

PERSOEIRO

Físico. Discípulo de W. K. Röntgen, foi director do instituto físico-agronómico de San Petersburgo e membro directivo da Academia das Ciencias da URSS. Estudiou as propiedades físicas e eléctricas dos cristais e dos semicondutores.

PERSOEIRO

Mártir cristián. Foi de Alexandría á illa de Khíos, onde bautizou as mulleres e sufriu a persecución de Decio. A súa festividade celébrase o 15 de maio.

PERSOEIRO

Eclesiástico bizantino. Estudiou en Constantinopla, onde foi monxe. Elixido metropolitano de Kiev (1437) e de toda Rusia, participou no Concilio de Florencia (1438-1439), onde defendeu a unión da Ortodoxia con Roma e foi nomeado cardeal. De volta en Moscova, proclamou a bula de unión, pero foi encarcerado por Basilio II de Moscova, aínda que conseguiu escapar e refuxiouse en Siena. En 1453 ferírono en Constantinopla cando a cidade foi tomada polos turcos, pero novamente foi quen de fuxir a Italia. De gran cultura humanística, reuniu moitos códices na Biblioteca Apostólica Vaticana.

PERSOEIRO

Xeómetra. Traballou como arquitecto xunto con Antemio de Tralles na construción de Santa Sofía de Constantinopla, consagrada en 537. Houbo outro mestre coñecido como Isidoro o Novo, que reconstruíu a cúpula de Santa Sofía.

PERSOEIRO

Político ruso. Líder do Partido Socialista Revolucionario, foi deputado da Duma (1912). Apoiou a Revolución de Febreiro de 1917, trala que foi nomeado ministro de Xustiza e ministro da Guerra, cargos desde os que instituíu as liberdades básicas en Rusia e dirixiu a fracasada “ofensiva Kerenskij” fronte a Alemaña. Desde xullo fíxose cargo do goberno provisional como primeiro ministro ata a Revolución de Outubro, que lles deu o poder aos bolxeviques. Exiliouse en París ata que, co estoupido da Segunda Guerra Mundial, se instalou en EE UU.

IGREXAS

Igrexa románica situada en León. No lugar houbo un mosteiro, que foi derrubado polas incursións de Almanzor no s X. A nova construción sobre a basílica do mosteiro comezouna o Rei Fernando I o Grande no s XI baixo a advocación de san Xoán. O Panteón Real foi a primeira parte construída, con planta cadrada e dúas alturas. O piso inferior ten seis bóvedas sostidas por dúas columnas e está decorado con frescos románicos de finais do s XII. Represéntanse escenas bíblicas inspiradas nos labores da vida cotiá, na Apocalipse e na vida e Paixón de Xesús Cristo; tamén se atopan signos do zodíaco, e un calendario coas faenas propias de cada estación do ano. En 1063 a igrexa recibiu os restos de santo Isidoro de Sevilla, e cambiou a advocación inicial. Urraca, filla de Fernando I, promoveu a ampliación en estilo románico. No s XII retomáronse as obras e construíuse a igrexa nova, proxectada por P. Deustamben, que foi consagrada no reinado de Afonso VII en 1149. Ten planta de cruz...

PERSOEIRO

Política e científica alemá. Doutora en Física pola Universidade de Leipzig e investigadora na Academia de Ciencias da RDA, non entrou en política ata o derrube do Muro (1989), pero dende entón foi viceportavoz do goberno, ministra de Muller e Xuventude (ambos en 1990) e, posteriormente, de Medio Ambiente (1994). En 1998 nomeárona secretaria xeral da Christlich-Demockratische Union (CDU), que presidiu desde 2000. Despois dunha exitosa etapa como líder da oposición conservadora no Bundestag, o seu partido gaña as eleccións e Merkel é nomeada chanceleira de Alemania (2005). A revista Forbes a considerou a muller máis poderosa do mundo (2006). Tivo un papel decisivo na sinatura do Tratado de Lisboa, que substituíu á fracasada Constitución Europea, recibindo por iso o Premio Carlomagno ao europeísmo (2008).

FILOSOFOS

Filósofo e historiador grego. Aceptou, na obra ì ύ(Sobre a natureza), elementos da escola de Elea e da doutrina de Demócrito. Ocupouse da explicación dos fenómenos atmosféricos e da prehistoria troiana (ïά) e, probablemente da xónica (ά).

FILOSOFOS

Filósofo grego. Discípulo de Epicuro, o seu mestre dedicoulle os seus tratados Euríloco e Metrodoro. Da súa obra só se conservan fragmentos de Contra os novos sofistas.

GALICIA

(Pontevedra 11.6. 1922 - Santiago de Compostela 16.12. 2002) Filólogo, conde de Quirós. Catedrático de Grego, foi profesor axudante de filoloxía latina e lingüística indoeuropea na Universidad de Madrid e profesor da facultade de Letras da Universidade de Santiago de Compostela. Foi un dos membros fundadores do Instituto Cultural Galaico-Minhoto e membro do Instituto Padre Sarmiento e do Centro de Estudios Xacobeos. Presidiu a Asociación Nacional de Catedráticos de Instituto e, durante o goberno de Fernández-Albor, foi subdirector xeral da Consellería de Educación. Colaborou nas Comisións de Lingüística e Toponimia e escribiu numerosos artigos sobre aspectos relacionados coa filoloxía, a lingüística e a toponimia e coa epigrafía e a arqueoloxía. É autor de A la sombra del apóstol: once siglos de vida compostelana (1938), Ara con nuevo teónimo indígena en San Vicente de O Grove (1976), en colaboración con José Carro Otero, Sobre las aras del santuario de Donón (Hío, Pontevedra) (1978), Raíces...

GALICIA

Político e xurista. Participou no Pacto de Barrantes (1930) e liderou o Partido Liberal Demócrata en Pontevedra, reconversión republicana do Partido Reformista, polo que foi deputado en 1933. Colaborou en Faro de Vigo e publicou A la sombra del Apóstol (Once siglos de vida compostelana) (1938).

ILLAS

Illa de Filipinas situada ao S de Luzón (10.245 km2; 669.369 h [estim 1984]). O interior é moi montañoso (Halcon 2.590 m) e está cuberto de bosque. Na ampla chaira litoral cultívanse arroz e coco. A principal cidade é Calapan (33.060 h).

PERSOEIRO

Xornalista. De personalidade controvertida, practicou un nacionalismo internacionalista mesturado cun propagandismo anticlerical profundamente relixioso. Aliado de Garibaldi nas súas ideas unitarias, editou Il secolo (1867-1895) e fundou o xornal La vita internazionale (1898). Recibiu o Premio Nobel da Paz (1907).

PERSOEIRO

Fotógrafa estadounidense. Coñecida como Dorothea Lange, formouse con Arnold Genthe (1914) e Clarence White (1917-1918). Entre 1919 e 1940 traballou como fotógrafa independente e estableceu o seu propio estudo en Berkeley. A partir de 1932 retratou as persoas no seu propio contexto social, rexeitando calquera manipulación, o que a levou a traballar para a Farm Security Administration (FSA) fotografando as vítimas da Gran Depresión en EE UU (1935-1942). Fundadora da revista Aperture (1952), colaborou con Life e viaxou polos continentes americano e asiático. Publicou The American Country Women (1967) e Dorothea Lange (1972).