"Sax" (Contén)

1. Relativo ou pertencente aos saxitáridos.

2. Ave da familia dos saxitáridos.

3. Familia de aves, da orde dos ciconiformes, que teñen os dedos anteriores unidos á base por unha pequena membrana. Son de costumes terrestres e aniñan en arbustos altos ou en árbores. Comprenden unha soa especie, o secretario (Sagittarius serpentarius).

1. Arqueiro que formaba parte das tropas auxiliares do exército romano.

2. Que ou quen naceu baixo o signo zodiacal de Saxitario, noveno signo do zodíaco.

3. Figura fabulosa, metade home, metade cabalo, que se atopa en actitude de disparar unha seta.

1. Constelación zodiacal situada entre as de Aguia, Capricornio, Microscopio, Telescopio, Coroa Austral, Escorpión, Serpentario, Serpe e Escudo. Contén 204 estrelas visibles sen a axuda do telescopio entre as que hai dúas de segunda magnitude e oito de terceira. A estrela á-Sagittarii, de magnitude 4,11, está situada a unha distancia de 250 anos luz. Contén estrelas máis brillantes que á-Sagittarii, e a nebulosa de emisión Trifida, situada ao NL da estrela ë-Sagittarii.

2. Noveno signo do zodíaco, que en tempos de Hiparco coincidía coa constelación do mesmo nome, pero o seu lugar pasouno a ocupar a constelación de Escorpión como consecuencia da precesión dos equinocios. A este signo pertencen os nacidos entre o 22 de novembro e o 22 de decembro.

PERSOEIRO

Historiador da arte. Colaborador e continuador de Aby Warburg, dirixiu a súa biblioteca e o centro de estudos de Hamburgo, que coa chegada do nazismo trasladou a Londres (1933). Comparou a iconografía pagá coa cristiá en Rinascita dell’Antichitá (1922), e ocupouse de figuracións astrolóxicas en La fede astrologica de Agostino Chigi (1934).

PERSOEIRO

Cronista danés. Secretario do bispo Absalon, escribiu por encargo seu os Gesta danorum (1200), obra en dezaseis libros. Dedicou os nove primeiros a recoller todo o patrimonio das antigas sagas danesas, como as de Hamlet e de Guillerme Tell, e así completou o Edda islandés.

1. Instrumento aerófono de metal de lingüeta sinxela, inventado por Charles-Josef Sax arredor de 1840. O seu corpo é amplo e ten perforación cónica. Existen as modalidades de sopranino, soprano, contralto, tenor, barítono, baixo e contrabaixo (afinados en mi bemol e si bemol alternativamente). A partir de 1920 tivo unha gran difusión na música lixeira e introduciuse nas bandas de jazz, en que desprazou o clarinete da súa posición preeminente.

2. Músico que toca o saxofón. 

1. 1. Relativo ou pertencente a Saxonia, aos seus habitantes ou a súa lingua.

   2. Natural ou habitante de Saxonia.

2. 1. Relativo ou pertencente ao pobo saxón.

   2. Individuo do pobo saxón.

   3. Pobo xermánico procedente de Xutlandia que, a fins do s III, se estendeu polo S do río Elba, absorbendo os pobos veciños e obrigando aos romanos á creación do dux litus saxonicum (caudillo do litoral saxón). Con eles, o usurpador Marco Aurelio Carausio ocupou a Britania romana (287). Chamados polos bretóns, loitaron cos ingleses contra os escoceses, ficando así no país (450). No s VIII os saxóns continentais constituíronse en catro nacións: os angarianos (nas ribeiras do Weser), os westfalianos ou saxóns do O (no Ems e o Lippe), os ostfalianos ou saxóns do L (no E do Weser), e os nordalbinxios (en Holstein). En 772, o caudillo wesfaliano Widukind uniu todos os saxóns e rebelouse contra os francos. Carlomagno tomou e destruíu algunhas cidades saxoas, e despois dunha expedición de castigo declarounos vasalos seus na Dieta de Paderborn (777). Pero volveron a sublevarse, polo que Carlomagno fixo catro campañas mais contra eles (794-797). Por causa do Tratado de Verdun quedaron...

3. 1. Conxunto de falas pertencentes ao xermánico occidental, faladas nas ribeiras do Elba, desde onde se difundiron por Alemaña noroccidental. A rama que emigrou á ribeira do Támesis deu lugar ao anglosaxón, e a que quedou en Alemaña dividiuse no s VII en dúas áreas: o alto e o baixo saxón. O alto saxón fálase na Saxonia actual e o baixo saxón fálase entre o Weser e o Elba. Co nome de saxón antigo desígnase a forma máis arcaica coñecida do baixo alemán, caracterizado polo feito de non participar na “segunda mutación consonántica”. No primeiro terzo do s IX foi escrito o principal donumento do saxón antigo, o poema Heliand (‘Salvador’).

   2. xenitivo saxón

      Forma de expresar a posesión, propia dalgunhas linguas xermánicas, especialmente do inglés, que consiste en antepor o substantivo que constitúe o complemento, seguido dun ‘s, ao nome ao que se refire.

4. ...

REXIÓNS

Rexión histórica de Alemaña centroriental, limitada ao S polas montañas Metalíferas e atravesada en dirección NO-SL polo Elba, orixe da súa prosperidade. Habitada polas tribos saxonas, que lle deron o nome, comprendía, ata 1180, un territorio que chegaba ata o mar do Norte e, de lado a lado, estaba comprendido entre o Ems e o curso baixo do Elba. Na segunda metade do s IX creouse o ducado de Saxonia, dividido nos ducados de Saxonia-Lauenburg e Saxonia-Wittenberg, que en 1356 se converteu en electorado. En 1697 o elector Federico Augusto I (1694-1733) converteuse en rei de Polonia. Napoleón I conquistou Saxonia en 1806 e fixo un reino, reducido polo Congreso de Viena (1814-1815). Prusia adquiriu Wittenberg, Tongau, o N de Turinxia e a maior parte de Lusacia, e o reino converteuse en membro da Confederación Xermánica. Como resultado da Revolución de 1830, estableceuse unha constitución en 1831. En 1871 o Reino de Saxonia pasou a formar parte do novo imperio alemán. Como consecuencia da derrota...

DUCADOS

Ducado de Saxonia-Weimer.

PERSOEIRO

Militar, conde de Saxonia, fillo natural recoñecido (1711) do elector Federico Augusto I de Saxonia. Coñecido como o Mariscal de Saxonia, en 1720 púxose ao servizo do rei de Francia. En 1726 a Dieta de Curlandia proclamouno duque soberano, pero non se puido manter como tal pola oposición rusa e o intento de acceder ao trono que fixo en 1728 e que fracasou. A súa actuación na Guerra de Sucesión de Austria valeulle ser considerado un dos xenerais máis grandes do s XVIII. En 1743 recibiu o título de mariscal de Francia.

DUCADOS

Estado independente alemán creado dentro das posesións da liña ernestina dos electores e duques de Saxonia, en 1573, para Federico Guillerme I (?-1602), fillo do duque Xoán Guillerme I de Saxonia-Weimer. En 1672 uniuse ao ducado de Saxonia-Gotha. En 1826 volveu ter entidade propia e en 1919 foi incorporado ao land de Turinxia.

DUCADOS

Estado independente alemán creado dentro das posesións da liña ernestina dos electores e ducados de Saxonia en 1563, para o duque Xoán Federico II de Saxonia-Gotha (?-1595). En 1714 pasou a denominarse ducado de Saxonia-Coburg-Saafeld e, ao adquirir Gotha e pasar Saafeld ao ducado de Saxonia-Meiningen (1825), converteuse en 1826 en ducado de Saxonia-Coburg-Gotha que durou ata 1918, cando se proclamou a república. En 1920 incorporouse ao land de Turinxia, excepto Coburg, que o foi ao de Baviera.

DUCADOS

Estado alemán creado dentro das posesións da liña ernestina dos electores e duques de Saxonia en 1572 a favor de Xoán Ernesto I (?-1637), fillo segundo do duque Xoán Federico II de Saxonia-Gotha. En 1671 incorporouse ao ducado de Saxonia-Marksuhl.