idealismo

Doutrina de Platón que atribúe ás ideas, modelos perfectos e divinos, unha existencia en si mesma. Considera, ademais, que os obxectos do mundo sensible son meras copias das ideas.

Tendencia ou principio fundamental da interpretación filosófica que asigna ás ideas, ao ideal e ao espírito, unha posición dominante no conxunto do ser e reduce a existencia ao pensamento. O seu punto de partida e reflexión é a consciencia e o eu, polo que comporta unha forte carga epistemolóxica que leva consigo unha formulación metafísica que transforma o enunciado “só se o ser é dado á consciencia é posible o coñecemento”, en “o ser é a determinación da consciencia”. O termo idealismo comezou a empregarse a finais do s XVII para designar tanto as doutrinas de R. Descartes e J. Locke, que lle daban un estatuto subxectivo ás ideas, como ás posicións de G. Berkeley, que reducían toda a realidade obxectiva a ideas, no sentido de contidos subxectivos da consciencia. I. Kant criticou esta actitude, á que lle deu o nome de idealismo subxectivo, e contrapúxoa á súa teoría epistemolóxica, o idealismo transcendental, doutrina que considera a realidade do mundo como a das nosas ideas, formadas non a partir da realidade mesma, senón da súa estrutura perceptible. A filosofía poskantiana concibiuna como unha categoría suprema da realidade na que culminaba a súa evolución. Así, para o denominado idealismo obxectivo de J. G. Fichte e de F. W. J. von Schelling, e para o idealismo absoluto de G. W. F. Hegel, o mundo exterior xa non ten máis existencia que o das ideas que o eu e a consciencia proxectan.

Nome co que é coñecido o conxunto de pensadores que marcaron a pauta na filosofía alemá entre 1790 e 1850, e que teñen como precedente a I. Kant. Entre os seus compoñentes destacaron I. H. von Fichte, F. W. J. von Schelling e G. W. F. Hegel.

Tendencia a idealizar a realidade.

Tendencia a comportarse máis por ideais que por consideracións prácticas.

Tendencia que afirma que a finalidade da arte é reflectir as esencias ou perfeccións arquetípicas. A arte ten que crear un mundo ideal e non repetir a realidade continxente. En consecuencia, o idealismo subliña o valor cognoscitivo da experiencia artística, e oponse á tendencia da imitación.

Doutrina moral segundo a que o home ten que obrar por un ideal, que afirma a liberdade contra a necesidade moral e que comporta a aceptación duns principios morais, segundo unha escala de valores, en que o universal destaca sobre o particular. Oponse ao pragmatismo e ao oportunismo.