"ISM" (Contén)

homosexualidade.

Movemento que propugna a liberalización das relacións homosexuais. OBS: A grafía <x> representa o son [ks].

Designación xenérica de infeccións contraídas nun hospital.

Tipo de carencia afectiva que afecta a nenos menores de 15 meses privados de forma repentina e prolongada da presenza de súa nai e que non se poden beneficiar dun substituto materno. R. Spitz foi o primeiro en describir este termo (1945).

Movemento cultural que se desenvolveu en Europa ao longo de toda a Idade Moderna e que se caracterizou pola renovoación do home e do seu papel no mundo e polo redescubrimento dos autores clásicos e a aplicación dos seus valores a todos os campos do saber. En 1428, o florentino Leonardo Bruni (1370?-1444) compuxo unha oración fúnebre para Nanni degli Strozzi onde aparecía, nun contexto revelador, a palabra humanitas; a historia e o sentido desta constitúe un dato imprescindible para a comprensión do humanismo renacentista. Humanitas é unha palabra latina traducida do grego φιλανθπωπία, ‘amor á condición humana’ e que foi utilizada por primeira vez por Esquilo (525 a C-456 a C), quen a aplicou á benevolencia de Prometeo cara aos seus homes. Na época helenística e romana era unha calidade desexable nun monarca e que o mesmo san Paulo lle atribuía a Cristo. L. Bruni tomou o termo humanitas de Cicerón (106 a C-43...

Corrente de pensamento que colocou o home no centro do seu interese. Algúns dos seus pensadores prescindiron da idea de divindade, ben ao negar a súa existencia, ben ao cuestionar o seu coñecemento mentres que a gran maioría fomentaron un humanismo en que non se excluía a existencia da divindade nin as súas relacións co ser humano.

1. Actitude de quen ve o lado cómico e irónico das cousas.

2. Estilo literario, gráfico ou artístico en xeral, que interpreta a realidade nos seus límites cómicos, absurdos ou incongruentes. Aínda que primitivamente buscaba a esaxeración dos defectos físicos e as situacións grotescas, despois analizou os costumes sociais. Foi moi empregado no periodismo como instrumento de penetración política. A súa manifestación plástica denomínase comunmente caricatura. No mundo cultural británico, Francia e Alemaña deu lugar, entre outros, a personaxes como Picwick, Tartuf e Falstaff.

Doutrina médica sen valor científico, segundo a que todas as enfermidades son o resultado das alteracións dos humores do organismo.

Estudio da cultura dos pobos iberos.

Doutrina que postula a unión política das diferentes nacionalidades da Península Ibérica.

1. idealismo platónico/realista

   Doutrina de Platón que atribúe ás ideas, modelos perfectos e divinos, unha existencia en si mesma. Considera, ademais, que os obxectos do mundo sensible son meras copias das ideas.

2. Tendencia ou principio fundamental da interpretación filosófica que asigna ás ideas, ao ideal e ao espírito, unha posición dominante no conxunto do ser e reduce a existencia ao pensamento. O seu punto de partida e reflexión é a consciencia e o eu, polo que comporta unha forte carga epistemolóxica que leva consigo unha formulación metafísica que transforma o enunciado “só se o ser é dado á consciencia é posible o coñecemento”, en “o ser é a determinación da consciencia”. O termo idealismo comezou a empregarse a finais do s XVII para designar tanto as doutrinas de R. Descartes e J. Locke, que lle daban un estatuto subxectivo ás ideas, como ás posicións de G. Berkeley, que reducían toda a realidade obxectiva a ideas, no sentido de contidos subxectivos da consciencia. I. Kant criticou esta actitude, á que lle deu o nome de idealismo subxectivo, e contrapúxoa á súa teoría epistemolóxica, o idealismo transcendental, doutrina que considera a realidade do mundo como a das nosas ideas, formadas...

3. idealismo alemán

   Nome co que é coñecido o conxunto de pensadores que marcaron a pauta na filosofía alemá entre 1790 e 1850, e que teñen como precedente a I. Kant. Entre os seus compoñentes destacaron I. H. von Fichte, F. W. J. von Schelling e G. W. F. Hegel.

1. Tendencia a idealizar a realidade.

2. Tendencia a comportarse máis por ideais que por consideracións prácticas.

3. Tendencia que afirma que a finalidade da arte é reflectir as esencias ou perfeccións arquetípicas. A arte ten que crear un mundo ideal e non repetir a realidade continxente. En consecuencia, o idealismo subliña o valor cognoscitivo da experiencia artística, e oponse á tendencia da imitación.

4. Doutrina moral segundo a que o home ten que obrar por un ideal, que afirma a liberdade contra a necesidade moral e que comporta a aceptación duns principios morais, segundo unha escala de valores, en que o universal destaca sobre o particular. Oponse ao pragmatismo e ao oportunismo.

idiocia.

Trazo lingüístico característico dunha lingua.

Arte de producir fenómenos que, aparentemente, contradín as leis naturais. Utilízanse, xunto coa habilidade manual, cartas e material especialmente preparado.

trompe-l’oeil.

Doutrina que limita ao fenómeno, considerado como un simple estado da propia consciencia, a certeza do coñecemento.

Calidade de impersoal.

Doutrina que nega, destrúe ou descoñece o valor da personalidade.