"Ende" (Contén)

PERSOEIRO

Raíña de Asturias, Galicia e León, filla de Hermenexildo Gutiérrez, conde de Tui e Porto. Casou con Ordoño II ao redor do 895, enlace que reforzou a presenza da nobreza galega nas tarefas de goberno dentro das institucións reais. Influíu na concesión de privilexios para a fundación e dotación de mosteiros e tamén para as institucións eclesiásticas galegas, como as de Santiago de Compostela, Lugo e Mondoñedo. Xunto co seu esposo confirmou os bens de San Martiño Pinario, San Pedro de Montes e San Pedro de Triacastela. Foi nai dos monarcas Afonso IV, Ramiro II e Sancho Ordóñez.

1. Facer que algo comece a arder, comunicar lume ou provocar combustión.

2. Comezar a arder ou acenderse un lume.

3. Facer que unha persoa actúe con violencia ou provocar nela fortes e incontrolables desexos.

4. Facerse máis violento.

5. Causar ardor.

6. Poñerse rubio, dunha cor distinta na cara.

7. 1. Facer que se poña incandescente o filamento dunha bombilla ao facer pasar unha descarga eléctrica nun fluorescente co fin de producir luz, pechando, por medio dun interruptor, o circuíto de alimentación.

   2. Facer que unha cousa comece a funcionar, accionando un mecanismo (un motor, unha máquina, un aparello electrónico, etc).

   3. Botar luz algo ou pórse en funcionamento.

   4. ...

1. Persoa que realiza unha encomenda.

2. Beneficiario dunha encomenda.

PERSOEIRO

Escritor alemán. Estudiou na Escola de Teatro de Cámara de Múnic e foi actor profesional e crítico de cine. A súa obra insírese principalmente no xénero fantástico e imaxinativo, e na literatura infantil. Destacou con novelas como Jim Knopf und Lukas der Lokomotivfürer (Jim Boton e Lucas o maquinista, 1960), Momo (1973), Die unendliche Geschichte (A historia interminable, 1979), Der Spiegel im Spiegel (O espello no espello, 1984)   e Der lange Weg nach Santa Cruz (O longo camiño a Santa Cruz, 1992). En Galicia realizáronse dous espectáculos a partir de textos narrativos seus. O primeiro, con versión e dirección de Celso Parada, tomou como pretexto a novela Momo e foi estreado polo Grupo Estable do Instituto María Soliño de Cangas en 1984; o segundo, O ponche dos desexos, foi producido por Kalandraka Teatro en 1992, con dirección de Emilio Goyanes e partiu de diversos textos, entre eles da novela homónima.

1. Facer contraer débedas a alguén.

2. Contraer débedas cunha persoa física ou xurídica.

1. Aniñarse a galiña para poñer o ovo.

2. Encollerse, dobrar o corpo.

PERSOEIRO

Arquitecto e decorador. O estudo fotográfico Elvira de Múnic (1896-1898), que non se conserva, considerouse unha das pezas principais do modernismo en Alemaña. Entre outras obras destacan o Sanatorio Föhr (1901) e o Bundestheater de Berlín (1901).

1. Relativo ou pertencente á endemia.

2. Aplícase á especie ou a outro taxon que teñen unha orixe e área de distribución restrinxidas ou limitadas a unha localidade ou rexión específicas.

3. Aplícase aos acontecementos ou feitos que se repiten dun xeito frecuente nunha zona determinada.

1. Calidade de endémico.

2. Taxon de área territorial significativamente inferior á área media dos taxons do seu mesmo rango. Os endemismos orixínanse, as máis das veces, polo illamento xenético dunhas determinadas poboacións.