"Jos" (Contén)

PERSOEIRO

Historiador, poeta, ensaísta e tratadista de arte. Foi a Italia entre 1903 e 1904 e encargouse da organización da Escuela Española para Estudios Arqueológicos e Históricos. En 1913 estableceuse en Toronto, onde rematou unha Historia del Arte (1914). Proclamada a Segunda República Española volveu a Madrid, onde publicou o primeiro volume de Summa Artis en 1931.

PERSOEIRO

Economista, xurista e político. Foi director xeral de Industria da Generalitat de Catalunya (1986-1988), ministro de Industria (1996-2000), de Asuntos Exteriores (2000-2002) e de Ciencia e Tecnoloxía (2002-2003), presidente do PP de Catalunya desde 2002 e, desde 2004, senador designado pola Comunitat Autònoma de Catalunya. Escribiu Política monetaria, estabilització econòmica i expectatives racionals: especial cosideració dels shocks d´oferta (1983). Recibiu a Gran Cruz del Mérito Naval, con distintivo branco (2003) e a Gran Cruz de la Real y Distinguida Orden Española de Carlos III (2003).

PERSOEIRO

Novelista. Integrado inicialmente no realismo social, a súa obra evolucionou cara ao experimentalismo. Foi director da revista Almanaque e publicou o conto Jogos de Azar (1963), as novelas O Hóspede de Job (1963, Premio Camilo Castelo Branco) e O Delfim (1968), que parten de situacións concretas pero que acadan un contido simbólico. Autor de diversos ensaios, como A cartilha do Marialva (1960) e Lisboa, livro de bordo (1997, Premio Fernando Pessoa), a súa novela Balada da Praia dos Caes (1982) foi galardoada co Premio Nacional de Literatura en Portugal.

GALICIA

Historiador da arte. Catedrático de historia da arte en diversas universidades, foi director do Museo Nacional del Prado (1978-1981) e conservador xefe do Museo Thyssen-Bornemisza (1987-1990). Os seus estudos centráronse na arquitectura e escultura galegas da Idade Media, así como na arte moderna española. Escribiu La Construción de la Catedral de Orense (1954), El Románico y su pervivencia en Galicia (1961) e en colaboración, La Escultura y la arquitectura españolas del siglo XVII (1982) e Corpus velazqueño (2000). Membro numerario da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e da Real Academia de la Historia e correspondente das academias de bellas artes de Granada, Sevilla, València e da Real Academia Galega e da Real Academia de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario, da que foi nomeado académico de honra.

PERSOEIRO

Escritora e ceramista. Coñecida como Josefina Plá, en 1927 asentouse en Paraguay, onde se converteu nunha das súas principais figuras literarias. Pretendeu impulsar e renovar o panorama cultural paraguaio desde a creación, a investigación e o ensino participando na creación de varios centros culturais. Da temática da súa obra destacan a morte, a dor e o sufrimento da redución do ser cara a nada. Publicou, en poesía, El precio de los sueños (1934), La raíz y la aurora (1960), Rostros en el agua (1963), El polvo enamorado (1968), Luz negra (1975), Tiempo y tiniebla (1982), Cambiar sueños por sombras (1984) e La llama y la arena (1987); en narrativa, as coleccións de contos La mano en la tierra (1963), El espejo y el canasto (1981) e La muralla robada (1989), e a novela La mano en la tierra (1963); e as obras de teatro Episodios chaqueños (1944) e Fiesta en el río...

PERSOEIRO

Escritor. Iniciou a súa produción literaria con Coses vistes (1925) e Llanterna màgica (1926). Polémico e belixerante nos seus escritos políticos, foi un propagandista da Lliga e de F. Cambó, que describiu na biografía Francesc Cambó (1928-1930). No plano político, foi elixido deputado da Mancomunitat de Catalunya en 1921. Colaborador da revista Destino, nesta etapa publicou Guía de la Costa Brava (1941), Las ciudades del mar (1942), Un señor de Barcelona (1945) e El carrer estret (1951, Premio Joanor Martorell). A súa obra pódese considerar como unhas vastas memorias que cobren medio século de vida catalá. En 1966 coa publicación de El quadern gris, un dietario escrito entre 1918 e 1919 que constitúe unha das súas obras máis relevantes, inicia a recompilación da Obra completa. En 1968 foi instituído o premio Josep Pla no seu honor e en 1980 recibiu a Medalla d’Or da Generalitat.

PERSOEIRO

Médico e botánico. Foi catedrático de Historia Natural na Universidade de Santiago de Compostela (1849-1868) e na de Barcelona (1868-1888), onde foi reitor (1880). Escribiu o primeiro catálogo da flora de Galicia: Ensayo de una flora fanerogámica gallega: ampliada con indicaciones acerca los usos médicos de las especies que se describen (1852). Tamén publicou Programa de lecciones para la cátedra de Historia Natural (1851), Discurso leído en la solemne inauguración del curso académico de 1859 a 1860 en la Universidad Literaria de Santiago (1859), contra a teoría evolucionista, e Congreso agrícola gallego de 1864 (1864).

PERSOEIRO

Físico belga. Ideou un método estroboscópico para o estudo dos movementos vibratorios e inventou o fenaquistoscopio (1832). Estudou os fenómenos capilares das láminas delgadas e diversos fenómenos ópticos.

PERSOEIRO

Director de teatro. Estudou interpretación e dirección de escena con William Layton e Miguel Narros, e posteriormente en Nova York con Stella Adler e Sandford Meinsner. Debutou como director en 1965 en El proceso de la sombra de un burro, de F. Dürrenmatt, obra pola que a compañía recibiu o Premio Nacional de Teatro (1966). Fundador do Teatro Experimental Independiente (T.E.I.) (1965 e 1977) e, con W. Layton e M. Narros, do Teatro Estable Castellano (T.E.C.) (1977 e 1988), foi director do Centro Dramático Nacional (1989-1994). Dirixiu máis de 50 montaxes teatrais, das que destacan Cándido, de Voltaire; La casa de Bernarda Alba, de Lorca, e Divinas palabras, de Valle-Inclán. Recibiu o Premio Nacional de Teatro (1967, 1970 e 1987).

PERSOEIRO

Compositor. Discípulo de J. Haydn, ampliou os seus coñecementos musicais en Italia con D. Cimarosa e G. Paisiello. Foi mestre de capela da catedral de Estrasburgo (1783). Establecido en París, converteuse en editor musical e fabricante de pianos. Compuxo obras de ton patriótico durante a Revolución Francesa, ademais de sinfonías, música de cámara e concertos, elegantes e refinados.

PERSOEIRO

Arquitecto. Levantou numerosos edificios en Bruxelas, entre os que sobresae o Palacio de Xustiza (1866-1883). Inscrito no neoclasicismo, utilizou ocasionalmente o historicismo gótico, como na igrexa de Laecken, tamén en Bruxelas (1854).

PERSOEIRO

Soprano francesa. Coñecida como Lily Pons, estudou piano e canto en París e debutou en Mülhausen (1928) con Lakmé. Actuou (1931-1959) no Metropolitan de Nova York, onde debutou como protagonista de Lucia di Lammermoor, e interpretou óperas italianas, principalmente de Donizetti e Rossini, e francesas. Actuou tamén en Europa e destacan as súas interpretacións en La Sonnambula, Rigoletto, Linda di Chamounix ou Il Barbiere di Siviglia.

GALICIA

Escritor e crítico literario. Colaborador de La Voz de Galicia e especializado en literatura, especialmente na obra de G. Torrente Ballester, escribiu Cuaderno de fragmentos sobre Gonzalo Torrente Ballester (1989), Renovación de la novela en el siglo XX: del 98 a la guerra civil (1992), Camilo José Cela: su arte literario (1994), Galicia en la obra narrativa de Torrente Ballester (1994), Achegamento a Torrente Ballester (1997), Pontevedra en la vida y obra de Gonzalo Torrente Ballester (2000) e a recompilación de artigos de prensa Viéndolas pasar (2005).

PERSOEIRO

Político chileno. Ministro de Interior e Asuntos Exteriores, perseguiu os liberais, inmobilizou os militares e respectou o poder eclesiástico e o dos terratenentes. Ditador constitucional desde 1835, a guerra contra Perú e Bolivia (1836) provocou un motín militar en Quillota (Valparaíso) en 1837 e foi fusilado.

PERSOEIRO

Sacerdote e escritor. Párroco de Figueiró, Estás e Forcadela, é ecónomo e membro do Consello Presbiterial da diocese de Tui-Vigo e cóengo da catedral de Tui (2004). Publicou Monumento á Santísima Virgen Peregrina (1982), El crucero y la plaza de San Martín Telleiro e San Campio de lonxe: su vida e historia en Figueiró (1983).

PERSOEIRO

Xurista. Doutor en Dereito e catedrático de Dereito Constitucional na Universidade da Coruña, onde foi reitor. Escribiu Púlpito e ideología en la Iglesia del s XIX (1978) e El control parlamentario del gobierno (1998). Ademais foi coautor de Las elecciones en Galicia (1982), As institucións políticas no Estatuto de Autonomía de Galicia (1988), Manual de dereito galego (1996) e La división de poderes: el poder legislativo (1998). Con R. Blanco Valdés, preparou as edicións bilingües Lexislación básica da Comunidade Autónoma de Galicia (1992) e Estatuto de Autonomía para Galicia (1998).
Forma parte do Instituto Cornide de Estudios Coruñeses desde abril de 2011 e é colaborador no diario La Opinión A Coruña. No ano 2012 foi un dos integrantes dun encontro organizado pola Universidad...

GALICIA

Avogado e empresario. Licenciado en Dereito e diplomado en Maxisterio, cursou tamén estudos de música. Foi concelleiro (1941) e alcalde (1957-1964) de Santiago de Compostela, onde tamén foi vicepresidente da Cámara Oficial de Comercio (1956). Presidiu o Aero Club de Santiago (1967-1970) e a Deputación da Coruña (1970-1974) e, en representación da mesma, foi procurador en Cortes (1970-1974). Fundou a editorial Porto y Cía. Editores e foi xerente do Sanatorio Psiquiátrico de Conxo (1976-1988).
Recibiu, entre outros galardóns, o título de comendador da Orde do Mérito Civil, a Cruz de Guerra e o título de concelleiro honorífico da Mancomunidade de París.

PERSOEIRO

Lexicógrafo. Doutorouse en Filoloxía Románica na Universidad Complutense de Madrid en 1972, universidade na que foi profesor (1970-1997). En 1997 pasou, como catedrático de Lingua Castelá, á Universidade da Coruña.
As súas liñas de investigación céntranse na gramática e na lexicografía da lingua castelá, sen deixar de lado a filoloxía galega. Comezou traballando no Seminario de Lexicografía da Real Academia Española, onde participou na elaboración do Dicionario histórico de la lengua española, e, en 1974, trasladouse ao Instituto Caro y Cuervo de Bogotá para encargarse da continuación do Dicionario de construción y régimen, de R. J. Cuervo, obra da que chegou a redactar case todo o tomo III (letra E) e da que posteriormente escribiu unha monografía: Elementos de lexicografía:...

GALICIA

Enxeñeiro técnico químico e empresario. Foi director da Cooperativa do Ribeiro (1972-1974), Cuevas y Cia. SA, presidente de Caixa Ourense (1984-1987), presidente de DROPIER e do consello de Marrón Glacé SL e de Arpón SL. Foi tamén deputado do Parlamento Europeo por Coalición Galega (1993-1994 e 1999) e secretario da Irmandade dos Vinhos Galegos. Colaborador en diversas publicacións, escribiu Os viños de Galicia (1978), Manual de los vinos y aguardientes de Galicia (1992) e Metafísica del vino (2002).