"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Poeta, autor dramático e humanista italiano. Publicou a comedia Gli straccioni (Os farrapentos, 1544), dentro da tradición da comedia clásica, e Rime (Rimas, 1569), de acento petrarquista.

PERSOEIRO

Escultor inglés. Formouse na Royal Academy de Londres e foi axudante de Henry Moore (1951-1953). Profesor na Saint Martin School de Londres (1953-1979), defendeu unha posición renovadora que se afirmou na súa obra despois da súa estancia en 1959 nos EE UU. Alí recibiu a influencia de David Smith, Kenneth Noland e doutros artistas. A plena abstracción, próxima á minimal art, que caracteriza a súa obra, parte do encaixe e da manipulación de refugallos. Entre as súas obras cómpre destacar Unha mañá cedo (1962) e Lonxe.

PERSOEIRO

Político e escritor. Foi fundador e director do diario El tradicionalista (1871-1873) e dirixiu a Academia Colombiana da lingua castelá. En 1892 foi elixido vicepresidente da República, malia que na práctica exerceu como presidente desde 1894 tala renuncia de Núñez. Escribiu, en colaboración con José Cuervo, Gramática de la lengua latina (1867).

PERSOEIRO

Pintor e debuxante francés. Entre 1540 e 1560 traballou co grupo manierista de Fointainebleau, e entre 1573 e 1581 en París. No campo do debuxo destacan os seus 28 cartóns da tapicería de Ártemis (1562) e os 28 debuxos do compendio para a historia de Francia. Entre as súas pinturas sobresaen: As matanzas dos triunviros. Augusto e a Sibila do Tibur (1580?), O triunfo do inverno (1569?) e O triunfo da primavera (1569?).

PERSOEIRO

Escritor alemán. A súa condición de católico, a súa visión do sufrimento humano e a busca dunha moral individual conducírono a un humanismo transcendentalista influído por Goethe e Rilke. A súa experiencia como médico reflíctese nas súas novelas, moitas delas autobiográficas. Da súa produción destacan as novelas Doktor Bürgers Ende (A fin do Doutor Bürger, 1913), Der Artz Gion (O médico Gion, 1931), Eine Kindheit (Unha infancia, 1922), Rumänisches Tagenbuch (Dietario romanés, 1924) e Ungleiche Welten (Mundos desiguais, 1951). A súa obra lírica publicouse en 1948.

GALICIA

Médico e crítico musical. Licenciado en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Santiago de Compostela. Socio fundador e presidente dende 1996 da Asociación Galega da Lírica Teresa Berganza e director e membro do consello de redacción dende 1998 da revista Cavatina. Colaborador como crítico musical nas revistas especializadas Scherzo, Ópera Actual e Ritmo, e nos xornais La Voz de Galicia e Diario 16. Ademais de participar en distintas publicacións no campo da medicina, é autor de artigos e programas de man para a Universidade de Santiago de Compostela, Consorcio para a Promoción da Música da Coruña, Concello de Santiago de Compostela, Festival Mozart da Coruña, Asociación Galega da Lírica, entre os que destacan “Da música sacra de Mozart: a obriga, a ocasión e a vocalidade” (Festival Mozart 2000, 2000), “A canción e a cantata ao redor de Johann Sebastian Bach” (Bach 2000, 2000), “Beethoven: o popular en miniatura” (O Lied e a Canción de Cámara...

1. Intoxicación etílica momentánea.

2. Fame intensa.

REXIÓNS

Rexión habitada polos carpetanos, situada no curso alto do Tajo.

1. Relativo ou pertencente aos carpetanos.

2. Individuo do pobo prerromano carpetano.

3. Pobo prerromano peninsular pertencente á cultura celtíbera. Ocupou desde a serra de Guadarrama e a conca alta do Henares-Jarama ata a rexión pantanosa do Guadiana, na Mancha occidental, estendeuse por parte do Tajo, ata chegar a Talavera de la Reina. Practicou unha economía mixta agrícola-gandeira.

1. Ave acuática da familia dos estérnidos que abarca 41 especies, principalmente mariñas (aínda que as do xénero Chlidonias viven en augas doces durante a época de cría). Presentan na plumaxe nupcial un bonete negro que a finais do verán se reduce ao aparecer a fronte branca típica da plumaxe invernal. Teñen membranas entre tres dos dedos, a cola en forma de galla e as ás longas e estreitas, o que lles permite un voo moi lixeiro. Capturan pequenos animais acuáticos dentro da auga, onde se somerxen logo de pendurarse cun voo en peneira. Os pitos nacen cubertos de plumas e cos ollos abertos, e abandonan o niño ao pouco de nacer para agacharse preto del ata que chegan os pais co alimento. Aínda que en Galicia non aniñan, algunhas especies son comúns na época de paso e no inverno.

2. Carrán de 23 cm de lonxitude que na plumaxe nupcial presenta o corpo e a cabeza de cor negra, e o peteiro de cor vermella. Na plumaxe invernal, as partes superiores do corpo aparecen de cor agrisada e as inferiores brancas, a cabeza permanece negra agás a fronte branca e o peteiro colle un aspecto mouro. A mitra e a cola permanecen de cor branca todo o ano. Aliméntase de insectos, peixes e cágados. Ten unha distribución paleártica: aniña en zonas húmidas do L de Europa e pasa o inverno en Senegal e Sudáfrica. Na Península Ibérica vese durante o paso polo Mediterráneo e en Galicia é unha ave accidental.

3. Carrán de 39 cm de lonxitude, de peteiro de cor vermella, cola moi gallada e parte superior das ás de cor agrisada e o resto de cor branca, agás a cabeza negra e as patas que son de cor vermella no verán. Aliméntase de peixes, crustáceos e moluscos. De distribución circumpolar, en Galicia é unha ave de paso.

4. Carrán de 43 cm de lonxitude, de peteiro amarelo alaranxado, cola moi gallada e curupela patente. É unha ave divagante dende África ata o oeste e sur de Europa.

5. Carrán de 41 cm de lonxitude, de peteiro groso e negro, patas negras e cola agrisada e pouco gallada. Aliméntase basicamente de insectos e rara vez atrapa peixes. Aniña en colonias moi densas sobre illas pequenas de marismas e masas de auga doce. Distribuído de xeito puntual en todos os continentes, na Península Ibérica aparece en illas, lagoas, encoros, salinas ou marismas da metade meridional e da costa mediterránea.

6. Carrán de 32 cm de lonxitude, de peteiro fino e recto, con toda a plumaxe de cor branca, ollos grandes e voo especialmente lixeiro e áxil, que se alimenta de cefalópodos e peixes que captura principalmente pola noite cando soben á superficie. Non constrúe niño e o ovo incúbano sobre unha póla ou nunha pequena repisa. Distribúese no hemisferio sur nos océanos Índico, Pacífico ou Atlántico.

7. Carrán de 24 cm que posúe o peteiro de cor vermella escura, meixelas brancas e peito escuro, e que na plumaxe nupcial presenta o corpo gris escuro e a mitra gris. O niño é flotante e aparece ancorado na vexetación acuática. De distribución paleártica, na Península Ibérica distribúese en colonias en zonas húmidas atlánticas andaluzas, en L’Albufera de València e no Delta do Ebro; no interior, en zonas húmidas da Mancha como as Tablas de Daimiel. En Galicia é unha ave rara en época de paso.

8. Carrán de 56 cm de lonxitude, de peteiro moi grande de cor rubia e que presenta unha pequena crista. Atópase en moitos lugares da Península Ibérica non aniña de xeito regular e en Galicia é unha ave rara en época de paso.

9. Carrán de 41 cm de lonxitude, de peteiro negro coa punta de cor amarela, cabeza cunha pequena crista e partes superiores cinsentas e inferiores brancas. Distribúese polas costas europeas do Océano Atlántico, nos mares Mediterráneo, Negro e Caspio, no Yucatán, no Caribe e Sudamérica. Na Península Ibérica aniña no Delta do Ebro, en L’Albufera de València e nalgunhas partes da costa cantábrica. Fóra de época de cría está presente no litoral ibérico todo o ano, sendo as máximas concentracións invernais en Huelva, no Delta do Ebro e nas Rías Baixas galegas.

10. Carrán de ata 42 cm de plumaxe cor gris escura, con plumas brancas rizadas cara a fóra en forma de bigote. Aniña na costa sudamericana do Pacífico.

11. ...

1. Bosta pegada a un animal.

2. Sucidade pegada á pel ou á roupa dunha persoa.

3. Lixo que se atopa no interior das ventas do nariz.

4. Substancia que se forma na comisura dos ollos, especialmente durante o sono, a causa da secreción de determinadas glándulas oculares.

1. Persoa que anda coas pernas tortas cara a fóra.

2. Persoa impedida a causa da vellez.

3. Nubes que aparecen no oriente polas mañás cedo cando vai frío.