"AN" (Contén)

1. Que está ao redor de algo.

2. Que ou quen está presente nun lugar ou presenza un feito. Ex: As testemuñas circunstantes coincidiron na declaración sobre o accidente.

PERSOEIRO

Patriarca ecuménico (596). Acolleu a viúva e os fillos do Emperador Mauricio, perseguidos a morte por Focas; como consecuencia, foi privado de moitos dos privilexios que lle outorgara o seu antecesor, sufriu persecución e foi asasinado. É venerado como santo polos ortodoxos e celébrase o 27 de outubro.

PERSOEIRO

Diácono e mártir. Ordenado diácono polo Papa Marcelo (300), tiña sona de exorcista; conta a lenda que lle sacou o demo do corpo a Artemia, filla do Emperador Diocleciano, e a Fobia, filla do rei de Persia. Maximiano Hércules obrigouno a que renegase da fe cristiá, pero, ante a súa negativa, foi sometido a crueis tormentos ata que finalmente o decapitaron nas termas de Salustio. En Vilariño das Touzas (Riós) invócano contra a dor de cabeza e, sobre todo, contra o pedrazo; sen embargo, noutros lugares para pedir a chuvia mollan o santo. Na iconografía viste a dalmática e leva na man un libro; como atributos, un demo encadeado ou un dragón (exorcista), ou vai acompañado dunha princesiña coroada (a filla do emperador). A súa festa celébrase o 8 de agosto.

PERSOEIRO

Arquitecto. Fillo de Alexandre Cirici i Pellicer. Estudiou na Escola d’Arquitectura de Barcelona. Cofundador do Studio PER (1964), foi un dos directores da realización do pavillón de Mies van der Rohe en Barcelona (1986). En 1980 recibiu o Premio Nacional de Restauración pola intervención realizada na casa Thomas de Barcelona.

PERSOEIRO

Tratadista, crítico de arte e político. Iniciou os estudios de arquitectura na Universitat Autònoma de Barcelona (1935) e, exiliado en 1939, estudiou historia da arte en Montpellier e París. En 1941 regresou a Barcelona, onde se doutorou en Historia (1971) e exerceu como catedrático de Historia Xeral da Arte na Universitat de Barcelona (1981). Centrou a súa investigación na análise estrutural da arte. A súa actividade política levouno a ser senador do Partit Socialista de Catalunya (PSC) en 1978, e como membro da Comisión Constitucional do Senado conseguiu a aprobación da enmenda que aboliu a pena de morte. Colaborou en diversas revistas (Ariel, Domus, Art Actuel International) e publicou, entre outras obras, Picasso antes de Picasso (1946), Miró y la imaginación (1946), Tàpies, testimoni del silenci (Tapies, testemuña do silencio, 1970), El arte modernista catalán (1951), El surrealismo (1949), Art i societat...

PERSOEIRO

Teólogo. Patriarca de Alexandría (412) e un dos grandes padres da Igrexa oriental. O 17 de outubro de 412 sucedeu na sé patriarcal de Alexandría o seu tío Teófilo. Defensor da fe ortodoxa, foi un violento antisemita e combateu a herexía nestoriana. No Concilio de Éfeso (431), conseguiu a condena, deposición e exilio de Nestorio, patriarca de Constantinopla dende o 428, así como a aprobación da doutrina ciriliana sobre a unidade da persoa de Cristo. Dende o punto de vista doutrinal, dedicouse á elaboración da doutrina da Encarnación. Entre os seus escritos destacan os comentarios sobre as Sagradas Escrituras (evanxeos de san Lucas e san Xoán e o Pentateuco), tratados de teoloxía dogmática, cartas e sermóns. A lenda conta que resucitou a tres mortos. Na arte iconográfica viste os ornamentos dos bispos orientais (palio máis longo e ancho ca en Occidente), vai sempre barbado, e leva como atributo unha representación da Virxe co Neno nun taboleiro coa inscrición “Nai de Deus”...

PERSOEIRO

Bispo e apóstolo dos eslavos. De nome Constantino, foille atribuído o alcume de o Filósofo pola súa intelixencia. Estudiou en Constantinopla na Escola Magna e recibiu leccións de cultura clásica de Focio. Despois de ser ordenado sacerdote, realizou na compañía de seu irmán Metodio unha misión relixiosa e diplomática no pobo dos kházaros, e converteu o mesmo khan. Nomeado bispo en Roma polo Papa Adriano II, tomou o nome de Cirilo e emprendeu a conversión dos eslavos das rexións de Bohemia e Moravia (860). Edificou templos e fundou centros de ensino por Dalmacia, Polonia e Hungría, como a academia de Buda. Opúxose ao dogma trilingüe, que só autorizaba a profesar o cristianismo en grego, latín e hebreo, e traduciu ao eslavo os textos bíblicos e litúrxicos do rito romano, mediante un novo alfabeto de 38 letras (glagolítico ou cirílico), que se lle ten atribuído de forma errónea. Xunto co seu irmán Metodio recibiu o título de “apóstolo dos eslavos” e ambos...

PERSOEIRO

Poeta, crítico de arte e compositor. O seu universo poético participou de vellas culturas e ritos máxicos. Membro do grupo Dau al Set, exerceu un importante labor no eido da crítica artística. Escribiu, entre outros estudios, Introdución al surrealismo (1953), Dicionario de símbolos (1958), Significación de la pintura de Tàpies (1962), Pintura catalá contemporánea (1961) e El espíritu abstracto desde la Prehistoria hasta la Edad Media (1966). Compuxo música, escribiu numerosos artigos e un libro sobre Stravinskij (1949).

PERSOEIRO

Rei de Persia (559-529 a C). Fillo de Cambises I, foi o fundador do Imperio Persa-aqueménida. Sucedeu ao seu pai como gobernador de Ansham e, logo de reunir baixo o seu mando as principais tribos persas, sublevouse contra Astiaxes e conquistou o territorio dos medos (549 a C), coa súa capital Ecbatana. Posteriormente emprendeu unha campaña na que derrotou a Creso, rei de Lidia, despois de conquistar a capital, Sardes (546 a C). Incorporou ao seu imperio as colonias gregas da Xonia (Mileto, Samos, Éfeso) e someteu Babilonia no 539 a C. Logo da conquista de Babilonia aprobou o edicto de liberación de razas e cultos, que permitiu a diversos pobos, entre outros os xudeus, abandonar Babilonia e volver ás súas terras. Emprendeu numerosas campañas contra pobos situados nos límites do imperio e morreu durante unha campaña nas fronteiras do noroeste de Persia. Destacou pola súa tolerancia e sabedoría política.

PERSOEIRO

Médico e bispo de Alexandría. Co gallo de axudar os cristiáns, fuxiu durante a persecución de Diocleciano a Arabia, onde levou unha vida de anacoreta. Morreu martirizado na súa cidade natal. Na iconografía viste unha túnica propia dos anacoretas orientais e leva unha ampla tonsura monacal na cabeza; como atributo persoal sostén nas mans unha presa de herbas (símbolo do seu oficio de médico) ou un libro e a palma do martirio. A súa festividade celébrase o 31 de xaneiro.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Oza dos Ríos. Pertenceu a un antigo mosteiro fundado polos condes Hermenexildo e Paterna. No 909 outorgáronlle unha carta fundacional ao abade Sabariego ou Sabarico, quen formou un mosteiro dúplice rexido pola regra de san Bieito e baixo a advocación do Salvador. Paterna obtivo do Rei Ordoño II diversos privilexios entre os que se atopaba o acoutamento dos límites do mosteiro. No 915, Argilona, filla e herdeira dos fundadores, concedeu unha nova carta fundacional que volveu demarcar os límites monacais. No ano 1061, os reis don Fernando I e Sancha confirmaron os dereitos que os condes Sigeredo Alvítez e Adisonda Arias, descendentes dos fundadores, tiñan sobre o couto do mosteiro e a súa xurisdición, e doaron as igrexas anexas de San Salvador de Armental, San Pedro de Morranca e San Salvador de Trasanquelos. A seguinte proba documental é o testamento do monxe Alvito (1073), no que se nomean os 24 membros do mosteiro e se ceden novas posesións á comunidade, entre...

REXIÓNS

Rexión situada ao O do río Leitha, creada en 1867 pola lei que regulaba a división administrativa do Imperio Austro-Húngaro (dividido a partir dese momento entre Cisleithania e Transleithania). Comprendía a Alta e Baixa Austria, Bohemia, Moravia, Silesia, Galitsia, Bukovina, Istria e Dalmacia. Desapareceu en 1918, trala fragmentación do Imperio Austro-Húngaro.

PERSOEIRO

Político cubano, marqués de Santa Lucía. Sucedeu a Céspedes como presidente da República en armas (1873-1875). En 1895 uniuse ao movemento separatista de Máximo Gómez e participou na Asemblea constituínte que proclamou a República de Cuba, da que foi novamente presidente ata 1898.

PERSOEIRO

Pintor e funcionario público. Foi pintor de cámara de Isabel II. Destinado a Cuba, exerceu como contador de aduanas en Cárdenas e Sagua la Grande, como administrador en La Habana e como director do Banco de España. Reuniu unha importante colección de cunchas.