"Aïr" (Contén)

REXIÓNS

Rexión da República do Zaire (503.239 km2; 5.432.000 h [estim 1994]). A capital é Kisangani.

PERSOEIRO

Físico francés. Investigou sobre a estática dos fluídos, dilatación dos líquidos e gases, vapores saturantes e variacións da temperatura de fusión a fortes presións.

PERSOEIRO

Nome empregado polo poeta vangardista francés Wilhelm-Albert-Wladimir-Apollinaris Kostrowitzki. Fillo natural dun nobre italiano e dunha polaca. En 1899 instalouse en París. En 1903 fundou Le Festin de Esope, onde publicou as primeiras prosas de L´enchanteur pourrissant (1909). Nese mesmo ano comezou a edición de textos satíricos e libertinos, onde reeditou a obra do marqués de Sade. Con Alcools (1913) comezou a ser considerado un dos grandes poetas franceses de todos os tempos. Publicou Méditations esthétiques (1913), o primeiro libro dedicado aos pintores cubistas. Declarouse futurista e, a partir de 1914, escribiu caligramas. No 1918 morreu víctima da gripe. Moito tempo despois da súa morte foron publicados Ombre de mon amour (1947) e Le guetteur mélancolique (1952). Rompeu coas formas poéticas clásicas, conservando a musicalidade dos simbolistas e a linguaxe da tradición popular e de Villon. Influíu moito o seu interese pola arte...

GALICIA

Arquitecto. Formado na Escola de Arquitectura de Barcelona, na súa práctica profesional optou pola defensa dunha arquitectura racional en equilibrio coa realidade do medio. O exemplo máis salientable do seu facer arquitectónico é a Casa de Vilasouto, no Incio (1975).

PERSOEIRO

Escritor e pensador. Formado polos xesuítas, de mozo introduciuse en ambientes mundanos e libertinos que lle inculcaron un certo esnobismo social. Estudiou Dereito sen moito entusiasmo e deuse a coñecer cuns versos satíricos que lle valeron durante os primeiros anos da Rexencia (1715-1718), diversos confinamentos e unha breve estadía na prisión da Bastilla. Unha traxedia neoclásica, Oedipe (1719), chea de alusións políticas e anticlericais, fíxoo popular entre a nobreza e recibiu protección do rexente e do Rei (concedéronlle dúas pensións en 1722). Insistiu na súa crítica subversiva no poema épico La Henriade (edición clandestina de 1723), malia o que seguiu frecuentando a corte e mesmo foi invitado á voda de Luís XV. Non obstante , a disputa co cabaleiro de Rohen (1726) reportoulle unha nova estadía na Bastilla e o exilio en Londres ata 1729. Este período inglés transformouno nun burgués consciente e combativo, máis sensible á historia e cultura estranxeiras -descubrimento...

1. Parte dun río polo que a auga discorre máis lentamente.

2. Construción feita para deter o paso da auga e poder utilizala para outros fins.

PERSOEIRO

Físico. Foi un dos pioneiros da televisión que en 1922 comezou a investigar a posibilidade de transmitir imaxes a distancia e en 1926 obtivo un sistema práctico do que fixo a primeira demostración en Londres. En 1928 logrou transmitir imaxes de Londres a Nova York. Tamén inventou un procedemento para obter imaxes en color e tridimensionais (1944), un aparello de infravermellos, capaz de recoller imaxes na escuridade, e un sistema de reprodución estereofónica.

PERSOEIRO

Naturalista. Ao longo da súa vida reuniu unha importante colección de animais norteamericanos. Foi profesor da Universidade de Nova York e director do Museo de Historia Natural de Nova York. Entre as súas obras cómpre sinalar A history of north american birds (Unha historia das aves nortemericanas).

PERSOEIRO

Compositor. Orixinalmente autor de estilo Neoclásico, evolucionou cara ás técnicas dodecatónicas.

PERSOEIRO

Matemático. No École Normale foi discípulo de Tannery e, en Italia, de Volterra e Dini. Exerceu como profesor de análise en Dijon entre 1905 e 1914. Descubriu as funcións que levan o seu nome e investigou as ecuacións en derivadas parciais. Está considerado, xunto con Poincaré, Borel e Lebesgue, como un dos fundadores da actual análise de variable real.

PERSOEIRO

Escritor francés. Cursou estudios en Lyon (1832-1836) e París (1836-1839). Despois dunha viaxe á India, motivada polo enfrontamento co seu padrasto, o coronel Aupick, estableceuse en París frecuentando os ambientes bohemios. En 1845 comezou a publicar poemas en revistas, artigos de crítica de arte en forma de artigos ou panfletos -foi un gran defensor de Delacroix-, un único conto La Fanfarlo (1847), e a partir de 1848, a longa serie de traducións de obras de Edgar Allan Poe. En 1857 apareceu a primeira edición de Les fleurs du mal (As flores do mal), libro que foi obxecto dun proceso e dunha sentenza condenatoria por ofender a moral pública e os bos costumes. Como consecuencia, obrigóuselle a retirar do libro seis poemas: “Les bijoux”, “Le Léthé”, “A celle qui est trop gaie”, “Lesbos”, “Femmes damnées” e “Les Metamorphoses du vampire”. Só a partir de 1911 apareceron edicións completas da obra e o proceso foi considerado nulo pola Corte Suprema en 1949. Na poesía francesa...