"To" (Contén)

PERSOEIRO

Humanista italiano. Coñecido co nome latinizado de Julius Pomponius ou Pomponius Laetus, presidiu unha asociación de amigos ligados ao estudo da Antigüidade. Chegou a ser un grande erudito e, entre outras obras, publicou un comentario a Virxilio.

1. Relativo ou pertencente a Letonia, aos seus habitantes ou á súa lingua.

2. Natural ou habitante de Letonia.

3. Lingua báltica, da familia baltoeslava do phylum indoeuropeo, que se fala en Letonia. Está dividida en tres variedades dialectais: a oriental (augszemnieku), a central (vidus), base da lingua literaria, e a occidental (tamnieku). O primeiro texto escrito en letón é unha tradución de 1585 do Catechismus Catholicorum, de san Pedro Canisio, e un catecismo luterano de 1586. En 1922 o sistema ortográfico, de orixe alemana, con caracteres góticos, foi substituído polos caracteres latinos, con algúns signos diacríticos.

4. Arte desenvolvida en Letonia. A arquitectura, de madeira entre os ss IX e XII, recibiu a influencia da escandinava e da alemá ao ser empregada a pedra desde o s XIII, pero as outras artes quedaron aferradas á tradición. Baixo o dominio ruso, sufriu a influencia dos artistas europeos (B. Rastrelli e G. Quarengui). No s XIX houbo un intento de pintura nacionalista, con K. Goun (1830-1877), I. Fedders (1838-1909) e A. Baumanis (1866-1904). Na época soviética a arte participou do realismo socialista.

5. Literatura desenvolvida en lingua letona. No s XVI foron publicados dous catecismos en letón (1585 e 1586). Co renacemento cultural e político de finais do s XIX apareceron as primeiras obras literarias desde o s XIII, cando se produciu a perda da independencia nacional. Destacan os poetas Auseklis, Krišjānīss Barons e Jēkabs Lautenbachs. O patriotismo antirruso tomou unha orientación social coa Nova Corrente, en que destacaron o poeta Rainis e a poetisa Aspazija. Os primeiros novelistas foron os irmáns Reinis e Matīss Kaudzīte, e despois Andrievs Niedra, Utipis e o dramaturgo Blaumandis. No período de entreguerras destacaron os novelistas A. Brigadere J. Janševskis e Svabe, poeta e director da Enciclopedia Letona (1955). A independencia letona provocou un florecemento da literatura nacional, representada polos novelistas K. Zarinš e J. Ezerinš, e polos poetas A. Čaks, Médeniss e A. Eglītis. En 1940, cando Letonia se converteu nunha república...

6. Arte musical cultivada en Letonia. A tradición popular céntrase en cancións ou dainas que se remontan á Idade Media. Instrumentos populares típicos son os kokles ou arpa, os bungas ou timbais ou diversos tipos de trompas. Máis tarde, a influencia xermánica e italiana dominou a vida musical, centrada sobre todo en Rīga, onde Wagner foi director de orquestra entre 1837 e 1839. A dominación rusa restrinxiu a vida cultural ata a independencia de 1918. Ao ano seguinte foi inaugurada a Ópera de Rīga. De seguido destacaron diversos autores, como A. Kalininš, autor de óperas como Banuta (1920) e Hamlet (1936), F. Medinš e A. Jurjanš, musicólogo e autor de música sinfónica. En 2002, a cantante Marija Naumova foi a gañadora do Festival de Eurovisión.

ENTRADA LARGA

Estado de Europa Setentrional que limita ao N con Estonia, ao S con Lituania, ao L con Rusia e Bielorrusia e ao O está bañada polo Mar Báltico (64.610 km2; 2.359.000 h [estim 2001]). A capital é Rīga.
Xeografía física
O territorio de Letonia está formado por unha chaira, con outeiros ao L e ao O. O clima é entre marítimo e continental. O 52% dos solos son de podzol. Preto dun 70% dos terreos agrícolas son extremadamente húmidos, polo que se levan realizan traballos de bonificación. Os ríos máis importantes son o Daugava, o Lielupe, o Venta e o Gauja. Ten 3.195 lagos, a maioría de orixe glaciario, que ocupan o 1,5% do territorio. O bosque ocupa o 38% do territorio, os prados, o 7,5%, e os pantanos, o 4,8%.
Xeografía económica
A economía rural está especializada na gandería bovina e porcina. Críase gandería de raza para os países da CEI. A agricultura é intensiva e está altamente mecanizada, destacando...

1. Acción e efecto de levantar ou levantarse.

2. Rebelión ou alzamento armado que ten por finalidade derrocar o poder establecido ou tentar que este cambie de traxectoria política.

3. 1. Conxunto de operacións xeométricas que son precisas para realizar un plano ou un mapa topográfico, sobre o terreo ou valéndose de fotografías aéreas.

   2. Plano ou mapa trazado con esta técnica.

   3. Trazado que se fai nun mapa topográfico para sinalar os contornos xeolóxicos segundo os afloramentos do terreo.

   4. levantamento topográfico

      Conxunto de accións técnicas que se levan a cabo para determinar a dimensión, a forma e a posición dos feitos físicos e humanos dun determinado espazo para logo poder representalos nun mapa.

4. Dilixencia que fai un xuíz, acompañado dun médico, pola que recoñece un cadáver e pola que dá orde do seu traslado ao lugar onde se realizará a autopsia.